خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: اعلام خودمختاری منطقه «سومالیلند» در کشور سومالی و شتاب اسرائیل برای به رسمیت شناختن آن، سرخط اخبار جهانی شده است. موقعیت حساس و استراتژیک سومالیلند و شتاب اسرائیل برای به رسمیت شناختن آن، پرسشهایی را ایجاد کرده و همزمان باعث همسویی و مخالفت بسیاری از کشورهای اسلامی شده است.
سید ضیا حسینی، تحلیلگر امور بینالملل در مصاحبه با آوا گفت: «سومالیلند منطقهای از کشور سومالی در شاخه آفریقا است و از چند منظر اهمیت استراتژیک دارد. اگر اسرائیل در این منطقه تسلط پیدا کند، میتواند دریای سرخ را رصد کرده و از طریق آن مصر را تهدید کند. افزون بر آن، مدیریت کانال سوئز و تأمین اهداف راهبردی اسرائیل در این منطقه امکانپذیر خواهد شد.»
وی افزود: «اگر اسرائیل در سومالیلند پایگاه نظامی داشته باشد، یمن را بهطور آشکار تهدید خواهد کرد، زیرا تحرکات نظامی این رژیم علیه یمن با فاصله دو هزار کیلومتری بسیار هزینهبر است و تنها حضور در سومالیلند این مشکل را رفع میکند.»
حسینی همچنین تأکید کرد: «سازش رژیم صهیونیستی با حکومت خودخوانده سومالیلند و ایجاد پایگاه نظامی در این منطقه، تهدید مستقیم و استراتژیک برای کشورهای اسلامی و عربی است. جهان اسلام جز همسویی و همفکری و مقابله با تهدیدات اسرائیل راه دیگری ندارد.»
او ادامه داد: «شرایط فعلی نشان میدهد که اسرائیل برای تمام کشورهای اسلامی تهدید محسوب میشود و زعمای کشورهای اسلامی باید از خواب بیدار شوند، اختلافات و تفکرات غیر بنیادین را کنار بگذارند و به عمق استراتژیک دشمن که ایجاد بینظمی و اختلاف میان مسلمانان است، پی ببرند.»
حسینی تصریح کرد: «رژیم صهیونیستی تلاش دارد نقطه استراتژیک در سومالی را به دست آورد و پایگاههای نظامی ایجاد کند تا بسیاری از کشورهای اسلامی در تیررس این رژیم قرار داشته باشند و علاوه بر آن، مرکزی برای تشدید اغتشاش و نفاق و بیثباتیهای سیاسی، نظامی و اقتصادی ایجاد کند و این اهداف را عملاً دنبال میکند.»
به رسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل و بازی ژئوپلیتیکی بلندمدت
دکتر سلیمان حسینی، دیگر آگاه روابط بینالملل، در مصاحبه با آوا اظهار داشت: «به رسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل ـ حتی در سطح اعلام سیاسی یا غیررسمی ـ باید در چارچوب راهبرد کلان این رژیم برای شکستن محیط ژئوپلیتیکی جهان اسلام، نفوذ در شاخه آفریقا و مهار تهدیدهای امنیتی پیرامونی تحلیل شود.»
وی افزود: «این اقدام بیش از آنکه صرفاً شناسایی یک واحد سیاسی محلی باشد، ابزاری ژئوپلیتیکی برای بازتعریف موازنه قدرت در منطقه حساس شاخه آفریقا محسوب میشود.»
سلیمان حسینی توضیح داد: «از منظر راهبردی، شاخه آفریقا به دلیل همجواری با تنگه بابالمندب، اتصال دریای سرخ به اقیانوس هند و نزدیکی به مسیرهای حیاتی تجارت جهانی و امنیت انرژی برای اسرائیل اهمیت ویژهای دارد. کنترل یا نفوذ غیرمستقیم در این منطقه، امکان اثرگذاری بر خطوط کشتیرانی، تحرکات رقبای منطقهای مانند ایران و امنیت دریایی در دریای سرخ را برای اسرائیل فراهم میکند.»
او ادامه داد: «سومالیلند به دلیل دسترسی به سواحل استراتژیک و موقعیت جغرافیایی مستقل از دولت مرکزی سومالی، بستر مناسبی برای ایجاد پایگاههای اطلاعاتی، امنیتی یا همکاریهای نظامی غیرمستقیم فراهم میکند.»
سلیمان حسینی تصریح کرد: «هدف دیگر اسرائیل را میتوان در راهبرد قدیمی «پیرامونی» جستوجو کرد؛ راهبردی که بر ایجاد پیوند با بازیگران غیرعرب یا واحدهای سیاسی حاشیهای در اطراف جهان عرب و اسلامی استوار است تا انسجام سیاسی و امنیتی جهان اسلام تضعیف شود. به رسمیت شناختن سومالیلند میتواند تلاشی برای تجزیه سیاسی، مشروعیتبخشی به گسستهای داخلی کشورهای اسلامی و ایجاد الگوهای جداییطلبانه باشد.»
وی افزود: «این اقدام پیامدهای معکوسی نیز دارد. حساسیت سومالیلند تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمیشود، بلکه به این واقعیت بازمیگردد که تمامیت ارضی سومالی، مسئلهای نمادین برای بسیاری از کشورهای اسلامی و آفریقایی است. هرگونه شناسایی یکجانبه، آن هم از سوی رژیمی که در افکار عمومی جهان اسلام با اشغالگری و نقض حقوق بینالملل شناخته میشود، بهطور طبیعی واکنش همگرایانه و همسوکننده در میان دولتها و افکار عمومی اسلامی ایجاد میکند. این اقدام نه تنها به شکاف منجر نشده، بلکه در برخی موارد زمینه همگرایی سیاسی و دیپلماتیک علیه رژیم صهیونیستی را تقویت میکند.»
او تأکید کرد: «تحقق کامل نقشه اسرائیل با موانع جدی روبهرو است؛ مخالفت دولت مرکزی سومالی، موضع منفی اتحادیه آفریقا نسبت به تغییر مرزهای بهجامانده از استعمار، حساسیت کشورهای عربی و اسلامی و رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای در شاخه آفریقا، عواملی هستند که هزینههای سیاسی و امنیتی این اقدام را افزایش میدهند. بنابراین، هرچند اسرائیل ممکن است به دنبال نفوذ تدریجی، غیررسمی و امنیتمحور در سومالیلند باشد، تبدیل این اقدام به دستاورد پایدار ژئوپلیتیکی، با تردیدهای جدی روبهروست.»
سلیمان حسینی در پایان گفت: «به رسمیت شناختن سومالیلند از سوی اسرائیل بخشی از یک بازی ژئوپلیتیکی بلندمدت است که هدف آن نفوذ در نقاط استراتژیک جهان اسلام است؛ اما واکنشهای منطقهای، حساسیت هویتی و حقوقی موضوع و همگرایی نسبی کشورهای اسلامی نشان میدهد که این نقشه نه قطعی است و نه بدون هزینه و حتی میتواند به تقویت اجماع سیاسی علیه این رژیم منجر شود.»