انور بر بیعت با رهبری امارت اسلامی تأکید کرد / عالمی بلخی: احوال شخصیه شیعیان مطابق فقه جعفری تطبیق شود

خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: مجلس مردمی به مناسبت تجلیل از میلاد شریف حضرت خاتم‌الانبیا، محمد مصطفی (ص) و ولادت با سعادت امام جعفر صادق (ع)، روز جمعه، ۶ سنبله ۱۴۰۵ خورشیدی، از سوی شماری از علما، بزرگان و متنفذین جامعه هزاره و شیعیان افغانستان در کابل برگزار شد. در این مراسم، صدها تن از اقشار مختلف جامعه، از جمله نخبگان علمی و سیاسی و شماری از شخصیت‌های دینی و اجتماعی حضور داشتند.

شیخ انورالحق انور، رئیس اداره امور، در سخنرانی خود با اشاره به جایگاه پیامبر اسلام (ص) گفت که نخستین انسان، نبی خدا بود و هدایت‌یافته الهی بود و پیامبر اسلام (ص) خاتم پیامبران است و پس از آن حضرت، پیامبر دیگری نخواهد آمد. وی افزود که مسلمانان افتخار پیروی از پیامبر اسلام (ص) را دارند و کتاب این پیامبر تا قیامت به‌گونه کامل برای هدایت و حل مسائل انسان‌ها و مسلمانان وجود دارد.

رئیس اداره امور گفت که دوران بعثت پیامبر اسلام (ص) دوره جاهلیت، ظلم و حاکمیت تعصبات قبیله‌ای بود و قبایل زورمند، دیگران را تحت ستم قرار می‌دادند و حتی دختران خود را زنده‌به‌گور می‌کردند. به گفته وی، انسان‌ها از اصول انسانیت فاصله گرفته و زندگی حیوانی داشتند؛ اما رسول گرامی اسلام (ص) آمد و آنان را تغییر داد و از حالات حیوانی به سطح انسانیت رساند.

انور افزود که پیامبر اسلام (ص) مردم را از اعمال نادرستی که گرفتار آن بودند رهایی بخشید، آنان را با معبود و الله متعال آشنا کرد و به دشمنی‌ها پایان داد. وی اظهار داشت که با ایمان‌آوردن مردم، دشمنی‌ها پایان یافت، معیارهای قومی از میان رفت و دوستی جایگزین آن شد و کینه‌ها، نفرت‌ها و بربریت‌ها به دوستی، محبت و برادری تبدیل گردید.

او گفت که با ایمان‌آوردن مشرکان، پراکندگی‌ها و جهالت‌ها پایان یافت و مسلمانان برای سایر ملت‌ها نیز الگو شدند و برای هدایت دیگر جوامع تلاش کردند. به گفته انور، هدف گسترش اسلام توسط صحابه این بود که بندگان خدا از بندگی بندگان خدا، ظلمت و نادانی نجات داده شده و به سوی حقیقت رهنمون شوند.

وی افزود که صحابه پیامبر (ص) به شرق و غرب رفتند، اسلام را گسترش دادند، در برابر ظالمان ایستادگی کردند و مردم را یکپارچه، یک ملت و برادر ساختند و از عزت برخوردار شدند. رئیس اداره امور گفت: «امروز ما مسلمانان از عزت آنان برخوردار نیستیم؛ به‌خاطر این‌که پیروی واقعی و درست مثل آنان، یعنی صحابه، نیستیم. مشکلات امروزی جهان اسلام از کوتاهی ماست و از اسلام و پیامبر نیست.»

وی تأکید کرد که پیروی از قرآن مسلمانان را متحد و به آنان عزت می‌دهد و مشکلات موجود ناشی از عدم اطاعت از دستورات اسلام و پیامبر آن است.

انورالحق انور در ادامه سخنان خود به تاریخ معاصر افغانستان اشاره کرد و گفت که دشمنان هر کاری را که می‌خواستند علیه مردم افغانستان انجام دادند و انگلیس برای ترقی، ساختن و حفظ ناموس مردم افغانستان نیامده بود، بلکه مردم اهداف آنان را درک کرده و آنان را بیرون کردند. وی افزود که روس‌ها و آمریکایی‌ها نیز با اهداف فاسد و شوم وارد افغانستان شدند؛ اما مردم افغانستان آنان را نپذیرفتند و نمی‌پذیرند.

