چهلمین روز خاکسپاری قائد شهید امت؛ تجدید عهد با آرمان‌ها و استمرار راه

گزارش‌های مربوط به برنامه‌های چهلم نیز بر همین مفهوم تأکید کرده‌اند که حضور مردم تنها اظهار عزا نیست، بلکه نشانه پایبندی به راه و آرمان‌های رهبر شهید می‌باشد.

بدون تردید، چهلم قائد شهید، آغاز پرداختن به مسئولیت‌های مهم و سرنوشت‌ساز است و می‌تواند مرحله انتقال عواطف به آگاهی و آگاهی به مسئولیت باشد.
در مراسم نخست، انسان بیشتر با فقدان مواجه می‌شود، اما لازم است به این حقیقت توجه شود که از این شهادت چه درسی آموختیم؟ چه آرمان‌هایی باید زنده بماند؟ چه مسئولیت‌هایی بر دوش نسل جدید قرار گرفته است؟ چگونه می‌توان از میراث فکری و اخلاقی یک رهبر و پیشوای بزرگوار برای حل مشکلات امروز استفاده کرد؟

از این رو، تجدید عهد اگر همراه با افزایش بصیرت، خدمت به مردم، وحدت، علم‌آموزی و دفاع منطقی از حق همراه شود، می‌تواند به یک حرکت اجتماعی ماندگار و درس‌آموز برای همه آزادگان جهان تبدیل گردد.

بسیار واضح و روشن است که شهادت انسان‌های بزرگ، اگر با آگاهی جامعه همراه شود، می‌تواند به عامل استمرار یک مکتب تبدیل شود.
قرآن مجید می‌فرماید:
﴿وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْیَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ﴾ (آل‌عمران، ۱۶۹)
«و کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند، مرده مپندار، بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.»

پیام این آیه شریفه را می‌توان در سطح اجتماعی نیز چنین فهم کرد که مکتب شهید پس از شهادتش، در قالب اندیشه‌ها، اخلاق و آرمان‌های او می‌تواند در جامعه استمرار پیدا کند.

بنابراین، تجدید عهد با قائد شهید امت، به معنای زنده نگه داشتن ارزش‌هایی است که برای آن‌ها تا آخرین لحظات عمر شریفشان زندگی و مبارزه کردند.
از مهم‌ترین آرمان‌های پیشوای شهید امت، حفظ عزت و استقلال امت اسلامی است و اساساً یکی از شاخصه‌های اندیشه سیاسی امام شهید (ره)، تأکید بر استقلال، عزت و عدم وابستگی امت اسلامی به مستکبران، زورگویان و سلطه‌جویان به حساب می‌آید.

تجدید عهد با این آرمان‌ها یعنی اینکه جوامع اسلامی در برابر فشارهای سیاسی، اقتصادی، رسانه‌ای و فرهنگی، قدرت تصمیم‌گیری مستقل و عزتمندانه داشته باشند. البته استقلال در تفکر الهی رهبر شهید، به معنای آن است که یک ملت در روابط خارجی، منافع و عزت خود را قربانی اراده قدرت‌های بزرگ و شیطانی دنیا نکند.

یکی دیگر از محورهای راه و آرمان‌های قائد شهید امت، وحدت و همبستگی مسلمانان است. جهان اسلام امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند کاهش اختلافات فرقه‌ای، قومی، زبانی و منطقه‌ای است. دشمنان می‌توانند از اختلافات داخلی برای تضعیف جوامع اسلامی استفاده کنند، اما جامعه‌ای که بر اصول مشترک خود تمرکز نماید، قدرت بیشتری برای دفاع از منافع خود خواهد داشت.

قرآن کریم می‌فرماید:
﴿وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا﴾ (آل‌عمران، ۱۰۳)
«همگی به ریسمان محکم الهی چنگ بزنید و پراکنده نشوید.»
بنابراین، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های تجدید عهد در مراسم چهلم خاکسپاری حضرت امام خامنه‌ای (قدس الله نفسه الزکیه)، فرصتی برای تقویت وحدت مسلمانان و کاهش اختلافات است.

این مسئله برای ملت افغانستان نیز اهمیت خاص و ویژه‌ای دارد، زیرا جامعه افغانستان با تنوع قومی، مذهبی، زبانی و سیاسی، بیش از هر زمان دیگر نیازمند فرهنگ گفت‌وگو، همزیستی مسالمت‌آمیز، احترام متقابل و پرهیز از نفرت‌پراکنی است.

دفاع از مظلوم و مقاومت در برابر سلطه استکبار، مسئله فلسطین و حمایت از ملت‌های مظلوم در منظومه فکری رهبر شهید جایگاه مهمی دارد. تجدید عهد با این آرمان‌ها باید با تقویت آگاهی، حمایت انسانی و اخلاقی از مظلومان و مقابله با عادی‌سازی ظلم و ستم همراه باشد.

قرآن مجید می‌فرماید:
﴿وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ﴾ (نساء، ۷۵)
«چرا در راه خدا و در راه مردان و زنان و کودکان مستضعف نمی‌جنگید؟»
البته در شرایط کنونی، دفاع از مظلوم می‌تواند در عرصه‌های گوناگون از جمله آگاهی‌بخشی، فعالیت علمی، اجتماعی، رسانه‌ای، امدادرسانی و دفاع از حقوق انسانی تجلی و نمود پیدا کند.

در اندیشه و تفکر پیشوای شهید امت، جامعه‌ای که از نظر علمی، اقتصادی، فناوری، رسانه و فرهنگ وابسته باشد، حتی اگر از نظر نظامی قدرتمند باشد، در برابر فشارهای بلندمدت آسیب‌پذیر خواهد بود. از این رو، یکی از مهم‌ترین راه‌های ادامه مسیر یک رهبر الهی و سیاسی، تربیت نسلی عالم، متخصص، متعهد و مسئولیت‌پذیر است.

