خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: همزمان با بینتیجه ماندن مذاکرات و ادامه تنشها و تجاوزات چهل روزه آمریکایی–صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، کارشناسان سیاسی، اقتصادی و رسانهای در گفتگو با آوا تأکید میکنند که دیپلماسی مبتنی بر قدرت، به ویژه با تکیه بر تنگه هرمز و توان نظامی، به عنوان اهرم فشار و پشتوانهای استوار برای سیاست خارجی ایران عمل میکند. در عین حال، تشدید تنشها پیامدهای اقتصادی جدی برای افغانستان در پی دارد.
سید ضیا حسینی، تحلیلگر سیاسی و سخنگوی کمیسیون عالی شیعیان افغانستان، در گفتگو با آوا بیان کرد که دیپلماسی زمانی مؤثر واقع میشود که با قدرت نظامی همراه باشد. وی گفت: «کشوری که هم در میدان دیپلماسی و هم در میدان نظامی دست بالا را داشته باشد، میتواند طرف مقابل را به میز مذاکره بکشاند.»
وی با تصریح بر اینکه تنگه هرمز و قدرت نظامی ایران در شرایط کنونی به عنوان اهرم قدرت و پشتوانهای مهم برای دیپلماسی این کشور محسوب میشود، اظهار داشت که به دلیل بیاعتنایی ایالات متحده آمریکا به کنوانسیونهای بینالمللی، نظام جهانی اکنون با بینظمی و هرج وم رج مواجه شده است.
داود ناظری، کارشناس رسانهای، در گفتگو با آوا بیان داشت که «جنگ روایتها» پس از شکست مذاکرات، به معنای تفسیر این شکست برای افکار عمومی است. وی افزود که از طریق این ابزار میتوان افکار عمومی را مدیریت کرده، انسجام داخلی را حفظ نمود و روایت شکست آمریکا را برای مردم تبیین کرد.
او تأکید کرد که این روند میتواند به تقویت مقبولیت داخلی، افزایش حمایت متحدان و ایجاد اجماع جهانی علیه دشمن منجر شود. به گفته ناظری، ایران ابزارهای گستردهای در جنگ روایتها در اختیار دارد، در حالی که عملکردهای دونالد ترامپ در تضاد با این ابزارها ارزیابی میشود.
سید علیداد مصدق، آگاه امور اقتصادی، نیز در گفتگو با خبرنگار آوا اظهار داشت که افغانستان به عنوان یکی از شرکای راهبردی و بزرگ ایران، از شکست مذاکرات متضرر میشود. وی افزود که با مختل شدن فعالیت یکی از بنادر مهم مانند چابهار، افغانستان با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.
به گفته وی، بر اساس برخی آمارها، افغانستان حدود ۴۲ درصد از صادرات و واردات خود را با ایران انجام میدهد. او تأکید کرد که افغانستان کشوری در حال توسعه است و با توجه به وابستگی بالا به منابع نفتی، هرگونه جنگ و افزایش هزینهها در ایران، مستقیماً بر قیمت تولیدات و وضعیت اقتصادی افغانستان تأثیر منفی میگذارد.
این کارشناس در ادامه هشدار داد که در صورت تداوم جنگ و تخریب زیرساختهای اقتصادی در ایران، روند بازگشت مهاجران به افغانستان شدت خواهد گرفت؛ در حالی که کشور در حال حاضر ظرفیت لازم برای مدیریت این وضعیت را ندارد.
به باور وی، آمریکا سه سناریو را پیش رو دارد: نخست، بازگشت به میز مذاکره به دلیل قدرت میدانی و اهرم فشار ایران؛ دوم، خروج از جنگ به دلیل هزینههای سنگین نظامی و اقتصادی و کاهش محبوبیت جهانی؛ و سوم، ادامه تنشها به صورت یک جانبه که در نهایت به شکست این کشور در میدان و افکار عمومی جهان خواهد انجامید.