مذاکرات غیرمستقیم مسقط میان واشنگتن و تهران: آرامش مشروط در سایه آرایش نظامی و آماده‌باش منطقه‌ای

این مذاکرات هم‌زمان با تشدید لحن تهدیدآمیز آمریکا و تهدید به هدف قرار دادن رهبران ایرانی و تأسیسات راهبردی انجام می‌شود؛ موضوعی که در اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بازتاب یافته است. در مقابل، داده‌های ایرانی از افزایش سطح آمادگی دفاعی و فعال‌سازی طرح‌های پاسخ فوری با دستور فرمانده کل کشور، امام خامنه‌ای، حکایت دارد؛ اقدامی که تهران آن را در چارچوب سیاست «بازدارندگی متقابل» برای جلوگیری از هرگونه حمله غافلگیرانه در جریان مذاکرات یا پس از آن توصیف می‌کند.
منابع آگاه می‌گویند تهران به نظر می‌رسد از جنگ ماه ژوئن گذشته درس‌هایی آموخته است؛ جنگی که ایران بر این باور است واشنگتن در آن به تل‌آویو اجازه داد از مذاکرات ایران و آمریکا به‌عنوان پوششی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای و هدف قرار دادن فرماندهان نظامی و دانشمندان استفاده کند. بر این اساس، ایران روز جمعه آینده در حالی پای میز مذاکرات می‌رود که در وضعیت آماده‌باش بالا قرار دارد و تأکید می‌کند هرگونه تجاوز با پاسخی فوری و قاطع روبه‌رو خواهد شد که بدون تردید و تأخیر، منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
به گفته این منابع، ایران با شروط مشخصی وارد مذاکرات می‌شود که دستور کار را صرفاً به پرونده هسته‌ای محدود می‌کند و هرگونه امتیاز احتمالی را به اقدامات متقابل مرتبط با تحریم‌های بین‌المللی مشروط می‌سازد. تهران تأکید دارد که هیچ مسیری خارج از این چارچوب مطرح نیست و رویکرد حاکم بر مذاکرات «گام در برابر گام» با تضمین‌های روشن و قابل راستی‌آزمایی خواهد بود.
در مقابل، برآوردهای دیپلماتیک حاکی از آن است که سطح قاطعیت ایران و آمادگی اعلام‌شده برای پاسخ سریع ـ و خطرات ناشی از احتمال آغاز یک جنگ منطقه‌ای با پیامدهای گسترده ـ در مهار شتاب تحرکات نظامی آمریکا مؤثر بوده و واشنگتن را به پذیرش مذاکرات غیرمستقیم با شرایط اجرایی نزدیک‌تر به دیدگاه ایران سوق داده است، هرچند آرایش نظامی همچنان به‌عنوان ابزار فشار حفظ شده است.
در این میان، سلطنت عمان بار دیگر به‌عنوان میانجی سنتی مطرح می‌شود که کانال‌های ارتباطی آرام و بی‌سر و صدا را حفظ کرده و می‌کوشد به کاهش تنش‌ها و مدیریت اختلافات کمک کند. اگرچه سطح انتظارات همچنان پایین است، اما ناظران معتقدند گفت‌وگوهای مسقط آزمونی سرنوشت‌ساز برای سنجش توان دو طرف در جلوگیری از لغزش به‌سوی رویارویی گسترده‌تر، در مقطعی بسیار حساس از نظر منطقه‌ای، به شمار می‌رود.