بدون تردید امروز دانشجویان مسلمان، استادان دانشگاه، طلاب حوزه‌های علمیه، پژوهشگران، خبرنگاران، نویسندگان، فعالان فرهنگی و کارآفرینان می‌توانند در جبهه‌ای از جبهات پیشرفت امت اسلامی نقش‌آفرینی کنند. قلم، علم، دانشگاه، رسانه و فناوری نیز می‌توانند ابزارهای مقاومت و استقلال باشند.

جهاد تبیین و مقابله با تحریف در عصر رسانه، یکی دیگر از وظایف پیروان قائد شهید است. جنگ تنها در عرصه‌ها و میادین مبارزات نظامی اتفاق نمی‌افتد. بخش مهمی از تهاجم، نفوذ و تلاش‌های مستمر قدرت‌های سلطه‌جو در عرصه روایت‌ها و هجوم مداوم فرهنگی شکل می‌گیرد.

ممکن است یک اتفاقی رخ دهد، اما آنچه افکار عمومی درباره آن باور می‌کند، نتیجه روایت‌هایی باشد که رسانه‌های معاند و مغرض ارائه می‌کنند. از این جهت، یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های نسل جدید و پیروان واقعی آقای شهید امت، قدرت تشخیص، تحقیق، راستی‌آزمایی و مقابله با دروغ‌پردازی‌ها، تحریف و تهاجم گسترده فرهنگی است.

تجدید عهد با آرمان‌های یک رهبر الهی باید به معنای شناخت اندیشه‌ها، مطالعه آثار، فهم مبانی و توانایی توضیح منطقی و مستند آن برای نسل جدید باشد.
بنابراین، یکی از مهم‌ترین ابعاد میراث رهبر شهید، توجه همزمان به معنویت، اخلاق، اخلاص و مسئولیت اجتماعی است. تجدید عهد واقعی باید در زندگی فردی نیز تبارز داشته باشد: نماز و معنویت، صداقت و امانت، خدمت به مردم، احترام به دیگران و کرامت انسانی، پرهیز از تهمت و دروغ، و ترجیح منافع عمومی بر منافع شخصی.

البته در مراسم چهلم خاکسپاری رهبر شهید، ابراز احساس مقدس است، گریه و سوگواری پیام‌آور تعهد به آرمان‌ها و ارزشمند است، اما احساس باید به استواری و حرکت تبدیل شود.

شک و شبهه‌ای وجود ندارد که اگر قرار باشد راه رهبر شهید و فرزانه انقلاب اسلامی پس از شهادتش به‌طور قاطع ادامه پیدا کند، مهم‌ترین مخاطب این مسیر، نسل جوان است. جوان امروز با پرسش‌های جدیدی روبه‌روست، از هوش مصنوعی و فضای مجازی گرفته تا اقتصاد، مهاجرت، اشتغال، هویت فرهنگی و جنگ روایت‌ها.
بنابراین، انتقال آرمان‌ها به نسل جدید باید با زبان روز، استدلال منطقی و پاسخ به نیازهای واقعی آنان صورت گیرد. باید به نسل جوان عیناً و عملاً نشان داد که آرمان‌های عدالت‌خواهی، استقلال، عزت، معنویت و پیشرفت چگونه می‌توانند در زندگی امروز معنا پیدا کنند.

باید توجه داشت که جوامع در برابر فقدان شخصیت‌های بزرگ دو انتخاب دارند: یا در غم فقدان متوقف شوند، یا از میراث آن شخصیت بزرگ برای ساختن آینده استفاده کنند. اگر چهلم به نقطه‌ای برای بازخوانی اندیشه، تربیت نسل جدید، تقویت وحدت، افزایش بصیرت و خدمت بیشتر به مردم باشد، فقدان یک شخصیت بزرگوار الهی می‌تواند به سرمایه‌ای برای آینده تبدیل گردد.

چهلمین روز خاکسپاری قائد شهید امت، حضرت امام خامنه‌ای (قدس سره)، می‌تواند آغاز یک مرحله تازه از مسئولیت‌پذیری در سطح عموم مسلمانان و دیگر آزادگان و آزاداندیشان جهان باشد و تجدید عهد با رهبر شهید، در رفتار و عملکرد جوامع اسلامی دیده شود.

اگر امروز می‌گوییم راه رهبر شهید راه عزت بود، باید عزتمندانه زندگی کنیم. اگر می‌گوییم راه او راه وحدت بود، باید از تفرقه بپرهیزیم. اگر می‌گوییم راه او راه علم بود، باید در مسیر تولید علم و دانش بکوشیم و عملاً گام برداریم. اگر می‌گوییم راه او راه عدالت بود، باید در برابر ظلم، ستم و تجاوز بی‌تفاوت نباشیم و اگر می‌گوییم او برای استقلال و سربلندی امت اسلامی تلاش کرد، باید برای ساختن جامعه‌ای مستقل، آگاه، متحد، پیشرفته و عزتمند تلاش کنیم.

چهلم عهدی است که باید از قلب آغاز شود، در اندیشه عمق پیدا کند، در اخلاق جلوه‌گر شود و سرانجام در عملکردهای اجتماعی و خدمت به مردم به ثمر برسد.
از این منظر، بزرگ‌ترین ادای دین به قائد شهید امت، زنده نگه داشتن آرمان‌هایی است که برای آن‌ها زندگی نمود و مبارزه کرد؛ و بزرگ‌ترین وفاداری، ساختن آینده‌ای است که آرمان‌های آقای شهید امت در آن تحقق پیدا کند.