اعطای‌ عالی‌ترین نشان پاکستان به جنرال آمریکایی؛ نماد تقدیر یا باج‌دهی برای جلب توجه بیشتر؟

خبرگزاری صدای افغان(آوا) - کابل: ارزش‌مند‌ترین نشان دولتی پاکستان در حالی به فرمانده آمریکایی داده می‌شود که پیش از این خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان با انتقاد از سیاست‌های غرب، به‌ویژه آمریکا گفته بود که کشورش به دستور غرب برای مدت سه دهه از گروه‌های هراس‌افگن پشتیبانی کرده است. آصف، در گفتگو با شبکه خبری اسکای‌نیوز، تأیید کرده بود که پاکستان این کار را برای ایالات متحده و کشورهای غربی از جمله بریتانیا، انجام داده است.
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان تصریح کرده بود: «ما سه دهه است که این کارهای کثیف را برای ایالات متحده و غرب، از جمله بریتانیا، انجام می‌دهیم. این اشتباهی بود که انجام دادیم و به همین دلیل است که اکنون این مسائل به ما نسبت داده می‌شود.»
سیاست‌های مشکوک و چندگانه، به‌ویژه اقدامات اخیر پاکستان و نزدیکی بی‌سابقه با آمریکا، برخلاف موضع‌گیری‌های قبلی مقامات این کشور، واکنش‌هایی را از سوی منتقدان در پی داشته است. آنان این اقدام اسلام‌آباد را در تضاد کامل با اظهارات پیشین برخی از مقامات این کشور، حقوق همسایگان و همچنین چشم‌پوشی از شرارت‌های آمریکا در منطقه عنوان می‌کنند.
 
پاکستان چشم‌به‌راه سرمایه‌گذاری آمریکا در بخش معادن
از سوی دیگر روابط میان پاکستان و ایالات متحده آمریکا که مدت‌هاست به توسعه بخش غیراقتصادی محدود شده، اکنون در کنار بخش‌های سیاسی و امنیتی، رنگ اقتصادی را نیز به خود گرفته است که ممکن است در آستانه یک تحول جدی قرار بگیرد؛ زیرا دولت پاکستان در حال بررسی ارائه پیشنهادهایی برای جلب توجه دولت ترامپ به منظور سرمایه‌گذاری در ذخایر معدنی حیاتی و سایر بخش‌های تجاری مرتبط با آن در پاکستان است.
وزیر خارجه پاکستان به‌تازگی گفته است که این کشور در آستانه توافق تجاری با آمریکاست؛ توافقی که هرچند جزئیات زیادی درباره آن منتشر نشده است، اما به نظر می‌رسد برای واشنگتن منافعی در بخش معادن دارد.
خبرگزاری آناتولی گفته است که اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه پاکستان با ابراز امیدواری نسبت به روابط تجاری فزاینده بین اسلام‌آباد و واشنگتن گفته که پاکستان به دستیابی به توافق تجاری با آمریکا بسیار نزدیک است.
روابط رو به توسعه اسلام‌آباد و واشنگتن برخلاف موضع‌گیری‌های قبلی، این سوال را در اذهان ایجاد می‌کند که این کشور چگونه می‌تواند توازن در روابط خود با آمریکا و کشورهایی که در مخالفت جدی با حضور سیاسی، امنیتی و اقتصادی آمریکا در منطقه قرار دارند را حفظ کند و اصولاً اسلام‌آباد با این سیاست دوگانه و چندگانه مشکوک به دنبال چه هدفی است؟
 
