نشست هیئتهای افغانستان و پاکستان در ارومچی چین، یکی از طولانیترین مذاکرات میان دو کشور طی سالهای اخیر بوده است. انتظار میرفت که این نشست با میانجیگری چین به نتیجهای مثبت برسد، اما به نظر میرسد که این گفتگوها همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. با اینکه چین مذاکرات را مثبت اعلام کرد و طرف افغانستان نیز ابراز امیدواری نمود، از سوی پاکستان نه تنها هیچ اظهارنظر رسمی در این زمینه صورت نگرفت، بلکه تهاجم نظامی این کشور در ولایت کنر پس از این مذاکرات ادامه یافت. آگاهان امور سیاسی و نظامی اما اقدامات تهاجمی پاکستان در کنر را نشانهای از فروپاشی اعتماد میان دو طرف دانسته و میگویند که این حمله پس از گفتگوها در چین نشان داد تجاوز پاکستان به افغانستان در آینده نیز ادامه خواهد داشت. البته به باور آنان، پاکستان توانمندی و ظرفیت لازم برای تهاجم گسترده و طولانیمدت را ندارد، هرچند ممکن است در نقاط مختلف خط فرضی دیورند به گونه پراکنده حملاتی انجام داده و مشکلات نظامی و امنیتی ایجاد کند.
تاریخ انتشار :پنجشنبه ۲۷ حمل ۱۴۰۵ ساعت ۱۰:۲۱
کد مطلب : 351308
خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: فضلالرحمان اوریا، آگاه امور سیاسی، در مصاحبه با آوا میگوید که مذاکرات میان افغانستان و پاکستان در شهر ارومچی چین، با هدف ایجاد فضای اعتماد میان دیپلماتهای دو طرف برگزار شده بود که حمله نظامی به کنر این روند را تا حدی خدشهدار کرد. به باور اوریا، این نشست ماهیتی تخنیکی و کاملاً کارشناسانه داشت و زمان کافی نیز برای آن در نظر گرفته شده بود، از همین رو انتظار نتیجه مثبت از آن میرفت، اما با این حال هیچ توافقی حاصل نشد، هرچند اندکی امیدواری برای ادامه گفتگوها در آینده ایجاد شده است.
آقای اوریا بر این باور است که نشست ارومچی نشاندهنده حسن نیت طرف افغانستان بود و هیئت افغانستانی با انگیزه سیاسی مبتنی بر حل مسائل از طریق گفتگو در آن شرکت کرده بود، اما با این وجود نمیتوان به حکومت پاکستان اعتماد کرد؛ زیرا این کشور در هر شرایطی و به اشکال مختلف اقداماتی علیه افغانستان انجام داده است. به گفته وی، تهاجمات نظامی علیه مردم غیرنظامی، از جمله حمله به کنر پس از مذاکرات، نشانه آشکار بدعهدی و رفتار خصمانه پاکستان است.
او تأکید کرد که حمله پاکستان به ولایت کنر پس از گفتگوها در چین نشان داد که این کشور در آینده نیز به تجاوزات خود ادامه خواهد داد، هرچند توان و ظرفیت لازم برای یک جنگ گسترده و طولانیمدت را ندارد و بیشتر به حملات پراکنده در امتداد خط فرضی دیورند بسنده میکند.
او در عین حال هشدار داد که حمله به غیرنظامیان میتواند مصداق جنایت جنگی باشد و باید عاملان آن مورد پیگرد قرار گرفته و در محاکم بینالمللی محاکمه شوند؛ در غیر آن، این روند خشونتبار علیه افغانستان ادامه خواهد یافت.
حملات محدود به ولایت کنر نمیتواند روند مذاکرات را مختل کند
از سوی دیگر، اسدالله ندیم، آگاه امور امنیتی، در مصاحبه با آوا میگوید که مذاکرات ارومچی را نمیتوان کاملاً بینتیجه دانست، بلکه حداقل میتواند زمینهساز نشستهای بعدی باشد.
به گفته آقای ندیم، پاکستان در حال حاضر در سطح منطقهای و جهانی درگیر یک مأموریت مهم دیپلماتیک، از جمله میانجیگری میان امریکا و ایران است و به همین دلیل، موضوع افغانستان تا حدودی در حاشیه قرار گرفته است.
به باور او، حملهای که پس از مذاکرات در کنر صورت گرفت، یک اقدام محدود و پراکنده بوده و نمیتوان آن را جنگ تمامعیار تلقی کرد که روند گفتگوها را مختل سازد؛ بلکه چنین رویدادهایی ممکن است در جریان مذاکرات نیز رخ دهد.
