تحلیلگران ترکیه: تنها قطعه ساخت داخل در جنگنده «کاآن»، شیشه کابین است

خبرگزاری صدای افغان(آوا)- سرویس بین الملل: اما اخیراً مشخص شده که موتور این جنگنده ساخت آمریکا است و به دلیل مخالفت کنگره آمریکا با فروش موتور به ترکیه، عملاً پروژه کاآن متوقف شده است. این موضوع را هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد و این اظهارات واکنش‌های گسترده‌ای را به دنبال داشت.

ییلماز اوزدیل، تحلیلگر شناخته‌شده ترک، تنها قطعه‌ای که واقعاً ساخت داخل است را «شیشه کابین خلبان» عنوان کرده است.

اوزدیل که در روزنامه سوزجو، پرتیراژترین روزنامه ترکیه، قلم می‌زند، در تحلیلی نوشت: «گفته شد این یک جت جنگنده ملی است، اما معلوم شد موتور آن آمریکایی است. درباره تانک‌ها و موترهای ملی هم همینطور؛ موتورها از خارج آمده‌اند. برای ساخت همین جنگنده، ابتدا با شرکت‌های سویدنی، آمریکایی و بریتانیایی مذاکره شد، اما در نهایت موتور توربوفن ۵۰ سال پیش ساخت جنرال الکتریک آمریکا انتخاب شد. تنها قطعه‌ای که ما ساختیم، همان سایبان شفاف کابین است! حتی صندلی پرتاب شونده ساخت آمریکا است.»

اوزدیل این وضعیت را با فیلم سینمایی «نمایش ترومن» (The Truman Show) که درباره زندگی ساختگی یک فرد در دنیایی مصنوعی است، مقایسه کرده و هشدار داده که شعارهای «خودکفایی» و «تولید ملی» در این پروژه تا چه حد توخالی است.

روزنامه جمهوریت ترکیه نیز به نقل از جم کوچوک، روزنامه‌نگار نزدیک به حزب حاکم، نوشت که رئیس‌جمهور اردوغان از واقعیت استفاده از موتور آمریکایی بی‌اطلاع بوده و اطلاعات غلطی به او داده شده است. تیم سازنده کاآن معتقد است تا سال ۲۰۲۸ قادر به تولید موتور داخلی خواهند بود و به همین دلیل موضوع خرید موتورهای اولیه از آمریکا را به اردوغان نگفته‌اند.

شعله، یکی از تحلیلگران محافظه‌کار، نیز به گاف‌های سیاسی و اختلاف‌نظرها در میان مقامات ترکیه اشاره کرده و گفته است: «وقتی افراد بی‌کفایت و وفادار صرف در راس امور باشند، انتظار شفافیت و موفقیت نمی‌توان داشت. حتی مصاحبه‌های اردوغان با سوالات از پیش تعیین‌شده انجام می‌شود و پروژه‌های کلان دفاعی در معرض بی‌اعتباری قرار می‌گیرند.»

سردار جبه، روزنامه‌نگار دیگر ترکیه، ضمن انتقاد از اغراق‌های مقامات، نوشته است: «جنگنده کاآن ادعا شده که از اف-۳۵ پیشرفته‌تر است، اما موتور آن نسل چهارم است و متعلق به جنگنده‌های قدیمی‌تر F16 و F15 است. این همان وضعیتی است که قبلاً درباره موترهای دوغان و شاهین داشتیم؛ ظاهراً محصول جدید است اما در واقع تغییری جزئی در مدل قدیمی است.»

در حالی که اخبار ناامیدکننده درباره کاآن منتشر می‌شود، سلجوق بیرقدار، داماد اردوغان و سازنده پهپادهای بایکار، با انتشار ویدیویی از پرواز آزمایشی جنگنده بدون سرنشین «قزل الما» خبر داد که این پروژه توان عملیاتی قابل توجهی دارد و به نوعی توانمندی جدید دفاعی ترکیه را نشان می‌دهد.