خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: همزمان با آغاز مذاکرات میان آمریکا و ایران در پاکستان، کارشناسان امور سیاسی و نظامی در گفتوگو با خبرگزاری آوا میگویند که پذیرش طرح دهمادهای ایران در روند مذاکرات میتواند پیامدهای مهمی از جمله آتشبس عمومی در منطقه داشته باشد و در نهایت به صلح پایدار منجر شود.
سید عبداللطیف سجادی، تحلیلگر امور سیاسی، در این گفتوگو اظهار داشت که جنگ چهلروزهای که به گفته او با تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، با اهداف مشخصی دنبال میشد، اما این اهداف در نهایت محقق نشد.
به گفته وی، کشورهای متجاوز ابتدا از طریق ایجاد شورشها و شکافهای اجتماعی در داخل ایران و سپس با اعمال فشار نظامی تلاش کردند ایران را تحت فشار قرار دهند، اما به باور او تمامی این پروژهها ناکام ماند و در نهایت طرفهای درگیر به آتشبس تن دادند.
او افزود که آمریکا و اسرائیل در جریان دور اول و دوم مذاکرات پیش از جنگ، با هدف ضربهزدن به روند دیپلماسی و حتی ترور رهبران ایران تلاش کردند پایههای نظام این کشور را تضعیف کنند، اما در تحقق اهداف خود ناکام ماندند. وی تأکید کرد که تصور این کشورها مبنی بر امکان فروپاشی نظام ایران از طریق ناآرامیهای داخلی، به دلیل عدم شناخت از بافت اجتماعی ایران، به شکست انجامید.
سجادی همچنین گفت که در جریان این چهل روز جنگ، فشارهای گستردهای بر ایران وارد شد، اما به گفته او، مقاومت و انسجام مردم ایران مانع تحقق اهداف طرفهای متجاوز شد. او افزود که هرچند ممکن است اختلافاتی در داخل جامعه وجود داشته باشد، اما در برابر تجاوز خارجی، مردم ایران متحد عمل کردند.
این تحلیلگر سیاسی در ادامه با اشاره به آغاز مذاکرات در پاکستان با محوریت طرح دهگانه ایران گفت: بهطور قطع با شکست سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل، این جنگ به آتشبس موقت منجر شد و در صورت توافق نهایی، ایران قدرتمندتر از گذشته به مسیر خود ادامه خواهد داد.
تلاش برای تخریب روابط ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس
سجادی همچنین اظهار داشت که در جریان جنگ چهلروزه تلاشهای گستردهای برای تخریب روابط ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس صورت گرفت که به گفته او، اسرائیل نقش اصلی را در این روند داشت و حتی در مواردی به نام ایران به تأسیسات برخی کشورهای عربی حمله شد.
وی افزود که ایران خسارات واردشده در این جنگ را از آمریکا و اسرائیل مطالبه خواهد کرد و ادعاهای برخی کشورها مبنی بر پرداخت غرامت از سوی ایران را غیرمنطقی دانست. او تأکید کرد که از نگاه حقوقی، این روند میتواند برعکس باشد، زیرا به گفته وی، برخی کشورها با میزبانی پایگاههای نظامی آمریکا زمینهساز حملات به ایران شدهاند.
سجادی در ادامه گفت یکی از پیامدهای این جنگ چهلروزه این است که تنگه هرمز هرگز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و ایران با تسلط کامل بر این تنگه، ابتکار عمل را در دست خواهد داشت. او افزود که کشورهای منطقه ناگزیر خواهند بود با محوریت ایران—به عنوان یک قدرت نوظهور جهانی—در این حوزه همکاری کنند.
چرایی بیاثر شدن فشارهای تحریمی آمریکا
به گفته سجادی، صبر و استقامت مردم ایران طی بیش از چهار دهه و تحمل تحریمهای سنگین و غیرقانونی، در نهایت موجب شد این سیاستها در جریان جنگ چهلروزه نیز بیاثر شود و با تحولات میدانی، از جمله بسته شدن تنگه هرمز، عملاً اثرگذاری تحریمها کاهش یابد.
او تأکید کرد که مهمترین درس این تحولات این است که هر ملتی که در برابر تجاوز خارجی متحد باشد، هیچ قدرتی نمیتواند بر اراده آن غالب شود. به گفته وی، ملتسازی یک روند مهم است و ایران در این مسیر سرمایهگذاری کرده و سایر کشورها نیز باید از این تجربه بهره بگیرند.
سجادی در پایان خاطرنشان کرد که ایران پس از این جنگ به کشوری قدرتمندتر تبدیل خواهد شد و در معادلات منطقهای نقش محوری ایفا خواهد کرد.
تحلیل دوم: اسرائیل مانع اصلی صلح پایدار در منطقه است
در همین حال، سید علی حسینی نیز در گفتوگو با خبرگزاری آوا گفت که اجرای طرح دهمادهای ایران در مذاکرات جاری میان آمریکا و ایران به نفع همه طرفها است و میتواند امنیت منطقه را تأمین کند. به گفته او، بر اساس این طرح، کشورهایی مانند لبنان، یمن و کشورهای حوزه خلیج فارس میتوانند تحت پوشش آتشبس و در نهایت صلح پایدار قرار گیرند.
وی افزود که یکی از پیامدهای مهم پذیرش این طرح، کاهش دامنه تجاوزگری اسرائیل در منطقه است؛ هرچند به گفته او، ماهیت این رژیم مانع پایبندی کامل به تعهدات میشود، اما فشارهای بینالمللی میتواند آن را مهار کند.
او تأکید کرد که هرچند مذاکرات ایران و آمریکا ممکن است به توافقی برای پایان جنگ منجر شود، اما مشکل اساسی منطقه در حال حاضر اسرائیل است که به گفته او جنگطلب بوده و همواره در پی تخریب روندهای صلح است.
حسینی در ادامه تصریح کرد: تا زمانی که اسرائیل از سوی کشورهای غربی بهویژه آمریکا حمایت میشود، تأمین صلح پایدار در منطقه ناممکن خواهد بود. به همین دلیل، به باور او، راهحل اساسی شکلگیری اجماع جهانی علیه اسرائیل و اعمال تحریمهای گسترده علیه این رژیم است.