خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ کابل: همزمان با آغاز مراسم باشکوه حج، سید آقا حسن حسینی بلخی، پژوهشگر امور دینی و فرهنگی و استاد حوزه و دانشگاه، در مصاحبه با خبرنگار آوا، مهمترین پیام فرهنگی و اجتماعی حج را تحقق «وحدت امت اسلامی» و تقویت روح برادری و همبستگی میان مسلمانان عنوان کرد.
وی اظهار داشت: «حج تنها یک عبادت فردی نیست، بلکه یک اجتماع عظیم جهانی است که مسلمانان از نژادها، زبانها و کشورهای مختلف در کنار هم قرار میگیرند و عملاً نشان میدهند که همه بندگان خدای واحد و اعضای یک امت هستند.»
این استاد دانشگاه با اشاره به آیه ۹۲ سوره انبیا افزود: خداوند متعال میفرماید: «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ»؛ این امت شما، امت واحدی است و من پروردگار شما هستم، پس مرا پرستش کنید.
حسینی بلخی تصریح کرد که وحدت و همبستگی مسلمانان، نفی تبعیض نژادی و قومی، تقویت روح اخوت اسلامی، آگاهی از مشکلات جهان اسلام، مبارزه با ظلم و استکبار، تمرین نظم، تعاون، مسئولیتپذیری اجتماعی و تقویت معنویت و تقوا، از مهمترین پیامهای اجتماعی و فرهنگی حج به شمار میرود.
وی افزود که لباس احرام، نماد مساوات و برابری است؛ جایی که فقیر و غنی، حاکم و مردم عادی، همگی در یک صف قرار میگیرند و این حقیقت را به نمایش میگذارند که معیار برتری در اسلام تنها تقوا است.
لزوم استمرار پیام حج در زندگی مسلمانان
این استاد حوزه و دانشگاه در پاسخ به پرسشی درباره راههای استمرار پیام حج در زندگی روزمره مسلمانان گفت: «برای نهادینه شدن پیام حج در جامعه، تقویت فرهنگ وحدت، احترام متقابل و تأکید بر مشترکات اسلامی ضروری است.»
به گفته وی، مسلمانان باید اختلافات قومی، مذهبی و زبانی را کنار گذاشته و روحیه همکاری، عدالت، صداقت و مسئولیتپذیری اجتماعی را در زندگی فردی و اجتماعی خود تقویت کنند.
حسینی بلخی خاطرنشان کرد: «حاجی واقعی کسی است که پس از بازگشت از حج، نسبت به مشکلات جامعه، فقرا، مظلومان و نیازهای امت اسلامی احساس مسئولیت بیشتری داشته باشد و روح تعاون و کمک به دیگران را در خانواده و جامعه گسترش دهد.»
وی همچنین بر نقش علما، دانشگاهها، رسانهها و مراکز دینی در تبیین فلسفه و پیامهای اجتماعی حج تأکید کرده و گفت که نباید حج تنها به اعمال ظاهری محدود شود.
حج؛ جلوه عملی امت واحده
این پژوهشگر امور دینی در ادامه، کنگره عظیم حج را روشنترین جلوه مفهوم «امت واحده» در اسلام دانست و اظهار داشت: «در حج، میلیونها مسلمان با وجود تفاوتهای قومی، زبانی و ملی، در یک زمان و مکان واحد گردهم میآیند، یک قبله دارند و شعار واحد “لبیک اللهم لبیک” سر میدهند.»
وی افزود که این اجتماع عظیم، مرزهای قومی و نژادی را درهم میشکند و مسلمانان را بهعنوان پیکری واحد معرفی میکند؛ همانگونه که پیامبر اکرم(ص) مسلمانان را به جسد واحد تشبیه کردهاند.
به باور حسینی بلخی، حج نمایش عملی حقیقت امت واحده و مظهر وحدت، همدلی و احساس مسئولیت مسلمانان در برابر یکدیگر است و امت اسلامی باید در برابر چالشها، دشمنان و مشکلات جهان اسلام، متحد و همصدا عمل کند.
به باور آگاهان امور، حج افزون بر بُعد عبادی، دارای کارکردهای مهم اجتماعی، فرهنگی و تمدنی در جهان اسلام است. بررسیها نشان میدهد که این فریضه الهی میتواند زمینه تقویت وحدت، کاهش اختلافات قومی و مذهبی و افزایش همگرایی میان مسلمانان را فراهم سازد. کارشناسان دینی تأکید میکنند که تبیین درست پیامهای اجتماعی حج، بهویژه از طریق رسانهها و مراکز علمی، نقش مهمی در تقویت روحیه همبستگی و مسئولیتپذیری در جوامع اسلامی دارد.