همایش «نگاه نو به معلولیت» در مزارشریف؛ تأکید بر عبور از ترحم به توانمندسازی و کرامت انسانی

خبرگزاری صدای افغان (آوا) - مزارشریف: همایش «نگاه نو به معلولیت؛ از ترحم تا توانمندی» با حضور جمعی از افراد دارای معلولیت ولایت بلخ، فعالان اجتماعی و فرهنگی، مسئولان فرهنگی و دکتر سید روح‌الله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشور، در کتابخانه عمومی فردوسی مزارشریف برگزار شد.

دکتر سید روح‌الله حسینی در این همایش با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه جامعه به مسئله معلولیت، اظهار داشت که معلولیت تفاوت در شرایط است، نه تفاوت در کرامت انسانی و محدودیت جسمی هرگز به معنای محدودیت در اندیشه، استعداد، اراده و توانمندی انسان نیست.

وی با بیان اینکه بسیاری از داشته‌های افراد دارای معلولیت آرزوی میلیون‌ها انسان است، افزود: سلامت جسم، فرصت آموزش، امکان حرکت، ارتباط با دیگران و بسیاری از نعمت‌های الهی باید در کنار محدودیت‌ها مورد توجه قرار گیرد و نگاه جامعه نباید تنها بر کمبودها متمرکز باشد.

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشور با اشاره به مفهوم عدل الهی و فلسفه ابتلای انسان‌ها گفت: شرایط زندگی انسان‌ها یکسان نیست و هر فرد متناسب با امکانات، استعدادها و شرایط خود مورد آزمون قرار می‌گیرد؛ از این‌رو نباید تفاوت در توانایی‌های جسمی را به معنای تفاوت در ارزش و منزلت انسان دانست.

وی خاطرنشان کرد که نگاه صحیح به معلولیت، شناخت محدودیت‌های جسمی بدون محدود کردن شخصیت و هویت انسان به آن محدودیت‌هاست؛ زیرا ممکن است فردی در بخشی از زندگی با محدودیت روبه‌رو باشد، اما در حوزه‌ای دیگر از استعداد و توانایی چشمگیری برخوردار باشد.

دکتر حسینی در ادامه با اشاره به نمونه‌هایی از شخصیت‌های برجسته علمی، ادبی و فرهنگی جهان، از طه حسین، استیون هاوکینگ، جان میلتون، ابوالعلاء معری، جاحظ و قتاده بن دعامه به‌عنوان نمونه‌هایی یاد کرد که با وجود محدودیت‌های جسمی، آثار ماندگار و خدمات ارزشمندی به بشریت ارائه کرده‌اند.

وی همچنین با اشاره به حضور سید محمد یزدان‌پرست در این همایش، وی را الگویی امیدبخش برای افراد دارای معلولیت دانست و گفت فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی او نشان می‌دهد که می‌توان محدودیت را به انگیزه‌ای برای خدمت، اثرگذاری و پیشرفت تبدیل کرد.

رایزن فرهنگی ایران در کشور با اشاره به موفقیت ورزشکاران دارای معلولیت در عرصه‌های مختلف افزود: هرگاه فرصت، آموزش، امکانات و حمایت مناسب فراهم شود، افراد دارای معلولیت می‌توانند در بالاترین سطوح علمی، فرهنگی، هنری و ورزشی بدرخشند.

وی تأکید کرد جامعه نباید افراد دارای معلولیت را صرفاً دریافت‌کننده خدمات بداند، بلکه آنان باید به‌عنوان کنشگران فعال، صاحبان استعداد و سرمایه‌های انسانی در متن جامعه حضور داشته باشند.

دکتر حسینی با تأکید بر اینکه ترحم نباید جایگزین حقوق اجتماعی افراد دارای معلولیت شود، اظهار داشت: همدلی ارزشمند است، اما مقصد نهایی باید کرامت، فرصت برابر، استقلال و مشارکت اجتماعی باشد. به گفته وی، فرد دارای معلولیت بیش از دلسوزی، به احترام، فرصت، دسترسی، آموزش و امکان انتخاب نیاز دارد.

در ادامه این همایش، سید محمد یزدان‌پرست با بررسی ابعاد دینی، اجتماعی و فرهنگی معلولیت، بر ضرورت تغییر نگاه جامعه نسبت به افراد دارای معلولیت تأکید کرد و با اشاره به آموزه‌های اسلامی، حفظ کرامت این قشر را از مهم‌ترین وظایف جامعه اسلامی دانست.

شرکت‌کنندگان در این همایش بر این پیام محوری تأکید کردند که معلولیت نباید موجب حذف انسان از متن جامعه شود، بلکه وظیفه خانواده، جامعه و نهادهای فرهنگی و اجتماعی، ایجاد فرصت‌های برابر و رفع موانع برای شکوفایی استعدادها و حضور فعال افراد دارای معلولیت است.

برگزاری این همایش با استقبال گسترده افراد دارای معلولیت و فعالان اجتماعی در مزارشریف مواجه شد. آنها از این نشست استقبال کرده و آن را «گامی مؤثر در جهت تغییر نگاه جامعه به معلولیت و ترویج فرهنگ توانمندسازی» توصیف کرده‌اند.

گفتنی است که کتابخانه عمومی فردوسی مزارشریف به عنوان یکی از مراکز فرهنگی مهم در شمال کشور، همواره میزبان برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی متنوعی بوده است.

ناظران می‌گویند تأکید بر مشارکت اجتماعی، فرصت‌های برابر و توانمندسازی، به جای نگاه مبتنی بر دلسوزی، رویکردی است که می‌تواند به افزایش اعتمادبه‌نفس و حضور مؤثر افراد دارای معلولیت در عرصه‌های مختلف کمک کند. با این حال، برخی کارشناسان بر لزوم عملیاتی‌سازی این رویکردها در قالب برنامه‌های اجرایی و سیاست‌گذاری‌های مشخص تأکید دارند.