این مقاله به بررسی افول قدرت آمریکا در عرصه جهانی میپردازد و آن را با تجربه اتحاد شوروی در دهههای پایانی حیات هژمونیک خود مقایسه میکند. تحلیل شکستهای آمریکا در افغانستان، عراق، لبنان، فلسطین و اوکراین نشان میدهد که سیاستهای مداخلهجویانه و تلاش برای تثبیت سلطه جهانی، برخلاف انتظار، به کاهش اثرگذاری و بحران داخلی منجر شده است. این مقاله همچنین نشان میدهد که آمریکا با تجربه مشابه شوروی در جنگهای نیابتی، مواجهه با مقاومت محلی و فشارهای بینالمللی، در وضعیت «اضطراب استراتژیک» قرار گرفته است.
تاریخ انتشار :شنبه ۸ قوس ۱۴۰۴ ساعت ۱۵:۴۱
کد مطلب : 338546
تاریخ معاصر نشان داده است که هیچ هژمون جهانی بر پایه زور و مداخله نظامی نمیتواند بهطور پایدار قدرت خود را حفظ کند. اتحاد شوروی در دهه ۱۹۸۰ با ورود به جنگ افغانستان و فشارهای داخلی، روند افول خود را آغاز کرد. امروز، آمریکا در چند جبهه جهانی با شکستهای مشابه مواجه است: از جنگهای خاورمیانه تا بحران اوکراین و فشارهای داخلی و بینالمللی.
تجربه تاریخی شوروی و وضعیت فعلی آمریکا نشان میدهد که هژمونی مطلق، بدون مشروعیت و پذیرش بینالمللی، پایدار نمیماند.
۱. شکستهای آمریکا در جبهههای جهانی
۱.۱. افغانستان و عراق
ـ آمریکا پس از بیش از دو دهه حضور نظامی در افغانستان، با عقبنشینی تحقیرآمیز مواجه شد و طالبان بار دیگر کنترل کشور را در دست گرفت.
ـ در عراق، با وجود سرنگونی صدام حسین و تلاش برای ایجاد دولت همسو با واشینگتن، کشور درگیر شورشهای فرقهای و بحرانهای امنیتی شد.
۱.۲. لبنان و فلسطین
ـ دخالت آمریکا در لبنان و فلسطین نتوانست رژیمهای همسو را تثبیت کند و مقاومت اسلامی نه تنها از بین نرفت، بلکه نفوذ و مشروعیت خود را افزایش داد.
ـ تلاشهای آمریکا در ترور فرماندهان مقاومت، نمونهای از ناکامی راهبردی این کشور بود، چرا که ترور نتوانست اهداف سیاسی و نظامی آن را محقق سازد.
۱.۳. اوکراین
ـ جنگ اوکراین نمونهای از شکست سیاست خارجی آمریکا است. علیرغم تأمین سلاح و حمایت سیاسی، آمریکا نتوانسته نتیجه راهبردی دلخواه خود را به دست آورد و فشارهای اقتصادی و نظامی مستقیم را تجربه میکند.
۲. مقایسه با اتحاد شوروی
۲.۱. تجربه جنگ افغانستان
ـ اتحاد شوروی با ورود به افغانستان و مواجهه با مقاومت گسترده، با شکست راهبردی و فشارهای بینالمللی روبرو شد.
ـ آمریکا نیز در افغانستان تجربهای مشابه را پشت سر گذاشت، و ناکامی آن در دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی قابل مقایسه با شوروی است.
۲.۲. بحران داخلی و مشروعیت
ـ شوروی در دوره گورباچوف با فساد، بحران اقتصادی و مشروعیت ناکافی روبرو شد.
ـ آمریکا امروز نیز دچار تفرقه سیاسی، بحران اقتصادی و فشارهای اجتماعی است که توانایی هژمونیک آن را کاهش داده است.
۲.۳. درسهای تاریخی
ـ مقاومت محلی و بینالمللی علیه قدرتهای هژمون، تجربهای تاریخی است که امروز علیه آمریکا نیز قابل مشاهده است.
ـ اقدامات نظامی و مداخله مستقیم، بدون حمایت مشروع داخلی و بینالمللی، به ناکامی منجر میشود.
۳. اضطراب استراتژیک آمریکا
ـ آمریکا امروز در چند جبهه نظامی، سیاسی و اقتصادی گرفتار است و دستاورد قابل توجهی از دخالتهای خود به دست نیاورده است.
ـ نمونههایی از این وضعیت عبارتاند از: شکست در اوکراین، ناکامی در خاورمیانه و افزایش فشارهای جهانی.
ـ احتمال اقدامات آتی آمریکا، شامل جنگهای نیابتی یا مداخله در ونزوئلا، محدود و کمبازده خواهد بود.
۴. پیامدهای جهانی و راهبردی
ـ جهان امروز با افزایش اتحاد و همکاری میان قدرتهای مستقل و نوظهور، در مقابل سیاستهای هژمونیک آمریکا بسیج شده است.
ـ افول آمریکا فرصت بازتعریف نظم جهانی، رشد قدرتهای منطقهای و افزایش مشروعیت مقاومت جهانی در برابر سلطه هژمونیک را فراهم میکند.
نتیجهگیری
۱. آمریکا امروز در وضعیت افول هژمونی قرار دارد، مشابه اتحاد شوروی در دهه ۱۹۸۰.
