برخی علمای شیعه و سنی در رسانه‌ها یکدیگر را اهانت می‌کنند؛ فتوای امام خامنه‌ای توهین به مقدسات اهل سنت را حرام دانسته است

خبرگزاری صدای افغان (آوا) - کابل: مجلس تجلیل و تکریم از مرجع فقید جهان تشیع، حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض (رضوان‌الله تعالی علیه)، امروز پنجشنبه (۲۱ جوزای ۱۴۰۵) با حضور صدها تن از علما، شخصیت‌های برجسته دینی و مذهبی، دانشمندان کشور، هزاران تن از اقشار مختلف مردم، شماری از مقامات امارت اسلامی و نیز حجت‌الاسلام والمسلمین سید عیسی حسینی مزاری، رئیس عمومی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان و خبرگزاری صدای افغان (آوا)، در مجتمع علمی ـ فرهنگی و مسجد جامع امام علی (ع) در غرب کابل برگزار شد.

این مراسم به همت شورای علمای شیعه افغانستان، شورای نظارت بر حوزه‌های علمیه افغانستان و دفاتر مراجع عظام تقلید برگزار گردید.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسین عالمی بلخی، رئیس دارالانشای شورای علمای شیعه افغانستان، در این مراسم با بیان اینکه درباره جایگاه علمی و منش سیاسی آیت‌الله فیاض سخنان فراوانی گفته شده است، به تبیین اندیشه‌های این مرجع فقید در حوزه وحدت اسلامی پرداخت.

وی وحدت‌طلبی را یکی از مهم‌ترین محورهای فکری آیت‌الله فیاض دانست و گفت که این اندیشه ریشه در قرآن کریم، سنت پیامبر اسلام (ص) و تلاش‌های تاریخی علمای بزرگ اسلامی دارد. به گفته وی، آیت‌الله العظمی بروجردی، امام خمینی (ره)، علامه امینی (ره)، آیت‌الله محسنی (ره)، شیخ محمود شلتوت و شماری دیگر از اندیشمندان جهان اسلام در مسیر تقریب مذاهب اسلامی تلاش‌های ارزنده‌ای انجام داده‌اند.

عالمی بلخی تصریح کرد که آیت‌الله فیاض موضوع تقریب مذاهب و وحدت اسلامی را فراتر از توصیه‌های اخلاقی و ارشادی دنبال می‌کرد و برای تحقق آن، چهار اصل اساسی را مطرح ساخته بود.

به گفته وی، نخستین اصل، «تقدم هویت اسلامی بر اختلافات قومی و فرقه‌ای» است. آیت‌الله فیاض معتقد بود تا زمانی که گفتمان‌های قومی و فرقه‌ای محور تعاملات مسلمانان باشد، دستیابی به وحدت واقعی امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی دومین اصل را «گفت‌وگوی علمی به جای تخاصم مذهبی» عنوان کرد و افزود که به جای اتهام‌زنی، بدگویی و تعصبات کورکورانه، باید مباحثات علمی مبتنی بر قرآن، سنت و دیدگاه‌های معتبر مذاهب اسلامی دنبال شود.

رئیس دارالانشای شورای علمای شیعه افغانستان، سومین پایه اندیشه وحدت‌گرایانه آیت‌الله فیاض را «همکاری میان مراکز علمی جهان اسلام» دانست و گفت که این مرجع فقید بر تبادل دانش، آثار علمی و تعامل میان حوزه‌ها و مراکز علمی مذاهب مختلف تأکید داشت.

وی همچنین «پرهیز از اهانت و نفرت‌پراکنی» را چهارمین اصل بنیادین در اندیشه آیت‌الله فیاض برشمرد و اظهار داشت: متأسفانه گاهی از سوی برخی علما و رسانه‌های اهل سنت و گاهاً هم برخی تلویزیون‌های منتسب به شیعه، سخنان و مطالبی مطرح می‌شود که به اختلافات مذهبی دامن می‌زند؛ در حالی که این رویکرد به صلاح امت اسلامی نیست.