به گفته وی، جنگ مردم افغانستان در برابر متجاوزین، جنگ میان حق و باطل و جنگ بر سر عقیده بود و خداوند بر مردم افغانستان محبت و عنایت کرد و امروز افغانستان مستقل و آزاد است و مطیع دیگران نیست. رئیس اداره امور گفت که افغانستان در طول تاریخ سه امپراتوری را شکست داده و امروز کشور مستقل است؛ اما دشمنان بیکار نیستند و همچنان تلاش می‌کنند در میان مردم اختلاف ایجاد کنند.

وی اظهار داشت که همان‌گونه که در دوران جمهوریت، دشمنان با نام‌های مختلف جامعه را به جان یکدیگر می‌انداختند و تفرقه را ترویج می‌کردند، حتی در مجلس و پارلمان نیز افرادی به نشر و شیوع اختلاف میان اقشار مختلف می‌پرداختند.

انور گفت که تلاش امارت اسلامی، حذف و زدودن تفرقه است و در این زمینه برخی گام‌ها برداشته شده، اما نیاز به اقدامات بیشتری نیز وجود دارد. وی ابراز امیدواری کرد که روزی تبعیض‌های نژادی و زبانی در افغانستان وجود نداشته باشد. رئیس اداره امور افزود که در سیاست حکومت، علیه هیچ‌کس تعدی و تخطی صورت نمی‌گیرد؛ اما ممکن است جرم‌ها و تخطی‌های فردی وجود داشته باشد.

او گفت که اگر تخطی از سوی حکومت صورت گیرد، باید به‌گونه درست و شرعی به مسئولان یادآوری شود و تهمت‌زدن درست نیست.

انور تأکید کرد که مردم باید اشتباهات حکومت را از طریق انتقاد و پیشنهاد گوشزد کنند و اگر زمانی نظام از مسیر شریعت فاصله گرفت، مردم و علما باید حکومت را متوجه سازند. وی گفت که پیش از ورود آمریکا به افغانستان، طرح‌ها و نقشه‌هایی که خلاف شریعت بود، پیشنهاد شد؛ اما حکومت وقت برخی موارد خلاف شریعت را نپذیرفت و در نهایت حکومت از دست رفت و امروز نیز امارت اسلامی بر همان سیاست استوار است که بر سر شریعت معامله نمی‌کند.

رئیس اداره امور با اشاره به طرح تقسیم حکومت میان اقوام گفت که این نسخه در دوره‌های مختلف تجربه شده؛ اما نتیجه مطلوبی در پی نداشته است. وی امنیت را یکی از دستاوردهای مهم امارت اسلامی خواند و گفت که دشمنان تلاش دارند این امنیت را خدشه‌دار کنند و از طریق شایعات رسانه‌ای، وضعیت امنیتی افغانستان را ناامن نشان دهند.

تأکید رئیس اداره امور بر بیعت با رهبری امارت اسلامی
شیخ انورالحق انور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع بیعت با رهبری امارت اسلامی گفت که در یک کشور اسلامی، اگر مردم به امیر خود باور دارند، باید با او بیعت کنند و پس از آن دولت نیز مسئول رسیدگی به مردم خواهد بود. وی گفت: «اما اگر بیعت کند، باز برای برخی خواسته‌های فقهی و شخصی خود نمی‌تواند امیرالمؤمنین را تهدید کند و بغاوت کند.»

انور افزود که پس از بیعت، تا زمانی که کفر و ظلم امیرالمؤمنین آشکار نشده باشد، اگر به خواسته‌های کسانی حتی رسیدگی هم نشود، نباید علیه امیر اقدام یا از اوامر وی سرپیچی کند. وی همچنین گفت هرکسی که ادعای ایجاد حکومت همه‌شمول را دارد، باید یک الگوی عملی از حکومت همه‌شمول در کشورهای دیگر ارائه کند تا مشخص شود چنین طرحی چگونه خواهد بود.

رئیس اداره امور تأکید کرد که امارت اسلامی نمی‌خواهد اهل تشیع در افغانستان حضور نداشته یا کم‌رنگ باشند و در این زمینه گام‌هایی نیز برداشته شده است. او گفت که مشکلاتی در کشور وجود دارد و زمینه برای حل این مشکلات فراهم خواهد شد و تأکید کرد که کسی به‌نام اهل تشیع تحت ظلم قرار نخواهد گرفت. انور افزود که اگر ظلمی از سوی یک فرد صورت گرفته باشد، موضوع آن جداگانه است و به وزیر عدلیه نیز گفته شده که مشکلات جامعه تشیع بررسی شود. وی گفت که وزیر عدلیه در خصوص استرداد زمین‌های غصب‌شده و شهرک‌ها گفته است که قوانین در این زمینه برای همه به‌گونه یکسان تطبیق خواهد شد.

