پیشینه و اهمیت روز جهانی همبستگی با فلسطین
روز جهانی همبستگی با فلسطین هر سال در ۲۹ نوامبر(۸ قوس) برگزار میشود. این روز در سال ۱۹۷۷ توسط مجمع عمومی سازمان ملل نامگذاری شد تا توجه جهان را به مسئله فلسطین و حقوق پایمالشده مردم آن جلب کند. این تاریخ به دلیل اهمیت نمادین آن انتخاب شد، زیرا در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، قطعنامه ۱۸۱، مشهور به «طرح تقسیم فلسطین»، به تصویب رسید.
این روز بر حقوق مشروع و غیرقابل انکار مردم فلسطین از جمله «حق بازگشت» و «حق تعیین سرنوشت» تأکید دارد و نمادی از بیعدالتی تاریخی وارد شده بر فلسطینیهاست. قطعنامه ۱۸۱ زمینهساز تشکیل رژیم اسرائیل شد و بخشی از سرزمین فلسطین را به یهودیان اختصاص داد، در حالی که اکثریت جمعیت و زمین متعلق به اعراب بود. این اقدام، که با حمایت جهانی همراه بود، نهتنها صلح پایدار ایجاد نکرد بلکه درگیریهای جدید و عمیقی را رقم زد.
از زمان نامگذاری این روز، دولتها، نهادها و جوامع بینالمللی آن را فرصتی برای محکومیت اشغالگری و جنایات رژیم صهیونیستی دانستهاند. راهپیماییها، تجمعات جهانی و برنامههای فرهنگی، سیاسی و هنری گسترده در این روز برگزار میشود.
برنامهها و رویدادهای روز جهانی همبستگی
با فرا رسیدن این روز، نشستهای علمی، فرهنگی و سیاسی مختلفی در کشورهای جهان برگزار میشود. همچنین نمایش فیلمها، مستندها و آثار هنری مرتبط با فلسطین، و نیز راهپیماییهای خیابانی با هدف افزایش آگاهی عمومی و حمایت از آرمان فلسطین، بخش مهمی از این رویداد را تشکیل میدهد.
تحلیلگران تأکید میکنند که جامعه جهانی باید حمایت از حقوق مشروع فلسطینیان را در نهادهای بینالمللی تقویت کند و فشارها بر رژیم صهیونیستی برای پایان دادن به اشغالگری و شهرکسازی افزایش یابد. همچنین ادامه کمکهای بشردوستانه و پشتیبانی از نهادهایی مانند «آنروا» ضروری دانسته میشود.
گفتوگو با دکتر فضلالهادی وزین، استاد دانشگاه و عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان
آوا: هدف اصلی از برگزاری روز جهانی همبستگی با فلسطین چیست؟
دکتر وزین: هدف این روز یادآوری رنج و آلام مردم فلسطین و تأکید بر حقوق اساسی و سلبناپذیر آنان، از جمله حق بازگشت و تعیین سرنوشت است. همچنین این روز فرصتی برای محکوم کردن اشغال و بیعدالتیهای جاری علیه فلسطینیهاست.
آوا: چه برنامههایی عمدتاً در این روز برگزار میشود؟
دکتر وزین: در سراسر جهان، مراسم، تظاهرات، کنفرانسها و برنامههای آگاهیبخشی برگزار میشود. نمایشگاههای فرهنگی، سخنرانیها و جمعآوری کمکهای بشردوستانه نیز از جمله فعالیتهایی است که مسئله فلسطین را در افکار عمومی برجسته میسازد.
آوا: آیا روز دیگری نیز برای همبستگی با کودکان فلسطینی وجود دارد؟
دکتر وزین: بله. در ایران، ۹ میزان (۳۰ سپتامبر) روز ملی همبستگی با کودکان و نوجوانان فلسطینی است؛ به یاد شهید «محمد الدوره»، نوجوان ۱۲ ساله فلسطینی که در سال ۲۰۰۰ به شهادت رسید.
آوا: آیا مقاومت چندینساله فلسطینیها موجب بیداری امت اسلامی شده است؟
دکتر وزین: بدون شک. مقاومت مردم فلسطین نقش مهمی در زنده نگهداشتن آگاهی جهان اسلام داشته است. این مقاومت اجازه نداد مسئله فلسطین از دستور کار امت اسلامی کنار گذاشته شود و موجهای تازه همبستگی و حمایت مردمی را در کشورهای اسلامی ایجاد کرد.
حمایتهای نمادین و تداوم بیعدالتی
روز جهانی همبستگی با فلسطین یادآور دههها ظلم و ستم رژیم صهیونیستی علیه مردم فلسطین است. با وجود تعیین این روز و حمایتهای نمادین سازمان ملل، هیچگاه عدالت در مسئله فلسطین برقرار نشد و صاحبان اصلی این سرزمین همچنان قربانی اشغالگری و پشتیبانی بیدریغ غرب از اسرائیل هستند. با این حال، مقاومت فلسطین نقش محوری در حفظ روحیه عدالتخواهی و همبستگی اسلامی داشته است.
طرح بینتیجه آتشبس ترامپ در غزه
آوا: طرح آتشبس ترامپ در غزه با هدف آرامش در فلسطین بود یا نجات اسرائیل؟
دکتر وزین: طرحهای آمریکا، از جمله طرح ترامپ، معمولاً با هدف مدیریت بحران ارائه میشوند؛ اما عملاً بیشتر به نفع اسرائیل تمام شدهاند، زیرا مشکلات بنیادین مردم فلسطین مانند محاصره، اشغال و شهرکسازی همچنان حلنشده باقی ماندهاند. این آتشبسها بیشتر برای تثبیت وضعیت موجود و کاهش فشارهای بینالمللی بر اسرائیل بودهاند، نه ایجاد صلحی عادلانه برای فلسطینیان.
آوا: نشست شرمالشیخ در مصر چقدر موفق بود؟
دکتر وزین: این نشست ظاهراً با هدف میانجیگری و کاهش تنش برگزار شد، اما در عمل نتیجه ملموسی نداشت. آتشبس بارها نقض شد، حملات ادامه یافت و هیچ ضمانت اجرایی جدی برای تعهدات وجود نداشت. از اینرو بسیاری از ناظران آن را نشستی ناموفق و فاقد دستاورد عملی میدانند. انتظار میرفت چنین نشستهایی حمایت بیشتری از غیرنظامیان و توقف درگیریها فراهم کند، اما این هدف تحقق نیافت.