خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: دفتر مطبوعاتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، روز دوشنبه، ۶ دلو، اعلام کرد که مجوز فعالیت شمار زیادی از نهادهای حامی رسانهها و خبرنگاران را به دلیل فعالیت غیرحرفهای و ایجاد مشکلات برای خبرنگاران لغو کرده و این وزارت تصمیم گرفته است تا تنها مجوز فعالیت سه نهاد را در سراسر کشور تمدید کند.
وزارت اطلاعات و فرهنگ هدف از این تصمیم را، علاوه بر تأمین حقوق خبرنگاران و رسانهها، جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده به نام خبرنگاران و رسانهها عنوان کرده و گفته است که بررسیهای انجامشده نشان میدهد تعداد بیش از حد این نهادها و غیرحرفهای بودن مسئولان برخی از آنها، بهجای حل مشکلات، معضلات بیشتری را برای خبرنگاران و رسانهها ایجاد کرده و به اعتبار بینالمللی نهادهای رسانهای افغانستان آسیب رسانده است.
پشتیبانی فعالان رسانهای از تصمیم وزارت
در همین حال، بسیاری از فعالان امور رسانهای نیز از اقدام وزارت اطلاعات و فرهنگ مبنی بر لغو جواز بسیاری از نهادهای موسوم به حمایت از رسانهها پشتیبانی کرده و میگویند که پیش از این نهادهای زیادی وجود داشتند که یا عمدتاً غیرفعال بودند و یا هم با توجه به شرایط نامساعد فرهنگی و اجتماعی در افغانستان و عدم نظارت دولت از این نهادها، سوءاستفادههایی صورت میگرفت. به گفته آنان، بسیاری از این نهادها به نام خبرنگاران و رسانهها پولهای هنگفتی از نهادهای بینالمللی به دست آورده و برای مقاصد شخصی خود حیفومیل میکردند.
دیدگاه داود ناظری درباره عملکرد نهادهای حامی رسانهها
داود ناظری، استاد دانشگاه و خبرنگار، در گفتوگو با آوا از تصمیم وزارت اطلاعات و فرهنگ در خصوص تمدید نشدن جواز تعدادی از نهادهای تحت عنوان حامی خبرنگاران استقبال کرده و میگوید: «به دلیل اینکه این نهادها نهتنها در طول سالهای سخت و دشوار کارهای خبرنگاری هیچ کاری برای حل مشکلات و رشد ظرفیت خبرنگاران واقعی انجام ندادند، بلکه به نام خبرنگاران سوءاستفاده کردند.»
به گفته آقای ناظری، «نهادهای حامی رسانهها با برگزاری مسابقات نمایشی در بین خبرنگاران، بدون اطلاعرسانی عمومی، برای یک عده خاص تحت نام خبرنگاران که عمدتاً از دوستانشان بودند جوایز میدادند و بعد میگفتند ما از خبرنگاران برتر تقدیر کردیم، در حالیکه خبرنگاران واقعی را هیچ در جریان مسابقات قرار نمیدادند.»
خواست خبرنگاران از وزارت اطلاعات و فرهنگ
ناظری همچنین اظهار داشت: «خواست ما از وزارت اطلاعات و فرهنگ این است که بدون هیچ واسطهای تحت نام حامی خبرنگار، خود وزارت تلاش کند مستقیم با خبرنگاران واقعی در ارتباط باشد و با خبرنگاران کمک و همکاری داشته باشد، زیرا شمار خبرنگاران به اندازهای زیاد نیست که نیاز به نهادهای جداگانه تحت نام حامی، انجمن و… داشته باشد. وزارت میتواند آنها را مستقیم شناسایی کرده و تحت پوشش برنامههای حمایتی قرار دهد.»
آقای ناظری در ادامه توضیح داد: «حمایتهای وزارت شامل همکاریهای نقدی، ارتقای ظرفیت خبرنگاران، فراهمسازی سهولتهای کاری، هماهنگیهای بیشتر با سایر نهادهای حکومتی، تقویت همکاری وزارتخانهها با خبرنگاران، اختصاص بیمه برای آنان، جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده از نام خبرنگار، تشخیص خبرنگار از غیرخبرنگار و تقویت رسانههای واقعی و ملی میباشد که وزارت باید به آن توجه داشته باشد.»
از دید ناظری، «در بخش ارتقای ظرفیت خبرنگاران و مسلکیسازی آنان نیز باید فرصتهای آموزشی در داخل و خارج از کشور برای خبرنگاران فراهم شود تا کارهای خبرنگاری بهتر و معیاریتر گردد.»
دیدگاه رحمت کریمی درباره کاهش نهادهای حامی رسانهها
رحمت کریمی، فعال رسانهای و مدیر مسئول خبرگزاری افغاننیوز نیز در مصاحبه با آوا اقدام وزارت اطلاعات و فرهنگ را تأیید کرده و میگوید: «به نظر من، اقدام وزارت اطلاعات و فرهنگ برای محدود کردن تعداد نهادهای حامی رسانههای افغانستان و لغو جواز برخی از آنها اقدامی درست و منطقی است.»
کریمی میافزاید: «وقتی تعداد نهادها بسیار زیاد باشد، پیگیری عملکرد، نظارت و جلوگیری از سوءاستفادهها دشوار میشود.»
آقای کریمی تأکید کرد که «کاهش تعداد نهادها باعث میشود نهادها بهتر مدیریت شوند و تمرکز بر نهادهایی باشد که واقعاً به حمایت از رسانهها و خبرنگاران در هر شرایطی متعهد هستند.»
ضرورت نظارت شفاف بر نهادهای باقیمانده
با وجود این، مهم است که نهادهای باقیمانده تحت نظارت دقیق و شفاف فعالیت کنند تا از سوءاستفادهها جلوگیری شود. بنابراین، تصمیم وزارت اگر با یک سازوکار نظارتی شفاف همراه باشد، گام مؤثری در راستای بهبود عملکرد و افزایش شفافیت در حمایت از رسانهها خواهد بود.