او همچنین معتقد است که اگر مأموریت دیپلماتیک پاکستان با موفقیت به پایان برسد، این کشور احتمالاً وارد مذاکرات جدیتر و گستردهتری با افغانستان خواهد شد.
مشکلات میان افغانستان و پاکستان بغرنج و ریشه تاریخی دارد
خلیل احمد نادم، آگاه امور نظامی و امنیتی نیز در مصاحبه با آوا، به ریشههای تاریخی مشکلات میان افغانستان و پاکستان اشاره کرده و میگوید: این مشکلات کوتاهمدت نیست، بلکه پیچیده، طولانی و ریشهدار است.
نادم توضیح داد که تأسیس پاکستان بر اساس استراتژیهای استعماری بریتانیا صورت گرفته و در طول این مدت، بیشتر برای افغانستان و هند چالش ایجاد کرده است.
به گفته وی، این مشکلات زمانی آغاز شد که بخشی از خاک افغانستان بر اساس یک قرارداد در سال ۱۸۹۳ به هند بریتانوی واگذار شد و به عنوان منطقه حائل در نظر گرفته شد. پس از ایجاد پاکستان، بخش بزرگی از این مناطق در قلمرو آن کشور قرار گرفت و خط فرضی دیورند شکل گرفت. به گفته نادم، هیچ حکومتی در افغانستان این خط را به رسمیت نشناخته و همین موضوع یکی از ریشههای اصلی تنش میان دو کشور است.
او افزود که این مسئله باید از طریق نهادهای بینالمللی و با تکیه بر اسناد و شواهد، یا از طریق مراجعه به مردم این مناطق که عمدتاً پشتونها و بلوچها هستند و دادن حق تعیین سرنوشت به آنان، حل شود.
نادم همچنین اظهار داشت که پاکستان از زمان تأسیس خود تمایلی به شکلگیری یک حکومت قوی در افغانستان نداشته، زیرا آن را به ضرر منافع خود میداند. به گفته وی، رقابت با هند از یک سو و نگرانی از مطالبه سرزمینهای از دست رفته از سوی افغانستان از سوی دیگر، سیاستهای این کشور را شکل داده است.
این آگاه نظامی افزود که پاکستان تصور میکرد با روی کار آمدن امارت اسلامی، افغانستان به حوزه نفوذ کامل این کشور تبدیل خواهد شد، اما در عمل چنین نشد و حکومت فعلی از آن تبعیت نکرد؛ از همین رو، پاکستان به اقدامات مختلف برای تضعیف افغانستان روی آورده است.
او در پایان با اشاره به مذاکرات اخیر در چین گفت: خواستههای پاکستان از افغانستان واقعبینانه نیست؛ این کشور از افغانستان میخواهد امنیت آن را تأمین کرده و گروههایی مانند «تیتیپی» را مهار کند، در حالی که خود با وجود داشتن ارتش قدرتمند، در مهار ناامنیها با مشکل مواجه است.
به گفته وی، با وجود کشیده شدن سیم خاردار در امتداد خط دیورند و ایجاد پاسگاههای متعدد، ادعای انتقال نیروهای مسلح از افغانستان به پاکستان قابل تردید است و بیشتر بهانهای برای فرافکنی مشکلات داخلی این کشور محسوب میشود؛ بنابراین، چنین موضوعاتی بعید است از طریق مذاکرات به نتیجه مشخصی برسد.
آقای اوریا بر این باور است که نشست ارومچی نشاندهنده حسن نیت طرف افغانستان بود و هیئت افغانستانی با انگیزه سیاسی مبتنی بر حل مسائل از طریق گفتگو در آن شرکت کرده بود، اما با این وجود نمیتوان به حکومت پاکستان اعتماد کرد؛ زیرا این کشور در هر شرایطی و به اشکال مختلف اقداماتی علیه افغانستان انجام داده است. به گفته وی، تهاجمات نظامی علیه مردم غیرنظامی، از جمله حمله به کنر پس از مذاکرات، نشانه آشکار بدعهدی و رفتار خصمانه پاکستان است.
او تأکید کرد که حمله پاکستان به ولایت کنر پس از گفتگوها در چین نشان داد که این کشور در آینده نیز به تجاوزات خود ادامه خواهد داد، هرچند توان و ظرفیت لازم برای یک جنگ گسترده و طولانیمدت را ندارد و بیشتر به حملات پراکنده در امتداد خط فرضی دیورند بسنده میکند.
او در عین حال هشدار داد که حمله به غیرنظامیان میتواند مصداق جنایت جنگی باشد و باید عاملان آن مورد پیگرد قرار گرفته و در محاکم بینالمللی محاکمه شوند؛ در غیر آن، این روند خشونتبار علیه افغانستان ادامه خواهد یافت.
