خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: دکتر سلیمان حسینی، استاد دانشگاه، با بیان اینکه با توجه به شرایط پیچیدهٔ نظام بینالملل امروز، باید توجه داشت که آمریکا همچنان از ظرفیتهای قابل توجه نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک برخوردار است، افزود: «اما واقعیت این است که توان مدیریت بحرانهای جدید برای این کشور نسبت به گذشته با محدودیتهای بیشتری مواجه شده است. دیگر آمریکا در جایگاهی نیست که بتواند همزمان بحرانها را در چند جبهه مهار کند، و دقیقاً به همین دلیل است که سکانداری آن بر نظام جهانی به چالش کشیده شده است.»
بحران انرژی؛ تهدیدی فراتر از منطقه
این آگاه روابط بینالملل در خصوص بحران انرژی نیز تصریح کرد که اگر تنشها در منطقهٔ خلیج فارس تشدید شود و تنگهٔ هرمز همچنان مسدود بماند، این موضوع میتواند بخش بزرگی از انتقال نفت جهان را مختل کند. وی هشدار داد: «در صورتی که همزمان بابالمندب نیز ناامن شود، عملاً یکی از مهمترین شریانهای انرژی و تجارت جهانی با اختلال جدی روبهرو خواهد شد. در چنین شرایطی، نهتنها آمریکا، بلکه کل اقتصاد جهانی با افزایش شدید قیمت انرژی، تورم و بیثباتی مواجه میشود و مدیریت این وضعیت برای هیچ قدرتی ساده نخواهد بود.»
معادلهٔ پیچیدهٔ بازدارندگی
به عقیدهٔ حسینی، اگر آمریکا بخواهد در چنین فضایی دست به اقدام نظامی مستقیم علیه ایران بزند، با یک معادلهٔ پیچیدهٔ بازدارندگی روبهرو خواهد شد؛ زیرا پاسخهای منطقهای میتواند دامنهٔ بحران را گسترش داده و هزینهها را چند برابر کند. او تأکید کرد: «بنابراین، گزینهٔ نظامی بیش از آنکه راهحل باشد، میتواند به تشدید بحران و خارج شدن اوضاع از کنترل منجر شود. در این فضا، هر بازیگری باید پیش از اقدام، تبعات زنجیرهای آن را محاسبه کند.»
کشورهای خلیج فارس؛ در خط مقدم تأثیرات
این کارشناس روابط بینالملل به کشورهای حوزهٔ خلیج فارس همسو با آمریکا نیز اشاره کرد و گفت: «این کشورها در خط مقدم تأثیرات هرگونه درگیری قرار دارند. عقلانیت راهبردی ایجاب میکند که این کشورها بهجای ورود به تقابل، مسیر کاهش تنش، میانجیگری و حفظ توازن در روابط با بازیگران مختلف را دنبال کنند. هرگونه آتشافروزی در منطقه، نخست دامن آنها را خواهد گرفت.»
وی همچنین بیان داشت که تقویت دیپلماسی منطقهای، کاهش وابستگی امنیتی به قدرتهای بیرونی، و تلاش برای تبدیل منطقه به یک حوزهٔ همکاری اقتصادی بهجای رقابت نظامی، میتواند بهترین گزینه برای حفظ منافع کشورهای خلیج فارس باشد. به گفتهٔ او، «منطقهای که بر پایهٔ همکاری اقتصادی و اعتماد متقابل شکل بگیرد، کمتر در معرض بحرانهای تحمیلی قدرتهای خارجی قرار خواهد گرفت.»
آینده در گرو مدیریت هوشمندانه
از دید این آگاه روابط بینالملل، در مجموع، آیندهٔ منطقه بیش از هر چیز به مدیریت هوشمندانهٔ بحران، گفتوگوهای دیپلماتیک و پرهیز از تصمیمات شتابزده بستگی دارد. وی در پایان هشدار داد: «هرگونه اشتباه محاسباتی میتواند پیامدهایی فراتر از کنترل همهٔ بازیگران به همراه داشته باشد؛ پیامدهایی که شاید جبران آن برای هیچیک از طرفها ممکن نباشد.»