راز ماندگاری نهضت عاشورا، استواری آن بر ارزش‌های فطری و جهانی بشر است نهضت عاشورا مرزهای زمان، جغرافیا، قومیت و مذهب را درنوردیده است

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین جعفری قندوزی، رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان، در مراسم شب سوم ماه محرم‌الحرام که از سوی دفتر مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان در حسینیه شهید مصباح(ره) مشهد مقدس برگزار شد، با تشریح عوامل ماندگاری و جهانی‌شدن نهضت عاشورا، تأکید کرد که قیام حضرت امام حسین(ع) برخلاف بسیاری از انقلاب‌ها و حوادث بزرگ تاریخ، بر پایه ارزش‌های فطری، انسانی و جهان‌شمول بنا شده و به همین دلیل توانسته است مرزهای زمان، مکان، جغرافیا، قومیت و مذهب را درنوردد. وی همچنین دفاع از مظلوم، مبارزه با ظلم، ایثار، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، حق‌طلبی و آزادگی را از دیگر ارزش‌های بنیادین نهضت عاشورا برشمرد.

خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ مشهد مقدس: همزمان با فرارسیدن ماه محرم‌الحرام و آغاز دهه نخست عزاداری سرور و سالار شهیدان حضرت امام حسین(ع)، مراسم سوگواری شب سوم محرم با حضور پرشور عاشقان اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع)، سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین جعفری قندوزی، رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان و مرثیه‌سرایی ذاکران اهل‌بیت(ع)، از سوی دفتر مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان در مشهد مقدس و در حسینیه شهید مصباح(ره) برگزار شد.

رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان در آغاز سخنان خود، ماه محرم را فرصتی برای تجدید انرژی معنوی مؤمنان توصیف کرده و گفت: همان‌گونه که ابزارهای ذخیره‌کننده انرژی، توان لازم را برای ادامه فعالیت دستگاه‌ها فراهم می‌کنند، محرم نیز باید برای مؤمنان نقش یک منبع عظیم ذخیره معنوی، معرفتی و فکری را ایفا کند تا انسان بتواند با الهام از فرهنگ عاشورا مسیر زندگی خود را در طول سال مدیریت نماید.

عزاداری امام حسین(ع) دارای پشتوانه قرآنی و روایی است

رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان با اشاره به برخی شبهات پیرامون عزاداری سیدالشهدا(ع)، اظهار داشت: قیام امام حسین(ع) و عزاداری برای آن حضرت کاملاً با آموزه‌های قرآن کریم مطابقت دارد و پژوهشگران می‌توانند با تحقیق در منابع اسلامی به صدها آیه مرتبط با فرهنگ عاشورا و عزاداری دست یابند.

وی افزود: افزون بر آیات قرآن کریم، منابع معتبر اسلامی مملو از روایاتی است که نشان می‌دهد پیامبر اکرم(ص) پیش از وقوع حادثه عاشورا از شهادت امام حسین(ع) خبر داده و بر مصائب آن حضرت گریسته‌اند. همچنین ائمه اطهار(ع) نه تنها عزاداری برای سیدالشهدا(ع) را تأیید کرده‌اند، بلکه مسلمانان را به احیای مجالس حسینی و زنده نگه‌داشتن یاد عاشورا فراخوانده‌اند.

چرا عاشورا ماندگار شد؛ مقایسه با بزرگ‌ترین حوادث تاریخ

جعفری قندوزی در بخش مهمی از سخنان خود با مقایسه نهضت عاشورا با جنگ‌ها و انقلاب‌های بزرگ جهان، پرسش اصلی سخنرانی خود را مطرح کرد و گفت: در تاریخ بشر حوادث بسیار بزرگی رخ داده است؛ از جنگ جهانی اول با ده‌ها میلیون کشته گرفته تا جنگ جهانی دوم، انقلاب فرانسه و انقلاب روسیه که هر یک برای سال‌ها مسیر تاریخ را تغییر دادند، اما امروز بخش بزرگی از آن حوادث تنها در کتاب‌های تاریخ و موزه‌ها قابل مشاهده است.

وی افزود: در مقابل، حادثه عاشورا از نظر زمانی تنها چند ساعت به طول انجامید و از نظر تعداد نیروها نیز قابل مقایسه با جنگ‌های بزرگ تاریخ نبود؛ اما امروز، پس از گذشت نزدیک به چهارده قرن، نه تنها از یادها نرفته، بلکه هر سال گسترده‌تر، پرشورتر و جهانی‌تر از گذشته برگزار می‌شود.

رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان خاطرنشان کرد: امروزه در کشورهای مختلف جهان از جمله انگلستان، آلمان، دانمارک و بسیاری دیگر از کشورهای اروپایی، میلیون‌ها انسان در مراسم‌های عاشورایی حضور پیدا می‌کنند و راهپیمایی اربعین حسینی نیز به بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان تبدیل شده است؛ رخدادی که نشان می‌دهد نهضت عاشورا مرزهای زمان و مکان را درنوردیده است.