رئیس اداره امور همچنین تأکید کرد که در سیاست امارت اسلامی، تکفیر مذاهب جایگاهی ندارد و به‌ویژه در مورد مردم اهل تشیع، حکومت اجازه تکفیر هیچ مذهبی را به کسی نخواهد داد. وی گفت که با همه ولسوالی‌ها یکسان برخورد می‌شود و ولسوالی‌های دورافتاده نیز مورد توجه قرار خواهند گرفت. انور در پایان سخنان خود گفت که دروازه امارت اسلامی به روی همه مردم باز است و تأخیر در رسیدگی به عرایض مردم ممکن است طبیعی باشد.

عالمی بلخی: معیار مسلمانی شهادتین، نماز و زکات است
حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسین عالمی بلخی، منشی شورای علمای شیعه افغانستان، در این مراسم گفت که پیامبر اسلام (ص) رسالت خود را دعوت به اسلام اعلام کرد و پس از شهادتین، جان و مال انسان مصون است. وی افزود که پیامبر اسلام (ص) معیارهای مسلمان‌بودن را شهادتین، نماز و پرداخت زکات اعلام کرده است؛ اما برخی افراد در میان مسلمانان، فارغ از این معیارها، سایر مسلمانان را تکفیر می‌کنند؛ در حالی که معیار مسلمانی را پیامبر اسلام (ص) اعلام کرده است.

بلخی گفت که جامعه تشیع همواره در افغانستان حامی و خواهان وحدت بوده است. وی افزود که پیش از آمدن دوباره امارت اسلامی، تعدادی از علما و شخصیت‌های سیاسی افغانستان به دوحه سفر کردند و با مسئولان امارت اسلامی نشست‌ها و گفت‌وگوهایی داشتند و از داخل افغانستان نیز با علما و بزرگان تلاش‌هایی برای برقراری ارتباط صورت گرفت.

او گفت که در ارتباط با جنگ‌های بسیار شدیدی که در آن زمان جریان داشت، همان‌گونه که استاد اخلاقی اشاره کرد، تفاهمی از راه دور صورت گرفت که طلبه‌های کرام از مناطق تشیع نیایند و بروند از مناطق دیگر با حکومت مقابله کنند و پس از آن‌که حکومت در اختیار آنان قرار گرفت، مناطق و سرزمین‌های تشیع با هیچ‌گونه مشکل و خصومتی مواجه نشوند.
عالمی بلخی افزود: «به همین دلیل با قاطعیت می‌توانیم بگوییم که هیچ منطقه‌ای از مردم تشیع را امارت اسلامی با جنگ تصرف نکرده است.»

وی گفت که پس از تصرف مناطق دیگر توسط امارت اسلامی، مردم از آنان دعوت کردند تا بیایند و تشکیلات حکومت را در این مناطق نیز راه‌اندازی کنند. بلخی افزود که در بامیان، دایکندی، جاغوری، بهسود، بلخاب، دره‌صوف، چهارکنت و سایر مناطق تشیع، هماهنگی با نظام امارت اسلامی به همین شیوه صورت گرفت.

وی گفت که در اوایل، در برخی مناطق و در کابل نگرانی‌هایی در مورد موانع احتمالی در برابر استحکام نظام وجود داشت و مسئولان امارت اسلامی نیز نگران بودند که ممکن است موانعی ایجاد شود. عالمی بلخی افزود که در آن زمان، آقای صالحی، رئیس شورای علمای شیعه، پیامی را از طریق تلویزیون، که امروز از سوی امارت اسلامی مسدود شده است، نشر کرد و از مردم خواست که هیچ‌کس حق ندارد حرکت بی‌جا انجام دهد. وی گفت که پس از اعلام این موضوع، نگرانی‌ها برطرف شد و بزرگان دیگر نیز خانه‌به‌خانه مردم را نصیحت کردند که مبادا مشکلی پیش بیاید.

