امر به معروف و نهی از منکر؛ راهبرد اصلی قیام امام حسین(رض) و نیاز فوری امت اسلامی

آنچه از سخنان حضرت امام حسین رضی‌الله‌عنه در منابع تاریخی نقل شده، به روشنی نشان می‌دهد که ایشان قیام خود را نه برای کسب قدرت و نه برای منافع شخصی، بلکه برای اصلاح امت، احیای دین، اقامه امر به معروف و نهی از منکر و مبارزه با انحراف آغاز کرد. این حقیقت، عاشورا را از یک حادثه صرفاً تاریخی به یک مکتب دائمی اصلاح و بیداری تبدیل کرده است. از همین رو، عاشورا پیش از آنکه میدان نبرد شمشیرها باشد، میدان رویارویی دو اندیشه، دو مکتب و دو شیوه زیستن بود؛ مکتب مسئولیت در برابر مکتب بی‌تفاوتی، مکتب عدالت در برابر مکتب استبداد و مکتب حق در برابر مکتب انحراف و ابتذال بود .
 
اگر دیروز امام حسین رضی‌الله‌عنه در برابر یک حاکم ستمگر ایستاد، امروز امت اسلامی با جلوه‌های متنوع و پیچیده‌تری از همان اندیشه روبه‌روست. امروز یزیدی‌گری تنها در چهره یک فرد خلاصه نمی‌شود، بلکه هر جا ظلم جای عدالت را بگیرد، فساد جای تقوا را، تحریف جای حقیقت را، دنیاطلبی جای اخلاص را و سکوت جای مسئولیت را، همان روحیه و منطق یزیدی در قالبی تازه ظهور کرده است. ازاین‌رو، چالش‌های امروز امت، از نظر گستردگی، پیچیدگی و ابزارهای نفوذ، بسیار فراتر از گذشته است و همین امر، مسئولیت مسلمانان را سنگین‌تر می‌سازد.
 
امروز دشمن اصلی امت اسلامی تنها در بیرون مرزهای آن نیست؛ بلکه خطرناک‌تر از آن، گسترش منکر در درون جوامع اسلامی، عادی شدن فساد، رواج دروغ و خیانت، تضعیف اخلاق، تحریف ارزش‌های دینی، سکوت در برابر ظلم، بی‌تفاوتی نسبت به سرنوشت امت و کنار گذاشتن فریضه امر به معروف و نهی از منکر است. جامعه‌ای که معروف در آن غریب و منکر در آن عادی شود، به‌تدریج هویت دینی، سرمایه اخلاقی و قدرت تمدنی خود را از دست خواهد داد. این همان زنگ خطری است که عاشورا در طول تاریخ برای همه نسل‌ها به صدا درآورده است.
 
بزرگ‌ترین نیاز امروز امت اسلامی، بازگرداندن امر به معروف و نهی از منکر به جایگاه حقیقی آن است؛ نه به‌عنوان شعاری موسمی یا ابزاری برای ملامت دیگران، بلکه به‌عنوان یک راهبرد جامع برای اصلاح فرد، خانواده، جامعه، فرهنگ، اقتصاد، رسانه، آموزش و مدیریت جامعه اسلامی. این فریضه، زمانی ثمر خواهد داد که بر پایه علم، حکمت، عدالت، رحمت، اخلاص، بصیرت و پایبندی به قرآن و سنت انجام شود؛ زیرا هدف آن ساختن انسان و اصلاح جامعه است، نه ایجاد آشوب، افراط یا تفرقه.
 
عاشورا همچنین معیار روشنی برای شناخت دو جبهه در همه عصرها به دست می‌دهد. جبهه حسین، جبهه ایمان، توحید، عدالت، صداقت، امانت، اصلاح، آزادگی، کرامت انسانی، مسئولیت‌پذیری و دفاع از حق است. در برابر آن، جبهه یزید، جبهه ظلم، استبداد، تحریف دین، فساد، دنیاپرستی، خیانت، پایمال کردن حقوق مردم و خاموش کردن صدای حق‌طلبان است. این دو جبهه، تنها متعلق به سال شصت‌ویک هجری نیستند؛ بلکه تا زمانی که حق و باطل در جهان وجود دارد، این دو مسیر نیز در برابر انسان قرار خواهند داشت.
 
ازاین‌رو، هر مسلمان باید پیش از آنکه دیگران را به محاکمه بکشد، جایگاه خود را در این دو جبهه مشخص کند. آیا در صف اصلاح‌گران است یا تماشاگران؟ آیا در کنار عدالت ایستاده یا در برابر ظلم سکوت کرده است؟ ایا در کنار جبهه الاقصی قرار دارند یا در کنار جبهه ترامپ و‌نتانیاهو ، آیا برای زنده شدن معروف تلاش می‌کند یا با سکوت خود به گسترش منکر میدان می‌دهد؟ عاشورا پیش از آنکه دیگران را مخاطب قرار دهد، وجدان هر مسلمان را به محاسبه نفس فرا می‌خواند.
 
قیام حضرت امام حسین رضی‌الله‌عنه میراث مشترک همه امت اسلامی است؛ میراثی که باید محور همگرایی، بیداری و اصلاح باشد، نه دستاویزی برای اختلاف و تفرقه. این نهضت، مسلمانان را به وحدت، عدالت‌خواهی، آزادگی، مقاومت در برابر ظلم، پاسداری از کرامت انسان، اصلاح جامعه و احیای ارزش‌های اسلامی فرا می‌خواند. پیام عاشورا آن است که امت اسلامی تنها زمانی به عزت و اقتدار بازخواهد گشت که فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر را دوباره در متن زندگی خود احیا کند و در برابر هرگونه ظلم، فساد و انحراف، با حکمت، بصیرت و مسئولیت‌پذیری بایستد.
 
امروز بیش از هر زمان دیگر، امت اسلامی به حسینی اندیشیدن، حسینی زیستن و حسینی عمل کردن نیاز دارد؛ زیرا عاشورا متعلق به گذشته نیست، بلکه نقشه راه آینده امت است. هرجا معروف زنده شود، عدالت برقرار گردد، حق یاری شود، انسان کرامت یابد و جامعه به سوی اصلاح حرکت کند، آنجا پرچم حسین رضی‌الله‌عنه برافراشته است؛ و هرجا ظلم، فساد، تحریف، استبداد و خاموشی در برابر باطل حاکم شود، جلوه‌ای از همان منطق یزیدی سربرآورده است. رسالت امروز امت اسلامی آن است که با تمسک به قرآن، سنت و سیره امام حسین رضی‌الله‌عنه، در جبهه حق بایستد، فرهنگ اصلاح را احیا کند و فریضه امر به معروف و نهی از منکر را بار دیگر به موتور محرک بیداری و تمدن اسلامی تبدیل سازد.