خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: عبدالسلام آخوندزاده جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، در مصاحبه با آوا، از گسترش تعاملات تجاری میان افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی خبر داد. وی با اشاره به برگزاری موفقیتآمیز مجمع تجاری افغان-قزاق، از امضای 20 تفاهمنامه تجاری به ارزش 140 میلیون دالر میان بخش خصوصی افغانستان و قزاقستان خبر داد که با حضور نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان، و سریک ژومانگارین، معاون نخست وزیر و وزیر اقتصاد جمهوری قزاقستان، به امضا رسید.
آخوندزاده برگزاری نمایشگاه مجمع تجاری افغان - قزاق و امضای این تفاهمنامهها در زمینههای مختلف تجاری را نشانهای از تعمیق روابط اقتصادی میان دو کشور دانست.
به گفته سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، پیش از این نیز کشورهای ازبکستان، ترکمنستان و قرقیزستان تمایل خود را برای افزایش مبادلات تجاری با افغانستان ابراز کردهاند و افغانستان در حال برقراری تعاملات گسترده تجاری با این کشورها است.
دلایل علاقه کشورهای آسیای مرکزی به سرمایهگذاری در افغانستان چیست؟
کارشناسان اقتصادی، بازار مصرفی رو به رشد افغانستان و همچنین منابع و ظرفیتهای موجود در داخل کشور را از مهمترین عوامل جذابیت سرمایهگذاری برای کشورهای آسیای مرکزی میدانند.
دکتر سید طالب علوی، استاد دانشگاه، در گفتگو با آوا اظهار داشت: با توجه به تراز تجاری منفی افغانستان و واردات میلیاردها دالر کالا در مقابل صادرات اندک، کشورهای خارجی، به ویژه کشورهای آسیای مرکزی، به بازار افغانستان به عنوان یک بازار مصرفی جذاب مینگرند.
به گفته علوی، کشورهای آسیای مرکزی با توسعه تعاملات تجاری با افغانستان، انتظار سهم قابل توجهی از بازار مصرفی این کشور را دارند و افزایش صادرات به نفع آنها خواهد بود.
از سوی دیگر، علوی معتقد است که توافقنامههای همکاری منطقهای پیشین، افغانستان را به مسیری کلیدی برای همکاریهای اقتصادی منطقهای، از جمله مشارکت در پروژههای زیربنایی انتقال انرژی مانند تاپی و کاسا 1000، تبدیل کرده است. این کشورها همچنین میتوانند از فرصتهای حمل و نقل از طریق افغانستان، به ویژه طرحهایی مانند افغان ترانس، بهرهبرداری بیشتری کنند، که نشاندهنده نقش مهم افغانستان در کریدور حمل و نقل منطقهای است.
امکان رشد اقتصادی افغانستان در سایه دولت شناخته نشده
سید طالب علوی در ادامه سخنان خود بر اهمیت بهرهگیری از فرصتها و ظرفیتهای منطقهای تاکید کرد و گفت: اگر کشورها به سمت استفاده بیشتر از همکاریهای اقتصادی منطقهای حرکت کنند، نمیتوانند افغانستان را نادیده بگیرند. از این رو، افغانستان نیز میتواند از همکاریهای منطقهای و منافع ناشی از همگرایی به طور جدی بهرهمند شود.
به عقیده علوی، برخی از طرحها و پروژههای منطقهای و بینالمللی، مانند تاپی، قرار بود از مسیر افغانستان عبور کنند. توجه به این پروژهها و حمایت نهادهای مهم بینالمللی و منطقهای مانند بانک توسعه آسیایی، میتواند امید به شکوفایی اقتصادی افغانستان حتی بدون داشتن یک دولت رسمی را افزایش دهد.
دورنمای اقتصاد افغانستان در سایه همکاریهای منطقهای امیدوار کننده است
دکتر سید طالب علوی همچنین خاطرنشان کرد که افغانستان بدون تردید ظرفیتهای داخلی فراوانی برای توسعه و پیشرفت اقتصادی دارد، اما بهرهبرداری از این امکانات بالقوه نیازمند اراده، تدوین طرحهای توسعهای و تأمین منابع مالی لازم است.
علوی معتقد است که افغانستان برای استفاده از مزیتهای نسبی خود، نیازمند تقویت تولیدات داخلی و منابع مالی است، که متأسفانه هنوز در تأمین منابع مالی لازم و تمویل پروژههای اقتصادی با محدودیتهایی روبرو است.
افزون بر این، به گفته علوی، طرح تنقیص کارمندان دولتی که اخیراً مطرح شده است، نشاندهنده وضعیت نامناسب بودجه است و در چنین فضایی، فرصتهای کمی برای پرداختن به اجرای طرحهای توسعهای باقی میماند که این مسائل آینده اقتصاد افغانستان را تا حدودی با ابهام مواجه میکند.
رقابتهای کشورهای منطقه در تجارت با افغانستان؛ سود کشور در چیست؟
عبدالنصیر رشتیا، آگاه امور اقتصادی، نیز در مصاحبه با آوا، با اشاره به افزایش رقابتهای کشورهای آسیای مرکزی در تعاملات تجاری با افغانستان گفت: هرچه رقابت بیشتر باشد و افغانستان بتواند آن را به درستی مدیریت کند، به نفع کشور خواهد بود.
به باور رشتیا، افغانستان کشوری سرشار از فرصتها است و معادن زیرزمینی آن منبع خوبی برای جذب سرمایهگذاریها محسوب میشود و اکثر کشورهای منطقه و همسایه علاقهمند به سرمایهگذاری در افغانستان هستند.
از طرف دیگر، به گفته رشتیا، موقعیت جغرافیایی افغانستان سبب شده است که اکثر کشورها، به ویژه کشورهای آسیای مرکزی، روابط خوبی با افغانستان داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: کشورهای آسیای مرکزی سرشار از منابع نفتی و گاز هستند و به دنبال بازارهای جدید میباشند، در حالی که کشورهای جنوب آسیا با کمبود شدید انرژی مواجه هستند، لذا انتقال انرژی بدون همکاری افغانستان امکانپذیر نیست.
به اعتقاد وی، نه تنها افغانستان علاقهمند به روابط تجاری با کشورهای آسیای مرکزی است، بلکه این کشورها نیز به شدت نیازمند دسترسی به بازارهای جنوب آسیا و بندر چابهار از این طریق هستند.
بر اساس گفتههای این آگاه امور اقتصادی، در دور رقابتهای منطقهای، هرچه دولت افغانستان تلاش کند و وضعیت اقتصادی و تجاری منطقه را به سود افغانستان رقم بزند، باعث همگرایی منطقهای و در نهایت صلح و ثبات پایدار در کشور خواهد شد.
لازم به ذکر است که وزیر صنعت و تجارت دولت اسلامی افغانستان، روز سهشنبه هفته گذشته در نشست مجمع تجاری قزاق-افغان اعلام کرد که 20 تفاهمنامه همکاری و تجاری به ارزش مجموعی 140 میلیون دالر میان بخش خصوصی افغانستان و قزاقستان به امضا رسیده است.
به گفته نورالدین عزیزی، این تفاهمنامهها زمینه همکاری را در حوزههای دارو، فلزات، منسوجات، موتر، زراعت، مواد ساختمانی و سایر بخشهای اقتصادی فراهم میکند.