خبرگزاری صدای افغان(آوا)- مزارشریف: اخترمحمد منصور، رییس شرکت دولتی تصدی افغانگاز، میگوید: «از چهار موقعیت معدن؛ خواجه گوگردک، یتیمتاق، جرقدوق و شکرکمعدن، استخراج به شکل نرمال جریان دارد. استخراج به شکل فنی صورت میگیرد و از این گازهای استخراجشده به کود برق مزارشریف که یک شرکت دولتی است، گاز میرسانیم. این شرکت روزانه ۴۰۰ هزار مترمکعب گاز جذب و کود تولید میکند. همچنان با بیات پاور قرارداد داریم و روزانه ۲۰۰ هزار مترمکعب گاز به این شرکت میرسانیم که از آن برای تولید برق استفاده میشود.»
او، میافزاید که روزانه حدود ۶۵۰ هزار مترمکعب گاز طبیعی تولید میشود و پس از تصفیه، از طریق شبکهی پایپلاین به مصرفکنندگان انتقال مییابد. به گفتهی رییس شرکت دولتی تصدی افغانگاز، در میدان گازی یتیمتاق هفت حلقه چاه فعال وجود دارد و حدود ۸۵۰ مهندس و کارگر در بخشهای مختلف این پروژه فعالیت میکنند. «فعلاً در معدن یتیمتاق هفت حلقه چاه فعال داریم که گاز کافی تولید میکند. ۸۵۰ تن انجنیر و کارگر در ساحه حضور دارند و به شکل فنی به مشکلات رسیدگی میکنند.»
مسئولان شرکت دولتی تصدی افغانگاز، میگویند که برای کاهش پیامدهای محیطزیستی، فاصلهی میدانهای گازی از مناطق مسکونی مطابق معیارهای تعیینشده در نظر گرفته شده و پیش از آغاز استخراج، ارزیابیهای فنی و محیطزیستی انجام میشود. منصور، در این باره میگوید: «دو معدن خواجه گوگردک و یتیمتاق از ساحههای مسکونی ۱۰ کیلومتر فاصله دارند و جرقدوق و شکرکمعدن نیز تقریباً ۲۰ کیلومتر از مناطق مسکونی دور هستند. فاصلهی معیاری که ادارهی عمومی حفاظت محیط زیست تعیین کرده، در این میدانها رعایت شده و حتا بیشتر از معیار است.»
به گفتهی او، مواد مضر موجود در گاز نیز پیش از انتقال جدا و به گونهی کنترلشده سوزانده میشود تا از آلودگی محیط زیست پیشگیری شود. او، میافزاید که آغاز هر پروژهی استخراج، منوط به انجام بررسیهای مقدماتی و ارزیابیهای فنی است. «مواد مضری که در ترکیب گاز وجود دارد، از آن جدا و به گونهی کنترلشده سوزانده میشود تا محیط آلوده نشود و به سلامت مردم آسیب نرسد. پیش از آغاز استخراج نیز سروی مقدماتی انجام میدهیم و با استفاده از تجهیزات ویژه، مواد مضر را از گاز جدا میکنیم.»
به نقل از سلام وطندار، میرویس آریا، کارشناس بخش معادن گاز، میگوید: «استخراج گاز طبیعی در مراحل انکشاف، حفاری، استخراج و انتقال میتواند تأثیرهای قابل توجهی بر محیط زیست داشته باشد؛ چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم. از جمله تأثیرهای مستقیم میتوان به آلودگی آبوهوا، آلودگی صوتی و نوری و فرونشست زمین اشاره کرد. از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی، کاهش تنوع زیستی، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی و افزایش خطرهای محیطزیستی از جمله اثرهای غیرمستقیم این فعالیتها است.»
او، میافزاید که منابع آب و خاک نیز در صورت مدیریت نادرست استخراج، در معرض آسیب قرار میگیرند. به گفتهی آریا، «استخراج گاز میتواند از راههای مختلف بر منابع آب و خاک تأثیر بگذارد؛ از جمله آلودگی آبهای زیرزمینی و سطحی، مصرف بیش از حد آب، تغییر ساختار خاک، آلودگی، تخریب و فرسایش آن.»