اربعین حسینی؛ سفری از جنس نور، پیوندی از جنس تاریخ

مسیر عشق در اربعین، مسیری فراتر از جغرافیا و زمان است؛ مسیری که در آن زائران با پای پیاده راهی می‌شوند تا عشق خود را به سالار شهیدان ابراز کنند و ضمن ادای احترام به اصول انسانی و دینی، به یادآوری حقایق انقلاب عاشورا بپردازند. بی‌شک اربعین فقط یک روز خاص در تقویم نیست، بلکه یک سفر روحانی و فرهنگی است که از عمق جان انسان‌ها سرچشمه می‌گیرد و به زندگی معنا می‌بخشد.
 
برای درک عمیق‌تر این پدیده، باید به خودِ مفهوم «زیارت» نظر کرد. زیارت از ریشۀ «زَور» به معنای میل، عدول و انحراف از مسیر است. به همین دلیل است که به دروغ، «قول زور» گفته می‌شود؛ چرا که انسان با دروغ از حق منحرف می‌گردد. وجه تسمیۀ زیارت نیز از همین معنا برمی‌آید: انسان وقتی به زیارت می‌رود، از هوای نفس و دنیا جدا می‌شود و از تعلقات مادی دل می‌کَنَد. زیارت، یک انحراف مقدس از روزمرّگی است؛ عدولی آگاهانه از مسیر مادّیات به سوی مسیر معنا.
 
از همین رو، یکی از مفاهیم بلند دینی و اسلامی، بحث زیارت است. زیارت، حضور زائر در پیشگاه معشوق و اتصال قلبی با مبدأ فیض است. به عبارت دیگر، زیارت کسب نور از سرچشمۀ انوار الهی است و پریشانی را از دل می‌برد؛ زیرا آرام‌بخش دل‌هاست و به‌نوعی ایجاد ارتباطی زنده و پویا میان زائر و محبوب.
 
یکی از راه‌های بزرگداشت صاحبان کمال و شخصیت‌های شامخ، زیارت آن‌هاست. این امر، علاوه بر آثار عمیقی که بر خود زائر دارد، موجب پیوند نسل حاضر با نسل‌های آینده نیز می‌شود. به عنوان نمونه، اگر زیارت امام حسین (علیه‌السلام) و ائمۀ معصومین (علیهم‌السلام) به صورت مستمر انجام نمی‌شد، نسل‌های آینده به هیچ وجه با مفاهیم و ارزش‌های مربوط به آن امامان آشنا نمی‌گشتند. در واقع، ارتباطی که زائر در بستر زیارت برقرار می‌کند، در حفظ آثار آن معصوم (علیه‌السلام) و انتقال به نسل‌های بعدی، نقشی بی‌بدیل و بسیار پراهمیت ایفا می‌کند. زیارت، زنجیره‌ای است که گذشته، حال و آیندۀ یک امت را به یکدیگر متصل می‌سازد و مانع گسست تاریخی و فرهنگی آن می‌شود.