منشی شورای علمای شیعه افغانستان تأکید کرد که در طول پنج سال، جامعه تشیع طرفدار، هماهنگ و حامی امارت اسلامی بوده است. وی افزود: «اگر بعضاً صداهایی از بعضی جاها بلند می‌شود، صدای فرد است، نه از کلیت جامعه تشیع.» بلخی گفت که جامعه تشیع همواره خواسته‌های خود را از طریق گفت‌وگو پیگیری کرده و نه از مسیرهایی که ایجادکننده ناامنی در کشور باشد.

وی افزود که امارت اسلامی امروز استقلالیت خوبی به‌دست آورده است و یکی از دلایل عدم به‌رسمیت‌شناسی امارت، بحث حفظ استقلالیت آن است. عالمی بلخی امنیت فیزیکی را خوب توصیف کرد؛ اما گفت که نگرانی‌های امنیت روانی نیز وجود دارد. وی همچنین اظهار داشت که در زمینه ساخت‌وساز و کارهای زیربنایی، نسبتاً کارهای خوبی صورت گرفته است.

مطالبات جامعه تشیع از حکومت
عالمی بلخی گفت که جامعه تشیع ضمن این‌که نمی‌خواهد در قوانین کلی کشور دخالت داشته باشد، از حکومت نیز انتظاراتی دارد. وی گفت: «نکاتی را که از امارت اسلامی می‌خواهیم، این است که اولین موضوع بحث احوال شخصیه است و مسائل تشیع باید مطابق فقه جعفری عمل شود.» او افزود که این موضوع در برخی کشورهای اسلامی رایج است و شیعیان در کشورهایی مانند عربستان و کویت، قوانین احوال شخصیه خود را دارند و طبق آن عمل می‌کنند و در پاکستان نیز چنین وضعیتی وجود دارد.

بلخی گفت که با وجود حضور جریان‌های افراطی در برخی از این کشورها، حقوق مربوط به احوال شخصیه مذاهب رعایت می‌شود و در کشورهایی مانند امارات متحده عربی نیز اگرچه قانون مشخص احوال شخصیه وجود ندارد، اما انعطاف‌هایی در این زمینه وجود دارد.

وی در ادامه به اصل دوازدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت که در این اصل، پیروان مذاهب اسلامی در انجام مراسم دینی، تعلیم و تربیه دینی، احوال شخصیه، طلاق، ازدواج، ارث، وصیت و مسائل مربوط به آن در دادگاه‌ها مصونیت دارند. عالمی بلخی افزود که بر اساس این اصل، در مناطقی که پیروان هر یک از مذاهب اسلامی اکثریت داشته باشند، مقررات محلی در حدود اختیارات شوراها بر اساس آن مذهب اجرا می‌شود، با حفظ حقوق پیروان سایر مذاهب.

وی گفت که این وضعیت در بسیاری از کشورهای اسلامی همسایه افغانستان و منطقه وجود دارد و موضوعی نیست که شیعیان افغانستان به‌تنهایی آن را از امارت اسلامی مطالبه کنند. بلخی تأکید کرد که این موضوع با اصل اسلام نیز مطابقت دارد و گفت وقتی اسلام حکم می‌کند که برای یهودیان بر اساس تورات و برای مسیحیان بر اساس انجیل قضاوت شود، این پرسش مطرح است که آیا در داخل مذاهب اسلامی نیز انعطافی وجود ندارد تا پیروان هر مذهب بر اساس فقه خودشان قضاوت شوند.

وی افزود که یکی دیگر از انتظارات جامعه تشیع، برگزاری نمازهای عیدین مطابق فقه جعفری است. بلخی گفت که تدریس فقه و عقاید شیعه در مدارس و دانشگاه‌ها نیز از دیگر خواسته‌های مردم است. وی همچنین بر آزادی شعائر مذهبی در ایام عاشورا، محرم، شب‌های قدر و سایر مناسبت‌های دینی تأکید کرد و خواستار فراهم‌شدن زمینه آزادی این شعائر شد.

منشی شورای علمای شیعه افغانستان، مشارکت سیاسی و حضور شیعیان در ساختارهای دولتی را نیز از دیگر مطالبات این جامعه دانست و گفت که هرچند در حال حاضر تا حدی این مشارکت وجود دارد، اما «سه معاون» برای مردم افغانستان کافی نیست و باید سهم بیشتری برای جامعه تشیع در نظر گرفته شود. بلخی گفت که این خواسته تنها مربوط به حکومت امارت اسلامی نیست، بلکه جامعه تشیع در تمام دوره‌های گذشته نیز چنین مطالبه‌ای داشته است.