عاشورا بر پایه ارزش‌های فطری بشر بنا شده است

وی راز اصلی جهانی‌شدن نهضت حسینی را استواری آن بر ارزش‌های فطری و جهان‌شمول دانست و گفت: قیام امام حسین(ع) بر اصولی بنا شده که همه انسان‌ها، فارغ از دین، مذهب، قومیت و ملیت، آنها را می‌پذیرند.

جعفری قندوزی عدالت را یکی از مهم‌ترین این ارزش‌ها دانست و تصریح کرد: حتی کسانی که خود اهل عدالت نیستند، هنگام مواجهه با دیگران خواهان رفتار عادلانه‌اند. عدالت خواسته‌ای فطری و همگانی است و امام حسین(ع) برای احیای عدالت قیام کرد.

وی آزادی را از دیگر اهداف نهضت عاشورا عنوان کرده و گفت: خداوند انسان را آزاد آفریده است و میل به آزادی در نهاد همه انسان‌ها قرار دارد. به همین دلیل مبارزه برای آزادی و رهایی از سلطه و استبداد، یکی از پیام‌های اساسی نهضت حسینی است.

رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان همچنین به موضوع کرامت انسانی اشاره کرده و افزود: قرآن کریم می‌فرماید «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» و این نشان می‌دهد که خداوند برای همه انسان‌ها کرامت قائل شده است. امام حسین(ع) نیز برای پاسداری از همین کرامت انسانی قیام کرد.

وی دفاع از مظلوم، مبارزه با ظلم، ایثار، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، حق‌طلبی و آزادگی را از دیگر ارزش‌های بنیادین نهضت عاشورا برشمرد.

اخلاص؛ عامل اصلی جاودانگی قیام حسینی

جعفری قندوزی یکی دیگر از عوامل ماندگاری نهضت عاشورا را اخلاص و الهی بودن آن دانست و اظهار داشت: بسیاری از انقلاب‌ها به دلیل آمیخته شدن با منافع شخصی، قومی، حزبی یا مادی، به مرور زمان فروکش می‌کنند؛ اما نهضت امام حسین(ع) کاملاً برای خدا و در مسیر رضای الهی شکل گرفت و به همین دلیل جاودانه شد.

وی افزود: هر حرکتی که رنگ الهی داشته باشد، باقی می‌ماند و هر حرکت مبتنی بر منافع زودگذر، دیر یا زود به فراموشی سپرده خواهد شد.

نقش حضرت زینب(س) و پیام‌رسانان عاشورا در جهانی‌شدن نهضت حسینی

رئیس شورای عالی علمای امامیه افغانستان در ادامه، نقش پیام‌رسانی را یکی از مهم‌ترین عوامل ماندگاری عاشورا دانست و گفت: ممکن است یک پیام بسیار بزرگ و ارزشمند باشد، اما اگر پیام‌رسان نداشته باشد، در همان آغاز راه خاموش می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: حضرت زینب کبری(س)، امام سجاد(ع) و سایر پیام‌آوران کربلا، نقش بی‌بدیلی در انتقال پیام عاشورا ایفا کردند و اجازه ندادند دستگاه اموی حقیقت این قیام را در محدوده جغرافیایی کربلا محصور کند.

مجالس حسینی؛ ابزار انتقال پیام عاشورا به نسل‌ها

وی با اشاره به نقش هیئت‌ها و مجالس عزاداری تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای مراسم‌های حسینی، یادآوری مستمر پیام عاشورا و انتقال آن به نسل‌های بعدی است.

جعفری قندوزی تصریح کرد: علت نگرانی قدرت‌های استکباری و دشمنان اسلام از مجالس حسینی نیز همین مسئله است؛ زیرا می‌دانند هر نسلی که با فرهنگ عاشورا تربیت شود، در برابر ظلم، جهل، استبداد، استعمار و سلطه‌طلبی ایستادگی خواهد کرد.

آزادی بیان در سیره پیامبر(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و نهضت عاشورا

وی بخش مهمی از سخنان خود را به مسئله آزادی بیان اختصاص داد و گفت: یکی از ارزش‌هایی که امام حسین(ع) برای دفاع از آن قیام کرد، آزادی انسان و به ویژه آزادی بیان بود.

وی افزود: هر اندازه رابطه حکومت‌ها با مردم نزدیک‌تر باشد، همان اندازه اقتدار آنان نیز افزایش می‌یابد و هرگاه میان مردم و حاکمیت فاصله ایجاد شود، ضعف و آسیب‌پذیری نیز بیشتر خواهد شد.

هدف قیام امام حسین(ع)؛ نجات انسان از بندگی انسان‌ها

جعفری قندوزی در بخش پایانی سخنان خود، هدف اصلی نهضت عاشورا را رهایی انسان از بندگی غیر خدا عنوان کرده و گفت: امام حسین(ع) قیام کرد تا انسان‌ها را از اسارت طاغوت‌ها، مستکبران و حاکمان ظالم نجات داده و به سوی بندگی خداوند متعال هدایت کند.

وی تأکید کرد: تا زمانی که ارزش‌هایی چون عدالت، آزادی، کرامت انسانی، مبارزه با ظلم و دفاع از مظلوم در جهان وجود داشته باشد، نهضت امام حسین(ع) نیز زنده خواهد ماند؛ زیرا این قیام بر اساس نیازهای فطری و همیشگی بشر شکل گرفته است.