رویه تکراری اتهامات پاکستان علیه افغانستان / آگاهان: اتهام‌زنی، روابط شکننده دو کشور را تیره‌تر می‌کند

خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ کابل: در پی تشدید حملات جدایی‌طلبان بلوچستان پاکستان بر پاسگاه‌های نظامی و تأسیسات دولتی و نارضایتی‌های گسترده مردم از بی‌عدالتی‌های حکومت در برابر اقلیت‌های قومی و مذهبی در این کشور، وزیر دفاع پاکستان، خواجه آصف، در واکنش به تحولات جاری در بلوچستان اظهار داشت که این اقدامات نه مبارزه برای حقوق بلوچ‌ها، بلکه تروریسم با حمایت افغانستان و هند است.
او افزود که گروه‌های جدایی‌طلب بلوچ برای رسیدن به اهداف خود از حمایت کشورهای خارجی برخوردار می‌شوند و این فعالیت‌ها تنها در دسته‌بندی تروریستی قرار می‌گیرند.
خواجه آصف همچنین تأکید کرد که جلوگیری از چنین فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده برای پاکستان ضروری است و دولت از تمام امکانات برای حفظ وضعیت امنیتی کشور استفاده خواهد کرد. وی همچنین از عملیات ارتش پاکستان علیه جنبش بلوچ حمایت کرده و گفت که این عملیات مانع دخالت افغانستان و هند خواهد شد.
وزیر دفاع پاکستان وضعیت بلوچستان را با «دخالت خارجی» مرتبط دانسته و آن را تهدیدی جدی برای وحدت ملی و امنیت کشور خواند.
اتهامات پاکستان، روابط شکننده دو کشور را بیش از پیش تیره خواهد کرد
این در حالی است که ناظران و تحلیلگران سیاسی، مقامات پاکستان را به فرافکنی و فرار از زیر بار مسئولیت‌های ملی این کشور متهم کرده و اتهام‌زنی‌ها علیه افغانستان را غیرمنطقی دانسته‌اند.
سید مجیب بهشتی، آگاه امور سیاسی، در مصاحبه با آوا در این زمینه می‌گوید که «اتهام‌زنی‌های مکرر مقام‌های پاکستانی، بویژه در شرایطی که خود پاکستان با چالش‌های جدی امنیتی و سیاسی داخلی روبرو است، متأسفانه به یک رویه تکراری تبدیل شده است. دخیل دانستن افغانستان در قضایای داخلی پاکستان، بدون ارائه هیچ‌گونه سند معتبر، نه‌ تنها کمکی به حل بحران بلوچستان نمی‌کند، بلکه روابط شکننده میان دو کشور را بیش از پیش تیره خواهد ساخت. تجربه نشان داده که چنین اظهاراتی بیشتر مصرف داخلی دارد و برای فرار از پاسخ‌گویی نسبت به ریشه‌های واقعی نارضایتی‌ها در داخل پاکستان مطرح می‌شود.»
وی در پاسخ به این پرسش که موضع‌گیری افغانستان در چنین شرایطی چگونه باید باشد؛ صبر و انعطاف یا پاسخ فوری؟ گفت: «به نظر من، افغانستان باید موضعی عاقلانه، خونسرد، اما قاطع اتخاذ کند. صبر و انعطاف به معنای سکوت یا پذیرش اتهام نیست، همانطور که پاسخ فوری و احساسی نیز به نفع کشور تمام نمی‌شود. بهترین راه، پاسخ دیپلماتیک، مستدل و شفاف است؛ یعنی رد صریح این اتهامات، تأکید بر سیاست عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها و یادآوری این واقعیت که ناامنی‌های پاکستان ریشه در مشکلات ساختاری و تاریخی خود آن کشور دارد، نه در افغانستان.»

تأثیر اتهامات بر آینده دیپلماسی میان دو کشور
بهشتی در ادامه تصریح کرد که «بی‌تردید، ادامه چنین اظهاراتی از سوی مقام‌های پاکستانی، فضای اعتماد را بیش از پیش تخریب می‌کند و راه دیپلماسی را دشوارتر می‌سازد. هرچند در حال حاضر نیز روابط سیاسی و اقتصادی میان دو کشور در سطح مطلوبی قرار ندارد، اما تداوم این رویکرد می‌تواند همان حداقل کانال‌های گفتگو را نیز تضعیف کند. افغانستان همواره خواهان روابط مبتنی بر احترام متقابل، حسن هم‌جواری و عدم مداخله بوده است، اما دیپلماسی یک‌طرفه ممکن نیست. اگر پاکستان واقعاً به ثبات منطقه فکر می‌کند، باید به جای فرافکنی، به حل مسائل داخلی خود بپردازد و از متهم‌سازی بی‌اساس همسایگان دست بردارد.»