عالمی بلخی در همین زمینه به فتوای حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای اشاره کرد و گفت: «توهین به نمادها و مقدسات برادران اهل سنت، از جمله حضرت عایشه (رض)، همسر گرامی پیامبر اکرم (ص)، شرعاً جایز نیست و حرام است.» وی افزود که اگر مسلمانان از توهین، تهمت و نفرت‌پراکنی نسبت به یکدیگر پرهیز کنند، زمینه‌های تحقق وحدت اسلامی بیش از پیش فراهم خواهد شد.

وی همچنین با اشاره به دیدار هیأت شورای علمای شیعه افغانستان با آیت‌الله فیاض در سال‌های گذشته، نقل کرد که این مرجع فقید همواره نسبت به خطرات قوم‌گرایی هشدار می‌داد و تأکید داشت ارزش انسان‌ها به پایبندی آنان به ارزش‌های دینی و اخلاقی است، نه وابستگی‌های قومی و منطقه‌ای.

عالمی بلخی افزود که آیت‌الله فیاض ضمن تأیید رویکرد مسالمت‌آمیز شورای علمای شیعه افغانستان، بر ضرورت پیگیری حقوق اساسی مردم نیز تأکید داشت و خواستار مشارکت عادلانه همه اقوام و اقشار جامعه در ساختار سیاسی کشور بود.

وی همچنین از مدیریت حوزه علمیه نجف اشرف توسط آیت‌الله فیاض در دوران حاکمیت حزب بعث عراق به عنوان یکی از خدمات بزرگ این مرجع فقید یاد کرد و گفت که ایشان در شرایط دشوار، نقش مهمی در حفظ و تداوم فعالیت‌های علمی و حوزوی ایفا نمود.

در ادامه این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین سرور تقوی، عضو کمیسیون فرهنگی شورای علمای شیعه افغانستان، با اشاره به بازتاب گسترده ارتحال آیت‌الله فیاض در سطح جهان، گفت که رحلت این مرجع عالی‌قدر موجی از اندوه و واکنش‌های گسترده را در رسانه‌ها و محافل علمی و دینی جهان برانگیخته است.

وی با اشاره به پیام تسلیت حضرت آیت‌الله العظمی سید علی سیستانی، گفت که ایشان فقدان آیت‌الله فیاض را «خسارتی بزرگ برای جهان اسلام» توصیف کرده و از خدمات علمی، آموزشی و آثار ماندگار این مرجع فقید تجلیل نموده‌اند.

تقوی همچنین به پیام تسلیت سازمان ملل متحد اشاره کرد و گفت که این نهاد بین‌المللی در بیانیه‌ای رسمی، ضمن ابراز همدردی با مراجع دینی و ملت عراق، از نقش برجسته آیت‌الله فیاض در ترویج اعتدال، همزیستی مسالمت‌آمیز و صلح قدردانی کرده است.

به گفته وی، حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان نیز در پیام خود، آیت‌الله فیاض را از برجسته‌ترین عالمان دینی و از چهره‌های شناخته‌شده علمی افغانستان در جهان اسلام خوانده و از خدمات ماندگار وی به امت اسلامی و مردم افغانستان تجلیل کرده است.

در بخش دیگری از این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالعظیم حسینی، از شاگردان آیت‌الله فیاض، ارتحال این مرجع بزرگ را ضایعه‌ای سنگین برای جهان اسلام دانست و اظهار داشت که آیت‌الله فیاض از معدود مراجع نوآور و افق‌گشا در عرصه فقه و اجتهاد بود که آثار علمی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.

وی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و علمی آیت‌الله فیاض، گفت که این مرجع فقید همواره بر اعتدال، وحدت اسلامی و پرهیز از اختلافات قومی، منطقه‌ای و مذهبی تأکید داشت و در عرصه‌های علمی و فقهی نیز استقلال رأی خود را حفظ کرده بود.

حسینی خاطرنشان کرد که جایگاه علمی و معنوی آیت‌الله فیاض به گونه‌ای است که خلأ ناشی از فقدان وی تا سال‌ها در حوزه‌های علمی و دینی جهان تشیع احساس خواهد شد.