خبرگزاری صدای افغان(آوا) – کابل: دکتر فضلالهادی وزین، عضو اتحادیه علمای مسلمان، در مصاحبه با آوا، ضمن تقبیح تجاوز دوباره پاکستان به افغانستان، گفت: «مردم افغانستان در برابر هرگونه تجاوز خارجی متحدانه ایستادگی خواهند کرد و پاکستان باید بداند که با حمله نظامی و نقض حریم هوایی و زمینی افغانستان به نتیجه دلخواه خود نخواهد رسید. تنها راه حل اساسی، مذاکره و تفاهم است و طرف افغانستان در این زمینه به صورت مکرر حسن نیت خود را نشان داده است.»
آقای وزین همچنین در پیوند به اعلام آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای پا درمیانی میان افغانستان و پاکستان گفت: «ایران کشور همسایه، مسلمان و برادر افغانستان است و هرگونه ناامنی و بیثباتی در افغانستان و پاکستان بهصورت مستقیم بر ایران اثرگذار است. از این جهت، اقدام ایران برای میانجیگری و صلح یک کار نیک و اقدامی حیاتی است.»
وی افزود: «پا درمیانی ایران برای حل مشکلات افغانستان و پاکستان، اساس شرعی و انسانی دارد و به خیر و صلاح منطقه است، زیرا ثبات و امنیت در افغانستان مستقیم بر امنیت و ثبات منطقه تأثیرگذار است.»
او تأکید کرد: «پا درمیانی ایران پیش از هر چیز نشاندهنده این است که این کشور حساسیتها، نقطهضعفها و شکنندگیهای منطقه را درک میکند و پیامدهای هر نوع حادثه را بهصورت دقیق ارزیابی مینماید.»
دکتر وزین از جمهوری اسلامی ایران خواست که «در زمینه صلح و ثبات میان افغانستان و پاکستان گامهای عملیتری بردارد و بدون تردید، با در نظر داشت وضعیت موجود کشور، این اقدامات مورد استقبال مردم افغانستان قرار خواهد گرفت؛ زیرا افغانستان کشوری جنگزده و خواهان صلح و امنیت در منطقه است.»
وی انگیزه اساسی ایران برای میانجیگری میان پاکستان و افغانستان را ناشی از حسن نیت این کشور دانسته و افزود: «ایران خواهان امنیت در کشورهای همسایه خود است و از نظر سیاسی، جیوپولیتیکی و همسایهداری، این موضوع برای تهران حائز اهمیت است. به نظر میرسد که ایران آخرین تلاشهای خود را برای حل تنشها انجام خواهد داد.»
با وجود آنکه نشستهای قطر و ترکیه برای حل بحران میان افغانستان و پاکستان بینتیجه ماند، آقای وزین میگوید: «تلاشها از سوی ترکیه و قطر برای صلح همچنان ادامه دارد و قرار است هیئتهایی در هماهنگی با افغانستان از ترکیه به پاکستان سفر کنند. از این منظر باید گفت که هم تلاشهای ترکیه و قطر و هم اقدامات ایران و هر تلاش دیگری در این زمینه بیفایده نیست؛ زیرا همینکه هیئتهای دو طرف توسط میانجیها رو در روی هم مینشینند و گفتگو میکنند، خود نوعی پیشرفت است.»
او باور دارد: «اگر تلاشهای کشورهایی چون ترکیه، قطر، ایران و سایر میانجیهای مصلح هماهنگ صورت گیرد، نتایج بهتری حاصل خواهد شد؛ زیرا این کشورها روابط حسنه با افغانستان و پاکستان دارند و میتوانند نقش میانجی مؤثر را ایفا کنند.»
وی بار دیگر تأکید کرد که جنگ میان افغانستان و پاکستان میتواند تمام منطقه را درگیر کرده و با ناامنیهای نامعلوم مواجه سازد و افزود: «خاموش کردن آتش جنگ از مسئولیتهای اساسی کشورهای منطقه و همسایه است.»
وزین همچنین یادآور شد که: «حمله پاکستان به افغانستان در هماهنگی با جهتهای بیرونی انجام میشود.» او افزود: «با وجود نگرانیها از مداخلات خارجیها در قضیه افغانستان و پاکستان، اما راه حل منطقی و معقول تنها مذاکره است و هرگونه تنش و جنگ در نهایت باید از راه گفتگو حل شود. بنابراین پیش از آنکه بحران بیشتر شود و شعلههای جنگ منطقه را فرا گیرد، باید تنشها حل گردد.»
به گفته این استاد دانشگاه: «یکی از فواید پا درمیانی کشورهای منطقه، از جمله ایران، این است که میانجیها به نیت و خواست طرفها پی میبرند و میدانند که چه اقدامات لازم را باید انجام دهند. پس نباید از روند مذاکره مأیوس شد و باید امیدوار بود؛ زیرا در نظام بینالمللی، میانجیگری و صلح یک اصل است، هرچند کشورها ممکن است منافع و خواستهای مختلف داشته باشند.»
او با تأکید بر اینکه مردم افغانستان از صلح استقبال میکنند، افزود: «در کنار تلاشها برای صلح، جبهه داخلی باید در برابر هرگونه تجاوز متحد باشد؛ زیرا افغانستان در طول تاریخ از دستاندازی بیرونیها در امان نبوده و ممکن است هر لحظه مورد تجاوز قرار گیرد.»
به اعتقاد این تحلیلگر سیاسی، «حاکمیت فعلی افغانستان باید زمینه تفاهم، اصلاحات و انسجام میان مردم را فراهم کند و بکوشد مردم را با خود داشته باشد؛ زیرا خطرهای ناشی از مداخلات خارجی ایجاب میکند که مردم باید متحد حکومت و در تصمیمگیریهای کلان شریک باشند.»
آقای وزین باور دارد: «با جبهه ناهماهنگ و از هم گسیخته در داخل افغانستان نمیتوان در برابر تهاجم بیگانگان ایستادگی کرد. نبود وحدت میتواند منجر به فروپاشی اقتدار کشور گردد. تجربه نشان داده که مردم افغانستان تنها از طریق وحدت و هماهنگی توانستهاند قدرتهای بزرگ را شکست دهند.»
پس از بینتیجه ماندن مذاکرات صلح میان افغانستان و پاکستان در قطر و ترکیه، کشورهای روسیه و ایران برای میانجیگری و حل تنشها اعلام آمادگی کردند. هرچند تاکنون اقدام عملی مشخصی صورت نگرفته، اما وزیر امور خارجه ایران گفته است که جمهوری اسلامی بهزودی میزبان یک نشست منطقهای برای حل منازعات خواهد بود.
از سوی دیگر، علی لاریجانی، دبیر شورای امنیت ملی ایران، پس از سفر به پاکستان اعلام کرد که جمهوری اسلامی حاضر است برای حل تنشها میان افغانستان و پاکستان «چک سفید» بدهد. این سخنان نشان دهنده تلاش ایران برای مدیریت بحران میان دو کشور است.