پاکستان جنگ‌های داخلی خود را به افغانستان نسبت می‌دهد
حسین‌علی مصدق، کارشناس امور سیاسی، در مصاحبه با آوا می‌گوید که «اتهامات مقامات پاکستان علیه افغانستان به جایی رسیده است که حتی ناآرامی‌ها و جنگ‌های داخلی خود را نیز به افغانستان نسبت می‌دهند.»
وی اظهارات وزیر دفاع پاکستان مبنی بر دست داشتن افغانستان در تنش‌های بلوچستان را جفا در حق مردم این کشور خواند و گفت: «پاکستان از زمان تأسیس تاکنون دشمنی خود با افغانستان را بارها اظهار کرده و هیچ‌گاه به خیر و صلاح کشور ما نبوده است.»
وی تصریح کرد که «افغانستان هیچ‌گاه خواهان تنش با پاکستان نبوده است و حتی در زمان جمهوریت، مقامات کشور سفرهای زیادی به پاکستان داشته و برای حل تنش‌ها و ایجاد یک زندگی مسالمت‌آمیز بر اساس حسن هم‌جواری میان مردم دو کشور تلاش کرده‌اند، اما این پاکستان بوده که همواره به بهانه‌های مختلف بر افزایش تنش‌ها و دشمنی‌ها میان دو ملت دامن زده است.»

حل تنش‌های افغانستان و پاکستان باید از مسیر دیپلماسی و حسن هم‌جواری دنبال شود
کاظم کاظمی، آگاه امور بین‌الملل، نیز در گفتگو با آوا بر روابط دوستانه میان افغانستان و پاکستان تأکید کرد و گفت: «در قضیه اخیر، واکنش دولت‌مردان پاکستان سریع بوده و انگشت اتهام را به سوی حاکمیت افغانستان نشانه گرفته‌اند. در عین حال، مدتی است که روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور تا حدود زیادی متشنج بوده و این وضعیت، با آن‌ که راه‌های بدیل در نظر گرفته شده‌اند، باز هم تأثیر منفی بر اقتصاد افغانستان و وضعیت معیشتی مردم گذاشته است.»
به باور کاظمی، «در شرایط کنونی، چه در ابعاد کلان، یعنی وحدت کشورهای اسلامی و حسن هم‌جواری، و چه در سطح داخلی و وضعیت معیشتی مردم، موضع‌گیری حاکمیت افغانستان همراه با انعطاف‌پذیری و تأکید بر حل مشکلات بر اساس دیپلماسی، به خیر و صلاح مردم هر دو کشور خواهد بود.»

دلایل جنگ و گستردگی تلفات و خسارات در بلوچستان
ارتش آزادی‌بخش «بلوچ» از شنبه ۱۱ دلو ۱۴۰۴ حملات هم‌زمانی را در بیش از ۱۲ شهر ایالت بلوچستان، از جمله کویته، گوادر، مستونگ و نوشکی، آغاز کرد.
در جریان این درگیری‌های دو روزه، دست‌کم ۱۵ نیروی امنیتی و ۱۸ غیرنظامی کشته شده‌اند. ارتش پاکستان نیز مدعی کشته شدن ۹۲ شبه‌نظامی در جریان عملیات‌های پاکسازی شده است. برخی گزارش‌ها مجموع تلفات نیروهای درگیر و غیرنظامیان را بیش از ۱۲۰ نفر اعلام کرده‌اند.
گزارش شده است که مهاجمان موفق شدند کنترل برخی پاسگاه‌های پولیس در کویته و یک زندان مرکزی در ولسوالی نوشکی را به دست بگیرند و بیش از ۳۰ زندانی را آزاد کنند. جدایی‌طلبان با انفجار خطوط راه‌آهن، خدمات قطار از بلوچستان به سایر نقاط پاکستان را متوقف کرده و چندین موتر و پاسگاه امنیتی را به آتش کشیدند.
این موج جدید حملات تنها یک روز پس از آن آغاز شد که ارتش پاکستان اعلام کرد در عملیات‌هایی جداگانه، ۴۱ شبه‌نظامی را در این ایالت کشته است.
ایالت بلوچستان به دلیل منابع غنی معدنی و عبور پروژه‌های اقتصادی بزرگ، از جمله کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان، دارای اهمیت راهبردی است و جدایی‌طلبان دولت مرکزی را به بهره‌کشی از این منابع بدون سودرسانی به مردم محلی متهم می‌کنند.