شکست راهبرد «حمله برقآسا» که وعده پیروزی فوری آن داده شده بود، تیم ترامپ را به سمت اظهارات متناقض، تهدیدهای لفظی و گاه ادعای پیروزی سوق داده است. این تلاشها بیش از آنکه افکار عمومی را قانع کند، آشفتگی در فرایند تصمیمسازی واشنگتن را بازتاب میدهد. اعتراضات گسترده در پنجاه ایالت آمریکا نشانه آن است که بسیاری از شهروندان و نخبگان این کشور، جنگ با ایران را «اشتباهی جبرانناپذیر» میدانند؛ اشتباهی که افزون بر شوک به اقتصاد جهانی، به هژمونی نرمافزاری و ائتلافسازی آمریکا لطمه زده است.
ترامپ که به باور ناظران، در محاسبات اولیه خود تحت تأثیر رویکردهای بنیامین نتانیاهو قرار داشت، اکنون در تنگنای راهبردیِ «نه جنگ تمامعرضه و نه خروج شرافتمندانه» گرفتار شده است. ادعای نابودی کامل زیرساختهای نظامی ایران چنان با واقعیت میدانی فاصله دارد که کمتر کارشناسی آن را میپذیرد. در این فضاست که گزینه «حمله زمینی به ایران» بهعنوان آخرین برگ برنده یا اقدامی از سر استیصال مطرح میشود؛ اقدامی که بسیاری از صاحبنظران نظامی آن را «خودکشی راهبردی» برای سربازان آمریکایی توصیف میکنند.
در سوی مقابل، جمهوری اسلامی ایران با وحدت فرماندهی میان رهبری، سپاه پاسداران و ارتش، صراحتاً اعلام کرده است که منتظر ورود نیروهای زمینی آمریکا به خاک خود است. شواهد نشان میدهد که ایران برای جنگ زمینی، آمادگی ساختاری و روحیه دفاعیِ بالاتری نسبت به جنگ هوایی دارد. جغرافیای ایران (بهویژه جزایر راهبردی خلیج فارس مانند خارک، قشم و بوموسی) میتواند به قبرستان کندکهای زرهی و پیادهنظام مهاجم تبدیل شود.
کارشناسان نظامی و سیاستمداران آمریکایی نیز درباره تبعات چنین سناریویی هشدار دادهاند. حساسیتهای هویتی و تاریخی ایرانیها نسبت به حضور فیزیکی بیگانگان، عاملی تعیینکننده است. در صورت تهاجم زمینی، افزون بر تلفات سنگین انسانی برای ایالات متحده، ایران از تاکتیکها و سامانههای غیرمتعارفی برخوردار است که میتواند ضرباتی فراتر از خطوط مقدم -از جمله به پایگاههای منطقهای و منافع انرژی آمریکا- وارد کند.
گزیده دیدگاه استراتژیستهای نظامی آمریکا درباره حمله زمینی به ایران:
- برایان کلارک (پژوهشکده هادسون): نظامیان آمریکایی با مقاومت شدید نیروهای ایرانی در جزیره خارک و مناطق ساحلی روبهرو خواهند شد که عملیات آبی-خاکی را به کابوس لجستیکی تبدیل میکند.
- جو کاستا (شورای آتلانتیک): نباید از زرادخانه موشکها، پهپادهای انتحاری، مینهای هوشمند و شناورهای بدون سرنشین (شهپاد) ایران در این جنگ غافل شد.
- جان هافمن (پژوهشکده کاتو): تجاوز زمینی، حملات ایران به پایگاههای آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس را گسترش داده و ثبات بازار انرژی جهان را با بحران بیسابقهای روبهرو خواهد کرد.
- استیو اندرسون (فرمانده پیشین در جنگهای عراق و افغانستان): «رئیسجمهور و مشاورانش در بحبوحه بزرگترین فاجعه ژئوپلیتیکی تاریخ آمریکا قرار دارند. حتی طرح بحث اعزام نیروی زمینی، خود یک فاجعه مطلق است.»
جمعبندی:
دیدگاه حرفهای در ارتش آمریکا (حداقل در سطح تحلیلگران ارشد و برخی فرماندهان بازنشسته) بر این نکته اجماع دارد که هرگونه حضور نظامی در خاک اصلی ایران، یک «ماموریت انتحاری» یا دستکم «سناریوی بدون استراتژی خروج» ارزیابی میشود. در نتیجه، گزینه ترجیحی واشنگتن -در صورت ادامه تقابل- همچنان بر حفظ قدرت بازدارندگی هوایی و دریایی (بدون اشغال زمینی) متمرکز خواهد بود، مگر آنکه خطوط قرمز بهگونهای دیگر جابهجا شوند.