حملات محدود به ولایت کنر نمیتواند روند مذاکرات را مختل کند
از سوی دیگر، اسدالله ندیم، آگاه امور امنیتی، در مصاحبه با آوا میگوید که مذاکرات ارومچی را نمیتوان کاملاً بینتیجه دانست، بلکه حداقل میتواند زمینهساز نشستهای بعدی باشد.
به گفته آقای ندیم، پاکستان در حال حاضر در سطح منطقهای و جهانی درگیر یک مأموریت مهم دیپلماتیک، از جمله میانجیگری میان امریکا و ایران است و به همین دلیل، موضوع افغانستان تا حدودی در حاشیه قرار گرفته است.
به باور او، حملهای که پس از مذاکرات در کنر صورت گرفت، یک اقدام محدود و پراکنده بوده و نمیتوان آن را جنگ تمامعیار تلقی کرد که روند گفتگوها را مختل سازد؛ بلکه چنین رویدادهایی ممکن است در جریان مذاکرات نیز رخ دهد.
او همچنین معتقد است که اگر مأموریت دیپلماتیک پاکستان با موفقیت به پایان برسد، این کشور احتمالاً وارد مذاکرات جدیتر و گستردهتری با افغانستان خواهد شد.
مشکلات میان افغانستان و پاکستان بغرنج و ریشه تاریخی دارد
خلیل احمد نادم، آگاه امور نظامی و امنیتی نیز در مصاحبه با آوا، به ریشههای تاریخی مشکلات میان افغانستان و پاکستان اشاره کرده و میگوید: این مشکلات کوتاهمدت نیست، بلکه پیچیده، طولانی و ریشهدار است.
نادم توضیح داد که تأسیس پاکستان بر اساس استراتژیهای استعماری بریتانیا صورت گرفته و در طول این مدت، بیشتر برای افغانستان و هند چالش ایجاد کرده است.
به گفته وی، این مشکلات زمانی آغاز شد که بخشی از خاک افغانستان بر اساس یک قرارداد در سال ۱۸۹۳ به هند بریتانوی واگذار شد و به عنوان منطقه حائل در نظر گرفته شد. پس از ایجاد پاکستان، بخش بزرگی از این مناطق در قلمرو آن کشور قرار گرفت و خط فرضی دیورند شکل گرفت. به گفته نادم، هیچ حکومتی در افغانستان این خط را به رسمیت نشناخته و همین موضوع یکی از ریشههای اصلی تنش میان دو کشور است.
او افزود که این مسئله باید از طریق نهادهای بینالمللی و با تکیه بر اسناد و شواهد، یا از طریق مراجعه به مردم این مناطق که عمدتاً پشتونها و بلوچها هستند و دادن حق تعیین سرنوشت به آنان، حل شود.
نادم همچنین اظهار داشت که پاکستان از زمان تأسیس خود تمایلی به شکلگیری یک حکومت قوی در افغانستان نداشته، زیرا آن را به ضرر منافع خود میداند. به گفته وی، رقابت با هند از یک سو و نگرانی از مطالبه سرزمینهای از دست رفته از سوی افغانستان از سوی دیگر، سیاستهای این کشور را شکل داده است.
این آگاه نظامی افزود که پاکستان تصور میکرد با روی کار آمدن امارت اسلامی، افغانستان به حوزه نفوذ کامل این کشور تبدیل خواهد شد، اما در عمل چنین نشد و حکومت فعلی از آن تبعیت نکرد؛ از همین رو، پاکستان به اقدامات مختلف برای تضعیف افغانستان روی آورده است.
او در پایان با اشاره به مذاکرات اخیر در چین گفت: خواستههای پاکستان از افغانستان واقعبینانه نیست؛ این کشور از افغانستان میخواهد امنیت آن را تأمین کرده و گروههایی مانند «تیتیپی» را مهار کند، در حالی که خود با وجود داشتن ارتش قدرتمند، در مهار ناامنیها با مشکل مواجه است.
به گفته وی، با وجود کشیده شدن سیم خاردار در امتداد خط دیورند و ایجاد پاسگاههای متعدد، ادعای انتقال نیروهای مسلح از افغانستان به پاکستان قابل تردید است و بیشتر بهانهای برای فرافکنی مشکلات داخلی این کشور محسوب میشود؛ بنابراین، چنین موضوعاتی بعید است از طریق مذاکرات به نتیجه مشخصی برسد.
avapress.net/vdchvznx623nmxd.tft2.html
تگ ها
پربازدیدترین