پاکستان در پی تحکیم روابط دفاعی–امنیتی با آمریکا از آدرس همکاری‌های اقتصادی
استاد الطافی، آگاه روابط بین‌الملل، نویسنده و مدافع حقوق بشر، در مصاحبه با آوا، در مورد سیاست‌های اخیر پاکستان و اقدامات مختلف آن گفت: «به نظر می‌رسد که این کشور در حال تلاش برای تقویت روابط استراتژیک با قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه ایالات متحده، در شرایطی که خود را در وضعیت اقتصادی و امنیتی چالش‌برانگیز می‌بیند است.»
به گفته الطافی، اعطای نشان عالی به فرمانده آمریکایی ممکن است نشان‌دهنده یک رویکرد متوازن در سیاست خارجی باشد که در آن پاکستان به دنبال حفظ روابط نزدیک با ایالات متحده، به‌ویژه در زمینه‌های دفاعی و امنیتی است. در حالی که این تغییر رویکرد خالی از پیامد نیز نخواهد بود و ممکن است بسیاری از کشورهای منطقه را از اسلام‌آباد دور کند.
از طرف دیگر به گفته وی، این اقدام ممکن است نشان‌دهنده تلاش برای جذب حمایت بیشتر از آمریکا در زمینه‌های مختلف، از جمله مقابله با تهدیدات تروریستی و بهبود وضعیت امنیت داخلی باشد، در حالی که تنش با هند همچنان پا برجا است و هر لحظه ممکن است منجر به رویارویی دوباره دو کشور همسایه گردد.
 
برجسته کردن منابع طبیعی برای جلب سرمایه‌گذاری آمریکا در پاکستان و بیرون شدن از شوک اقتصادی
الطافی همچنین اظهار داشت که پاکستان به‌طور مستمر در تلاش است تا منابع خود را به‌عنوان یک ابزار اقتصادی و استراتژیک در تعاملات بین‌المللی برجسته کند. ادعای ارزش‌گذاری معادن پاکستان به میزان ۶ تا ۷ تریلیون دالر ممکن است به‌عنوان ابزاری برای جلب توجه سرمایه‌گذاری خارجی، به‌ویژه از سوی آمریکا، در نظر گرفته شود.
به باور وی، این اقدام پاکستان می‌تواند به‌دنبال جذب سرمایه‌گذاری برای بهبود زیرساخت‌ها، صنایع معدنی و تقویت رشد اقتصادی باشد. با توجه به شرایط کنونی اقتصادی پاکستان، که با مشکلات مالی و بدهی‌های بالا مواجه است، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، به‌ویژه از طریق منابع طبیعی، می‌تواند راهی برای احیای اقتصاد کشور و تقویت موقعیت جهانی آن باشد.
در مجموع، به عقیده الطافی، این سیاست‌های پاکستان می‌تواند نشان‌دهنده تلاش این کشور برای ایجاد تعادل بین حفظ روابط با قدرت‌های بزرگ و استفاده از منابع طبیعی برای جلب حمایت‌های اقتصادی و سیاسی بیشتر باشد.
 
روابط جدید واشنگتن و اسلام‌آباد در سایه تغییر ژئوپلتیک منطقه‌ای
اسدالله ندیم، تحلیلگر امور سیاسی و نظامی نیز در مصاحبه با آوا می‌گوید که «رابطه پاکستان و آمریکا در زمان حضور نظامی آمریکا و ناتو در افغانستان، به دلیل حمایت اسلام‌آباد از گروه طالبان به تیرگی گرایید و این سبب دور شدن آمریکا از پاکستان شد.»
به گفته ندیم، اکنون اما وضعیت ژئوپلیتیک در منطقه و دنیا تغییر کرده است و پاکستان می‌خواهد وارد این بازی شده و از شرایط موجود نفع ببرد، بدون اینکه ملاحظه‌ای به کشورهای پیرامون خود و سیاست‌های تازه‌شکل‌گرفته داشته باشد.
بر اساس گفته‌های این تحلیلگر سیاسی، پاکستان در حالی نشان عالی را به جنرال آمریکایی اعطا می‌کند که چندی پیش رئیس ستاد ارتش این کشور به آمریکا سفر کرد و با ترامپ ملاقات ویژه انجام داد. به نظر می‌رسد که رابطه دو کشور از همین تاریخ در حال تغییر است.
به عقیده ندیم، افزون بر مسائل امنیتی و دفاعی، موضوع اقتصادی نیز میان دو کشور به‌صورت جدی مطرح است، به‌خصوص ذخایر مناطق ساحلی پاکستان که توجه آمریکا را به خود جلب کرده است و پاکستان نیز می‌خواهد توجه کشورهای صنعتی مانند آمریکا را برای سرمایه‌گذاری در معادن خود جلب کند.