پس از فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی تحت فشار آمریکا، ناظران سیاسی و اقتصادی در افغانستان این اقدام را غیرمنطقی، غیرموجه و بیشتر جنبه تبلیغاتی دانستند. آنان تأکید میکنند که چنین تحریمهایی همواره اثرات روانی بیشتری نسبت به آثار اقتصادی داشته و در شرایط کنونی نیز بیش از آنکه اقتصاد ایران را فلج کند، بهعنوان ابزاری برای هژمونی سیاسی آمریکا و غرب علیه ایران عمل میکند.
تاریخ انتشار :پنجشنبه ۱۰ میزان ۱۴۰۴ ساعت ۱۳:۴۰
کد مطلب : 330463
خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این اقدام، در بیانیهای رسمی بازگشت قطعنامههای خاتمهیافته شورای امنیت را «غیرقانونی، بیمبنا و ناموجه» خواند و تصریح کرد که بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، محدودیتهای مندرج در آن در تاریخ ۲۶ میزان/مهر ۱۴۰۴ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) به پایان رسیده است.
مواضع ایران و بیاعتمادی به غرب
به باور بسیاری از ناظران داخلی در افغانستان و بینالمللی، ایران همواره بر حل برنامه هستهای خود از مسیر گفتوگو و دیپلماسی تأکید داشته است، اما اقدامات خصمانه آمریکا و برخی کشورهای غربی، روند مذاکرات را به شکست کشانده است.
همانگونه که رهبری انقلاب اسلامی بارها تأکید کردهاند، آمریکا هیچگاه قابل اعتماد نبوده و رهبران آن، بهویژه دونالد ترامپ، بارها بدعهدی خود را اثبات کردهاند. تجاوز اسرائیل به ایران در جریان مذاکرات هستهای نیز این واقعیت را آشکارتر ساخت و نشان داد که اعتماد به آمریکا و غرب ممکن نیست.
دیدگاه کارشناسان سیاسی و اقتصادی
برخی تحلیلگران سیاسی و اقتصادی در افغانستان اقدامات اخیر اروپا را برخاسته از فشار آمریکا و برخلاف اصول حقوق بینالملل میدانند. آنان معتقدند که جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و نمایش توان موشکی ایران، غرب را به هراس انداخته و فعالسازی مکانیسم ماشه نیز واکنشی از سر ترس است.
شبیر بشیری، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با آوا گفت: «تحریمها بیشتر جنبه روانی دارند تا اقتصادی. ایران معاملات چشمگیر با اروپا و آمریکا ندارد و تعاملات آن بیشتر با کشورهای آمریکای جنوبی و اروپای شرقی است؛ کشورهایی که چندان تحت تأثیر فشارهای آمریکا و اروپا قرار نمیگیرند. بنابراین بازگشت تحریمها پیامد اقتصادی مخربی نخواهد داشت.»
به باور او، «مکانیسم ماشه در نهایت تأثیر جدی اقتصادی بر ایران ندارد، هرچند ممکن است تا حدودی بر ارزش پول ملی و بازار داخلی اثر روانی بگذارد.»
ابعاد حقوقی و جایگاه قطعنامهها
دکتر سید طالب علوی، استاد دانشگاه نیز در مصاحبه با آوا یادآور شد که مکانیسم ماشه در قالب برجام، پیشتر بهدلیل خروج آمریکا و کارشکنی اروپا عملاً از اعتبار ساقط شده است.
وی افزود: «در ظاهر، فعال شدن مکانیسم ماشه به معنای بازگشت شش قطعنامه شورای امنیت است که بر غنیسازی اورانیوم، محدودیتهای تسلیحاتی و موشکی، امور بانکی و بازرسی محمولهها نظارت دارد. اما در عمل، پس از خروج آمریکا از برجام، شدیدترین تحریمها علیه ایران اعمال شد و چیز زیادی برای اضافه کردن باقی نمانده است.»
علوی با اشاره به بدعهدی اروپا خاطرنشان کرد: «اروپاییها نیز با پیروی از آمریکا و ترس از تحریمهای ثانویه، عملاً برجام را نقض کردهاند. این در حالی است که ایران تا آخرین مرحله به تعهداتش پایبند بود. امروز غربیها بهانهجویی میکنند، در حالی که روسیه و چین، دو عضو دائم شورای امنیت، فعالسازی مکانیسم ماشه را غیرقانونی اعلام کردهاند.»
پیامدهای احتمالی
به گفته علوی، «بازگشت تحریمها چیزی تازهای نمیافزاید، اما ممکن است اثرات روانی و تبلیغاتی در ایران ایجاد کند و بر بازار ارز و نرخ تورم اثر بگذارد.»
او همچنین هشدار داد: «احتمال دارد غربیها به بهانه اجرای قطعنامهها، بازرسی محمولههای ایرانی را در دستور کار قرار دهند که وضعیت را پیچیدهتر خواهد کرد. در چنین شرایطی ایران باید تدابیر بازدارنده و اقدامات پیشگیرانه اتخاذ کند.»