وی همچنین از بسته‌شدن برخی مساجد، بسته‌شدن تلویزیون تمدن، اخلال در مدارس دینی، مشکلات مدیریت برخی دانشگاه‌ها و محدودیت در برخی رشته‌های دانشگاهی ابراز نگرانی کرد و گفت که این موضوعات بارها با مسئولان در میان گذاشته شده؛ اما تاکنون پاسخی دریافت نشده است. او درباره تخلیه برخی شهرک‌ها و مناطق نیز گفت که دستور تخلیه صادر شده و به خواسته‌های مردم در این زمینه پاسخ داده نشده است.

عالمی بلخی افزود که طبق قانون باید پنج درصد از بهای املاک دولتی از مردم گرفته شود، نه تمام آن، و دولت باید با مردم با رأفت و رحمت رفتار کند. وی تأکید کرد: «وای بر حال آن دولتی که با مردم خشونت و شدت داشته باشد و خود را اسلامی نیز بداند.» او گفت که سه نامه به رهبری حکومت فرستاده شده، اما تاکنون پاسخی از سوی رهبری کشور دریافت نشده است.

منشی شورای علمای شیعه افغانستان پیشنهاد کرد که یک کمیته ویژه از سوی رهبری امارت اسلامی برای رسیدگی به مشکلات مردم تشیع ایجاد شود تا مشکلات این جامعه به‌گونه فوری بررسی و حل شود. وی در پایان تأکید کرد که مردم تشیع خواهان تقابل نیستند و نمی‌خواهند امنیت کشور خدشه‌دار شود؛ اما خواهان توجه حکومت به مطالبات و خواسته‌هایشان هستند.

اخلاقی: وحدت به معنای یک‌رنگ‌سازی جامعه نیست
استاد محمدعلی اخلاقی، رئیس کمیسیون عالی شیعیان افغانستان، نیز در این مراسم گفت که تجلیل از میلاد پیامبر اسلام (ص) و امام جعفر صادق (ع) صرفاً تجلیل از یک مناسبت دینی نیست، بلکه فرصتی برای تفکر و تأمل عمیق درباره ارزش‌هایی است که آنان برای مسلمانان به ارمغان آورده‌اند. وی عدالت، برادری و همدیگرپذیری را از جمله این ارزش‌ها دانست و گفت که مسلمانان باید در عمل پیامبر اسلام (ص) را الگوی خود قرار دهند.

اخلاقی افزود که در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری نیاز به تفکر و تعمق درباره ارزش‌هایی است که پیامبر اسلام (ص) برای مردم آورده است. وی گفت که در جوامع اسلامی، شعار زیاد داده می‌شود، اما در عمل ضعف‌هایی وجود دارد و یکی از عوامل تفرق و پراکندگی جوامع اسلامی، فاصله‌گرفتن از ارزش‌های اسلامی است.

رئیس کمیسیون عالی شیعیان افغانستان تأکید کرد که تنها با شعار نمی‌توان وحدت و یکپارچگی ایجاد کرد و باید وحدت در عمل تحقق یابد. وی گفت که محور وحدت امت مسلمه، پیامبر گرامی اسلام (ص) است و در قرآن کریم نیز به‌صورت مکرر بر وحدت مسلمانان تأکید شده است.

اخلاقی وحدت را یک تکلیف دانست، نه صرفاً یک توصیه اخلاقی، و گفت که رمز موفقیت و رشد یک جامعه در وحدت و یکپارچگی است. او افزود که افغانستان به دلیل تنوع قومی و مذهبی، بیش از هر جای دیگر به وحدت نیاز دارد. وی تأکید کرد که وحدت به معنای حذف رنگ‌ها و اقوام دیگر یا یک‌رنگ‌سازی جامعه نیست، بلکه باید انعطاف‌پذیری و همدیگرپذیری وجود داشته باشد تا از تنوع برای ایجاد قدرت و پیشرفت استفاده شود.

اخلاقی گفت که با آمدن امارت اسلامی، افغانستان شاهد امنیت سراسری است و قوت کشور در وحدت و یکدستی مردم قرار دارد. وی افزود که باید تلاش شود تا مردم افغانستان به یک ملت واحد تبدیل شوند و تنها مسیر ترقی و پیشرفت، وحدت و همدیگرپذیری است.

