سیاست‌های تحمیلی و نظام‌های وارداتی در افغانستان محکوم به شکست هستند

خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: در تاریخ پر فرازونشیب افغانستان، قدرت‌های بزرگ و استعمارگران جهانی یکی پس از دیگری کوشیده‌اند با تجاوز و زور، سلطه خود را بر این سرزمین پایدار سازند؛ اما مردم افغانستان که اشغال و سلطه بیگانگان را تحت هیچ شرایطی برنمی‌تابند، همواره در برابر تجاوز و زورگویی‌ها مقاومت کرده و سرانجام در پرتو باورها و اعتقادات دینی و مذهبی خود، متجاوزان را با خفت و ذلت از خاکشان بیرون رانده‌اند.
مردم افغانستان که در فداکاری، شهامت، بیگانه‌ستیزی و دفاع از نوامیس ملی و تمامیت ارضی در تاریخ مشهور هستند، در سال 1400 آمریکا و اعضای ناتو را پس از ۲۰ سال مبارزه نفس‌گیر شکست دادند و در نهم سنبله همان سال، آخرین سرباز آمریکایی کشور را ترک کرد و اشغال به‌صورت قطعی پایان یافت.
همان‌گونه که آخرین سرباز شوروی سابق در ۲۶ دلو ۱۳۶۷ هجری شمسی از افغانستان خارج شد، در نهم سنبله چهار سال پیش از امروز نیز آخرین سرباز آمریکایی افغانستان را ترک کرد و به طولانی‌ترین جنگ ایالات متحده نقطه پایان گذاشته شد.
بسیاری از آگاهان و تحلیلگران امور سیاسی این روز را یکی دیگر از روزهای پرافتخار و نقطه عطفی در تاریخ افغانستان عنوان می‌کنند و می‌گویند: تاریخ نشان داده است که هرگونه حضور نیروهای اشغالگر، بدون شناخت عمیق از بافت اجتماعی و ارزش‌های مردم افغانستان، محکوم به شکست است.
 
اشغال خارجی، مقاومت مردم مسلمان افغانستان و در نهایت، شکست تجاوزگران
دکتر عبدالعلی حسنی، تحلیلگر امور سیاسی، در مصاحبه با آوا می‌گوید: «افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، ترکیب قومی متنوع، ساختار اجتماعی قبیله‌ای و سنت مقاومت تاریخی، همواره چالشی بزرگ برای هر قدرت خارجی بوده است.»
به گفته این تحلیلگر امور منطقه‌ای، «افغانستان در مسیر تاریخ به‌عنوان یک گذرگاه استراتژیک میان جنوب و مرکز آسیا شناخته شده و قدرت‌های خارجی تلاش کرده‌اند آن را تحت کنترل خود درآورند. اما نظام‌های سیاسی وارداتی و اشغال‌های خارجی غالباً با واقعیت‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مردم افغانستان تطبیق نداشته و در نتیجه با شکست مواجه شده‌اند.»
از دید آقای حسنی، «مقاومت محلی، بی‌اعتمادی به حکومت‌های وابسته به خارجی‌ها و نبود مشروعیت داخلی، همواره باعث شده است که هیچ قدرت خارجی در این خاک نتواند دوام بیاورد. همچنین، استراتژی‌های نظامی مبتنی بر سرکوب و زور، به‌جای ایجاد وفاق و همکاری، روند انسجام داخلی و توسعه پایدار را مختل کرده است. در نتیجه، تاریخ نشان می‌دهد که هرگونه حضور نیروهای اشغالگر بدون شناخت عمیق از بافت اجتماعی و ارزش‌های مردم افغانستان محکوم به شکست است.»
وی خاطرنشان کرد: «تجربه تاریخی افغانستان نشان می‌دهد که هر اشغال خارجی با مقاومت مردم مسلمان این کشور روبه‌رو شده و در نهایت تجاوزگران شکست خورده‌اند.»
 
درس‌ها و عبرت‌ها
آقای حسنی در ادامه به برخی از درس‌ها و عبرت‌های تجاوزهای تاریخی و شکست ابرقدرت‌ها در افغانستان اشاره کرد و گفت: «یکی از درس‌های اصلی این است که جامعه افغانستان، به دلیل حاکمیت باورهای عمیق دینی و مذهبی و فرهنگ سنتی، نسبت به هرگونه حضور خارجی، به‌ویژه اشغال نظامی، حساس است و در برابر آن مقاومت می‌کند.»
به باور او، «روحیه ضد استعماری و اشغالگری و برخورداری از ایمان محکم به ارزش‌های دینی و اسلامی، بارها موجب شکست قدرت‌های خارجی شده و نشان داده است که بدون مشارکت و پذیرش مردمی، هیچ پروژه حکومتی یا اشغال خارجی دوام نمی‌آورد.»
وی با تأکید بر اهمیت شناخت واقعیت‌های عینی جامعه افزود: «هرگونه سیاست یا حضور خارجی که با ارزش‌ها، اعتقادات و ساختار اجتماعی مردم افغانستان تطابق نداشته باشد، با مخالفت گسترده روبه‌رو خواهد شد. بنابراین تجربه‌ها نشان می‌دهد که ثبات و توسعه در افغانستان تنها زمانی امکان‌پذیر است که برنامه‌ها با درک عمیق از فرهنگ، مذهب و روحیه مقاومت مردم طراحی شود؛ در غیر این صورت، راهبردهای نظامی و سیاسی تنها به ویرانی و عقب‌ماندگی کشور منجر می‌شود.»
 
جمع‌بندی تحلیلی
نهم سنبله تنها یک تاریخ تقویمی نیست، بلکه نمادی از پیروزی اراده و ایمان مردم افغانستان در برابر سلطه‌طلبی قدرت‌های بزرگ جهان است. این روز نشان داد که هیچ نیروی خارجی، صرف‌نظر از توان نظامی و اقتصادی، نمی‌تواند در برابر ملتی که به ارزش‌های دینی، فرهنگی و استقلال خود پایبند است، دوام بیاورد. خروج آخرین سرباز آمریکایی در واقع پایان واپسین اشغال در افغانستان و آغاز فصل تازه‌ای در تاریخ این سرزمین بود؛ فصلی که اگر با اتحاد داخلی و تکیه بر ظرفیت‌های محلی و داخلی ادامه یابد، می‌تواند ضامن ثبات و آینده روشن کشور گردد.