با این حال، وی تأکید کرد: «ایران تجربه طولانی در مقابله با تحریمها دارد و ممکن است این وضعیت، به خودکفایی و بومیسازی بیشتر نیازهای کشور منجر شود؛ امری که برخلاف اهداف غرب خواهد بود.»
مواضع ایران و بیاعتمادی به غرب
به باور بسیاری از ناظران داخلی در افغانستان و بینالمللی، ایران همواره بر حل برنامه هستهای خود از مسیر گفتوگو و دیپلماسی تأکید داشته است، اما اقدامات خصمانه آمریکا و برخی کشورهای غربی، روند مذاکرات را به شکست کشانده است.
همانگونه که رهبری انقلاب اسلامی بارها تأکید کردهاند، آمریکا هیچگاه قابل اعتماد نبوده و رهبران آن، بهویژه دونالد ترامپ، بارها بدعهدی خود را اثبات کردهاند. تجاوز اسرائیل به ایران در جریان مذاکرات هستهای نیز این واقعیت را آشکارتر ساخت و نشان داد که اعتماد به آمریکا و غرب ممکن نیست.
دیدگاه کارشناسان سیاسی و اقتصادی
برخی تحلیلگران سیاسی و اقتصادی در افغانستان اقدامات اخیر اروپا را برخاسته از فشار آمریکا و برخلاف اصول حقوق بینالملل میدانند. آنان معتقدند که جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و نمایش توان موشکی ایران، غرب را به هراس انداخته و فعالسازی مکانیسم ماشه نیز واکنشی از سر ترس است.
شبیر بشیری، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با آوا گفت: «تحریمها بیشتر جنبه روانی دارند تا اقتصادی. ایران معاملات چشمگیر با اروپا و آمریکا ندارد و تعاملات آن بیشتر با کشورهای آمریکای جنوبی و اروپای شرقی است؛ کشورهایی که چندان تحت تأثیر فشارهای آمریکا و اروپا قرار نمیگیرند. بنابراین بازگشت تحریمها پیامد اقتصادی مخربی نخواهد داشت.»
به باور او، «مکانیسم ماشه در نهایت تأثیر جدی اقتصادی بر ایران ندارد، هرچند ممکن است تا حدودی بر ارزش پول ملی و بازار داخلی اثر روانی بگذارد.»
ابعاد حقوقی و جایگاه قطعنامهها
دکتر سید طالب علوی، استاد دانشگاه نیز در مصاحبه با آوا یادآور شد که مکانیسم ماشه در قالب برجام، پیشتر بهدلیل خروج آمریکا و کارشکنی اروپا عملاً از اعتبار ساقط شده است.
وی افزود: «در ظاهر، فعال شدن مکانیسم ماشه به معنای بازگشت شش قطعنامه شورای امنیت است که بر غنیسازی اورانیوم، محدودیتهای تسلیحاتی و موشکی، امور بانکی و بازرسی محمولهها نظارت دارد. اما در عمل، پس از خروج آمریکا از برجام، شدیدترین تحریمها علیه ایران اعمال شد و چیز زیادی برای اضافه کردن باقی نمانده است.»
علوی با اشاره به بدعهدی اروپا خاطرنشان کرد: «اروپاییها نیز با پیروی از آمریکا و ترس از تحریمهای ثانویه، عملاً برجام را نقض کردهاند. این در حالی است که ایران تا آخرین مرحله به تعهداتش پایبند بود. امروز غربیها بهانهجویی میکنند، در حالی که روسیه و چین، دو عضو دائم شورای امنیت، فعالسازی مکانیسم ماشه را غیرقانونی اعلام کردهاند.»
پیامدهای احتمالی
به گفته علوی، «بازگشت تحریمها چیزی تازهای نمیافزاید، اما ممکن است اثرات روانی و تبلیغاتی در ایران ایجاد کند و بر بازار ارز و نرخ تورم اثر بگذارد.»
او همچنین هشدار داد: «احتمال دارد غربیها به بهانه اجرای قطعنامهها، بازرسی محمولههای ایرانی را در دستور کار قرار دهند که وضعیت را پیچیدهتر خواهد کرد. در چنین شرایطی ایران باید تدابیر بازدارنده و اقدامات پیشگیرانه اتخاذ کند.»
با این حال، وی تأکید کرد: «ایران تجربه طولانی در مقابله با تحریمها دارد و ممکن است این وضعیت، به خودکفایی و بومیسازی بیشتر نیازهای کشور منجر شود؛ امری که برخلاف اهداف غرب خواهد بود.»
avapress.net/vdcg3z9wwak9wt4.rpra.html
تگ ها
پربازدیدترین
مطالب مرتبط
[۱۸ جوزا ۱۴۰۳] 
[۴ سرطان ۱۴۰۳] 
[۲۹ اسد ۱۴۰۴] 
[۱۶ جوزا ۱۴۰۴] 
[۱۳ عقرب ۱۴۰۱] 