رئیس کمیسیون عالی شیعیان افغانستان تأکید کرد که هرآنچه برای خود می‌خواهیم، باید برای دیگران نیز بخواهیم و اختلاف و مخالفت پیامدهای بسیار منفی برای همه خواهد داشت. او گفت که هم حکم شرع و هم حکم عقل و منطق بر ضرورت وحدت و همدیگرپذیری تأکید دارد و این یکی از ارزش‌هایی است که پیامبر رحمت (ص) برای مسلمانان آورده است.

اخلاقی اظهار داشت که جامعه شیعه و هزاره در طول تاریخ نشان داده که به‌دنبال صلح و امنیت بوده و هرگز دنبال تفرقه و جنگ نبوده است. وی گفت که همه می‌دانستند جمهوریت با اوج فساد و مشکلاتی که داشت، رفتنی است و بزرگان تلاش کردند بدیل جمهوری بدون جنگ و خون‌ریزی مستقر شود و از همین رو امارت اسلامی به‌راحتی مستقر شد.

او افزود که مردم در طول پنج سال صداقت و همکاری خود را نشان داده و خواهان امارت بوده و اکنون نیز هستند.

اخلاقی تأکید کرد که مردم اجازه نخواهند داد دیگران علیه دولت تنش و جنجال ایجاد کنند. وی امنیت را یکی از دستاوردهای امارت اسلامی دانست و گفت که آثار نفاق‌های قومی که از ناکارآمدی جمهوری باقی مانده، هنوز وجود دارد و باید برای ترمیم آن تلاش شود. رئیس کمیسیون عالی شیعیان افغانستان خواستار جلوگیری از دامن‌زدن به اختلافات قومی و مذهبی شد و گفت که جامعه شیعه طرفدار امارت اسلامی است و برای حفظ آن تلاش می‌کند. وی افزود که مردم نیز در برابر دولت حقوق و مطالباتی دارند؛ همان‌گونه که دولت در برابر مردم مسئولیت‌هایی دارد و مطالبات مردم همواره به‌گونه رسمی و از مجاری رسمی پیگیری شده و وعده حل چالش‌ها و مطالبات مردم نیز داده شده است.

شریفی بلخابی: بسیاری از ارزش‌های حقوق بشری پیش از غرب در اسلام مطرح شده بود
حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدحسن شریفی بلخابی، عالم دینی، نیز در این مراسم گفت که در دوازدهم یا هفدهم ربیع، انسانی پا به عرصه زندگی گذاشت که جهان را متحول ساخت. وی افزود که پیامبر اسلام (ص) در شبه‌جزیره عرب و در شرایطی ظهور کرد که جاهلیت بیداد می‌کرد و در آن جامعه، جز عشیره، قبیله و رئیس قبیله، چیز دیگری ارزش محسوب نمی‌شد.

بلخابی گفت که غربی‌ها امروز بسیاری از دستاوردهای خود را به رخ شرق و به‌ویژه مسلمانان می‌کشند و از حقوق زن، حقوق بشر، توسعه اقتصادی و مدنیت سخن می‌گویند؛ اما پیامبر اسلام (ص) ۱۴۰۰ سال پیش بسیاری از این توصیه‌ها و راهنمایی‌ها را برای بشریت آورده بود. وی افزود که در آموزه‌های پیامبر اسلام (ص)، حقوق محیط زیست و حقوق حیوانات نیز مورد توجه قرار گرفته و حتی از برخی انواع شکار منع شده است.

بلخابی درباره حقوق زنان نیز گفت که دیدگاه غربی‌ها در گذشته جایگاه زن را تا سطح حیوانات پایین می‌آورد؛ اما پیامبر اسلام (ص) جایگاه زنان را احیا و هویت و کرامت آنان را زنده کرد. وی همچنین به موضوع برده‌داری اشاره کرد و گفت که در آن دوره، برده‌ها مورد ظلم قرار می‌گرفتند و حتی کشته می‌شدند، اما پیامبر رحمت (ص) برای نفی بردگی تلاش کرد و نمونه آن نیز بلال حبشی بود.

این عالم دینی در پایان گفت که بسیاری از دستاوردهای حقوق بشری که غرب امروز مدعی آن است، پیش از آن در آموزه‌های پیامبر اسلام (ص) مطرح شده بود. وی همچنین اظهار داشت که بسیاری از علوم از شرق به غرب منتقل شده و غربی‌ها در گذشته شاگرد شرقی‌ها بودند؛ اما امروز مسلمانان به جایگاه شاگردی رسیده‌اند و باید برای بازیابی جایگاه علمی و تمدنی خود تلاش کنند.