نشست شورای امنیت درباره مکانیسم ماشه؛ دو مسیر متضاد روسیه-چین و اروپا

خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ سرویس بین‌الملل: خبرگزاری رویترز به نقل از منابع سیاسی گزارش داد شورای امنیت سازمان ملل امروز جمعه نشستی غیرعلنی را برای بررسی اقدام تروئیکای اروپایی در راستای فعال‌سازی مکانیسم ماشه علیه ایران برگزار می‌کند. الجزیره نیز خبر داده این جلسه پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.
همزمان دیپلمات‌ها اعلام کردند روسیه و چین پیش‌نویس قطعنامه‌ای را نهایی کرده‌اند که بر اساس آن قطعنامه ۲۲۳۱ و به تبع آن برجام به مدت ۶ ماه دیگر تمدید می‌شود. متن این پیش‌نویس که رویترز به آن دست یافته، از همه طرف‌های توافق هسته‌ای خواسته است فوراً گفت‌وگوها و اجرای تعهدات خود را از سر بگیرند.
 
واکنش روسیه
«دیمیتری پولیانسکی» معاون نماینده دائم روسیه در سازمان ملل در نشست خبری پنجشنبه شب اقدام اروپا را «فاقد توجیه قانونی» دانست و گفت: «اروپا قطعنامه ۲۲۳۱ را اجرا نکرد و همواره برجام را نقض کرد. در نتیجه اقدام تازه اروپا نباید به اقدامی از سوی شورای امنیت منجر شود.»
او ضمن قرائت متن قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین افزود: «شورای امنیت با تأکید بر اهمیت راهکار دیپلماتیک، زمان لازم برای مذاکره را تمدید خواهد کرد تا این قطعنامه به مدت ۶ ماه دیگر یعنی تا ۱۸ آپریل ۲۰۲۶ تمدید شود. همه اعضای برجام باید مذاکرات خود را فوراً از سر بگیرند.»
دیپلمات ارشد روسیه با انتقاد شدید از اقدام سه کشور اروپایی گفت: «اروپایی‌ها دیپلماسی را کنار گذاشته‌اند و تنها به تهدید و باجگیری متوسل شده‌اند. این اقدام تنش‌آفرین و غیرقانونی است و نباید مبنای حقوقی پیدا کند.»
او تأکید کرد: «ایران در واکنش به خروج آمریکا از برجام، غنی‌سازی اورانیوم را افزایش داد، اما همه این اقدامات قابل بازگشت هستند. این آمریکا بود که توافق را رها کرد و نباید علت اصلی بحران کنونی نادیده گرفته شود.»
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در وین نیز اقدام اروپا برای استفاده از مکانیزم ماشه را «اشتباهی بزرگ» دانست و گفت این روند می‌تواند شرایط را به «بن‌بست کامل» بکشاند.
 
موضع ایران
به گزارش رسانه‌های داخلی ایران، وزرای خارجه سه کشور اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تماس تلفنی با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، تصمیم خود برای فعال‌سازی مکانیزم ماشه را اطلاع داده و همزمان مدعی شدند آماده‌اند در ۳۰ روز آینده برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک تلاش کنند.
وزیر خارجه ایران این اقدام را «ناموجه، غیرقانونی و فاقد هرگونه مبنای حقوقی» خواند و هشدار داد جمهوری اسلامی ایران برای حفظ حقوق و منافع ملی خود پاسخ مقتضی به این اقدام خواهد داد.
نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اعضای شورای امنیت در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز قرار دارند: یا از پیش‌نویس قطعنامه روسیه-چین برای تداوم دیپلماسی حمایت کنند یا با فعال کردن مکانیسم ماشه، پیامدهای سنگینی را رقم بزنند.»
 
درخواست سازمان ملل
«استفان دوجاریک» سخنگوی دبیرکل سازمان ملل شامگاه پنجشنبه گفت: «آنتونیو گوترش از همه طرف‌های توافق هسته‌ای و اعضای شورای امنیت خواسته است به مذاکرات ادامه دهند.» او یادآور شد که روند اسنپ‌بک صرفاً با نامه به رئیس شورای امنیت آغاز می‌شود، نه به دبیرکل.
 
جمع‌بندی
اکنون شورای امنیت در برابر دو مسیر قرار دارد: پیشنهاد روسیه و چین برای تمدید برجام و فرصت دادن به دیپلماسی، یا اقدام سه کشور اروپایی برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران. تصمیمی که می‌تواند آینده توافق هسته‌ای و معادلات امنیتی منطقه را رقم بزند.