2. شکستهای نظامی و سیاسی آمریکا در افغانستان، عراق، لبنان، فلسطین و اوکراین، ناکامی راهبردی این کشور را نشان میدهد.
3. بحران داخلی و تفرقه سیاسی، شرایط اضطراب استراتژیک مشابه شوروی را ایجاد کرده است.
4. مقاومت جهانی و فشارهای بینالمللی، محدودیتهای آمریکا را افزایش داده است.
5. درس تاریخی آن است که هژمونی بدون مشروعیت، حمایت مردمی و پذیرش بینالمللی، پایدار نمیماند.
تجربه تاریخی شوروی و وضعیت فعلی آمریکا نشان میدهد که هژمونی مطلق، بدون مشروعیت و پذیرش بینالمللی، پایدار نمیماند.
۱. شکستهای آمریکا در جبهههای جهانی
۱.۱. افغانستان و عراق
ـ آمریکا پس از بیش از دو دهه حضور نظامی در افغانستان، با عقبنشینی تحقیرآمیز مواجه شد و طالبان بار دیگر کنترل کشور را در دست گرفت.
ـ در عراق، با وجود سرنگونی صدام حسین و تلاش برای ایجاد دولت همسو با واشینگتن، کشور درگیر شورشهای فرقهای و بحرانهای امنیتی شد.
۱.۲. لبنان و فلسطین
ـ دخالت آمریکا در لبنان و فلسطین نتوانست رژیمهای همسو را تثبیت کند و مقاومت اسلامی نه تنها از بین نرفت، بلکه نفوذ و مشروعیت خود را افزایش داد.
ـ تلاشهای آمریکا در ترور فرماندهان مقاومت، نمونهای از ناکامی راهبردی این کشور بود، چرا که ترور نتوانست اهداف سیاسی و نظامی آن را محقق سازد.
۱.۳. اوکراین
ـ جنگ اوکراین نمونهای از شکست سیاست خارجی آمریکا است. علیرغم تأمین سلاح و حمایت سیاسی، آمریکا نتوانسته نتیجه راهبردی دلخواه خود را به دست آورد و فشارهای اقتصادی و نظامی مستقیم را تجربه میکند.
۲. مقایسه با اتحاد شوروی
۲.۱. تجربه جنگ افغانستان
ـ اتحاد شوروی با ورود به افغانستان و مواجهه با مقاومت گسترده، با شکست راهبردی و فشارهای بینالمللی روبرو شد.
ـ آمریکا نیز در افغانستان تجربهای مشابه را پشت سر گذاشت، و ناکامی آن در دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی قابل مقایسه با شوروی است.
۲.۲. بحران داخلی و مشروعیت
ـ شوروی در دوره گورباچوف با فساد، بحران اقتصادی و مشروعیت ناکافی روبرو شد.
ـ آمریکا امروز نیز دچار تفرقه سیاسی، بحران اقتصادی و فشارهای اجتماعی است که توانایی هژمونیک آن را کاهش داده است.
۲.۳. درسهای تاریخی
ـ مقاومت محلی و بینالمللی علیه قدرتهای هژمون، تجربهای تاریخی است که امروز علیه آمریکا نیز قابل مشاهده است.
ـ اقدامات نظامی و مداخله مستقیم، بدون حمایت مشروع داخلی و بینالمللی، به ناکامی منجر میشود.
۳. اضطراب استراتژیک آمریکا
ـ آمریکا امروز در چند جبهه نظامی، سیاسی و اقتصادی گرفتار است و دستاورد قابل توجهی از دخالتهای خود به دست نیاورده است.
ـ نمونههایی از این وضعیت عبارتاند از: شکست در اوکراین، ناکامی در خاورمیانه و افزایش فشارهای جهانی.
ـ احتمال اقدامات آتی آمریکا، شامل جنگهای نیابتی یا مداخله در ونزوئلا، محدود و کمبازده خواهد بود.
۴. پیامدهای جهانی و راهبردی
ـ جهان امروز با افزایش اتحاد و همکاری میان قدرتهای مستقل و نوظهور، در مقابل سیاستهای هژمونیک آمریکا بسیج شده است.
ـ افول آمریکا فرصت بازتعریف نظم جهانی، رشد قدرتهای منطقهای و افزایش مشروعیت مقاومت جهانی در برابر سلطه هژمونیک را فراهم میکند.
نتیجهگیری
۱. آمریکا امروز در وضعیت افول هژمونی قرار دارد، مشابه اتحاد شوروی در دهه ۱۹۸۰.
2. شکستهای نظامی و سیاسی آمریکا در افغانستان، عراق، لبنان، فلسطین و اوکراین، ناکامی راهبردی این کشور را نشان میدهد.
3. بحران داخلی و تفرقه سیاسی، شرایط اضطراب استراتژیک مشابه شوروی را ایجاد کرده است.
4. مقاومت جهانی و فشارهای بینالمللی، محدودیتهای آمریکا را افزایش داده است.
5. درس تاریخی آن است که هژمونی بدون مشروعیت، حمایت مردمی و پذیرش بینالمللی، پایدار نمیماند.
avapress.net/vdcgt79w3ak9wn4.rpra.html
تگ ها
پربازدیدترین
