۱۸ دلو ۱۳۸۸ ساعت ۱۲:۲۰

امریکا و سیاست بازگشت به گذشته در عراق و افغانستان

منبع : خبرگزاری صدای افغان(آوا)- کابل

امریکا و سیاست بازگشت به گذشته در عراق و افغانستان
سیاست جدید امریکا این سوال را بدون پاسخ می گذارد که علت پرداخت هزینه هنگفت این سیاست از سوی مردم عراق و افغانستان در طی مدتی قریب به یک دهه چه بوده است؟
کمتر از دو هفته پس از سفر جو بایدن، معاون رییس جمهور ایالات متحده امریکا به عراق و همزمان با اوج گیری انفجارهای تروریستی در این کشور، مقامات عراقی، ممنوعیت شرکت بعثی ها را در انتخابات مجلس این کشور که قرار است در اواسط ماه آینده برگزار شود، لغو کردند! 

این خبر در حالی از سوی حمدیه الحسینی رئیس کمیساریای عالی انتخابات در عراق اعلام شد که پیش از این، هیئت تشخیصی که پارلمان این کشور انتخاب کرده بود به مشمولان قانون بازخواست و عدالت که همان عناصر حزب بعث هستند، اجازه شرکت در انتخابات را نداده بود اما اکنون در اقدامی که از سویی بر خلاف اصل هفتم قانون اساسی عراق است و از سوی دیگر مخالف خواست و اراده مردم این کشور می باشد، این ممنوعیت لغو شده و بررسی صلاحیت نامزدهای مرتبط با حزب بعث به بعد از انتخابات موکول شده است.
اما اکنون، این سوال مهم پیش می آید که چه عواملی در لغو این ممنوعیت دخیل بوده است و چه گروههایی از این اقدام سود خواهند برد؟ 

در پاسخ به بخش اول این سوال می توان این چنین اظهار نظر کرد که عوامل لغو این ممنوعیت را در یک نگاه کلی، می توان به سه بخش تقسیم کرد:
1. بخش اول وابسته به تحرکاتی است که از سوی خود بعثی ها و برخی جریان های غرب گرا در عراق انجام شده و می شود که به عنوان نمونه می توان به مسائلی همچون بحث تحریم انتخابات عراق، انجام کودتا و ناآرامی ها و بحران سازی های داخلی اشاره نمود که همه این اقدامات برای تحت فشار قرار دادن دولت عراق برای بازگشت بعثی ها به صحنه سیاسی عراق انجام می شود. 

2. بخش دوم مربوط به تحرکات و اقدامات برخی کشورهای غربی و در راس آنها ایالات متحده امریکا است که با هجمه وسیع تبلیغاتی و رسانه ای تلاش کرده اند تا این دیدگاه را در منطقه ترویج کنند که جریان فعلی عراق به نفع کشورهای عربی منطقه نیست. این مسئله باعث شده است که این باور برای برخی کشورهای عربی منطقه ایجاد شود که بازگشت بعثی ها به عرصه سیاسی عراق، می تواند تامین کننده منافع سیاسی آنها باشد. لذا برای حصول این نتیجه همسو و همگام با دول غربی، دولت عراق را تحت فشار قرار می دهند. 

3. بخش سوم که به جرات می توان آن را به عنوان مهم ترین عامل این رویداد قلمداد کرد، آمریکاست زیرا دولت مردان این کشور بر این اعتقادند که دولت کنونی عراق و روند فعلی دموکراسی در این کشور، بر اساس منافع آنها نیست، چرا که اگر بخواهند این روند ادامه داشته باشد مسلما اولین پیامد آن، خروج نیروهای خارجی از عراق است، مسئله ای که بر خلاف سیاست های ایالات متحده امریکا در جهت تامین اهداف بلند مدت است.
این در حالی است که بدنامی بعثی ها در بین مردم عراق و اتهاماتی که در خصوص انفجارهای تروریستی در این کشور متوجه آنهاست، چشم انداز روشنی از پیامدهای حضور آنها در انتخابات مجلس عراق ترسیم نمیکند. 

در همین حال، ورود بعثی ها به عرصه سیاسی عراق، به روشنی، بازگشت به گذشته را تداعی می کند که مسلما اولین ناراضیان، مردم عراق خواهند بود و این مسئله تبعا بی اعتمادی مردم این کشور را به دولت های آینده عراق نیز فراهم خواهد آورد.
از سوی دیگر با توجه به اینکه بعثی ها و طرفداران آنها توانسته اند از طریق توسل به زور و ایجاد ناامنی، به اهداف سیاسی خود دست یابند، مسلما، این وضعیت برای تداوم این سیاست ها، زمینه سوء استفاده های مختلف را فراهم میکند. همچنین می توان گفت از آنجایی که ورود بعثی ها به تحولات سیاسی عراق، نقض بند هفتم قانون اساسی عراق نیز می باشد، این امکان یقینا وجود دارد که این واقعه، به مولفه ای تبدیل شود تا در آینده نیز قانون اساسی عراق دستخوش تحولات شود و از سوی جریان های مختلف، مورد سوء استفاده قرار گیرد. 

در پاسخ به بخش دوم سوال نیز می توان گفت از آنجا که کشورهای غربی و ایالات متحده امریکا، تلاش زیادی را در جهت بازگشت بعثی ها به صحنه قدرت در عراق انجام دادند یقینا از آنها برای تحقق اهداف خود نیز استفاده خواهند کرد به طوری که اولین استفاده آنها در جهت فشار آوردن بر دولت فعلی عراق و استفاده دیگر آنان از بعثی ها در جهت توجیه حضور نظامی و دخالت های شان در امور داخلی عراق است چرا که امریکایی ها بر این مسئله پافشاری خواهند کرد که دولت عراق که اکنون نمی تواند سیاست بعثی زدایی را مطابق خواست مردم کشورش عملی کند، در اجرای سایر سیاست ها نیز ناکام خواهد بود و طبیعتا ترویج این عقیده، زمینه ای برای ادامه حضور نیروهای خارجی در عراق و تداوم دخالت دول غربی را در امور داخلی این کشور، به وجود خواهد آورد. 

در مجموع به نظر می رسد که رویکرد امریکا در افغانستان و عراق را می توان یکپارچه و بازگشت به قبل از یازده سپتمبر ارزیابی نمود.
در واقع امریکا پس از متلاشی کردن ساختارهای سیاسی و اجتماعی این دوکشور، با حمله نظامی، در صدد ایجاد نظمی جدید بر پایه مشارکت بازیگرانی همچون طالبان و بعثی هاست. 

این در حالی است که سیاست جدید امریکا این سوال را بدون پاسخ می گذارد که علت پرداخت هزینه هنگفت این سیاست از سوی مردم عراق و افغانستان در طی مدتی قریب به یک دهه چه بوده است؟ و چه تضمینی برای تکرار نشدن رفتارهای ماجراجویانه این گروهها در قدرت وجود دارد؟


                                                                    نویسنده:سمانه یعقوبی


کد مطلب : ۱۵۹۱۵
ارسال اين مطلب به دوستان
ارسال اين مطلب به دوستان
دريافت فايل مطلب
دريافت فايل مطلب
نسخه قابل چاپ
نسخه قابل چاپ