بقائی: به توافق هم خیلی دوریم و هم خیلی نزدیک / در مرحله نهایی‌سازی یادداشت تفاهم ۱۴ بندی هستیم

خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ تهران: دکتر اسماعیل بقائی با اشاره به سفر اخیر جنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران گفت: «هدف از این سفر، تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا بود. پاکستان به عنوان میانجی اصلی گفتگوها نقش مهمی را ایفا کرده و این سفر نیز در ادامه همان روند تبادل پیام انجام شد.»
وی افزود: «طی روزهای گذشته پیرامون مسائلی که اختلاف نظر وجود داشت، بحث شد و پیشنهادهایی مطرح گردید که همچنان در حال بررسی است.»
 
نزدیک شدن دیدگاه‌ها، اما بدون توافق قطعی
سخنگوی تیم مذاکره‌کننده ایران با اشاره به تجربه کشورش از رفتار طرف آمریکایی، تصریح کرد: «با مواضع متناقض آمریکا نمی‌توانیم بگوییم که این روند تغییر می‌کند. ما تجربه ضد و نقیض‌گویی طرف آمریکایی را داریم؛ آنها دیدگاه‌هایشان را تغییر دادند و مواضع متناقض را بارها بیان کردند. ما نمی‌توانیم کاملاً مطمئن باشیم که این رویکرد تغییر نمی‌کند.»
با این حال، بقائی از پیشرفت در روند گفتگوها خبر داد و گفت: «از یک طرف، در گفتگوی بین دو طرف، روند به سمت نزدیک‌تر شدن دیدگاه‌ها است. نه به این معنا که راجع به موضوعات به این مهمی به تفاهم برسیم، بلکه به این معنا که بر مبنای مجموعه‌ای از پارامترها بتوانیم به یک راه‌حل مرضی‌الطرفین برسیم. شاید بگوییم خیلی دور و خیلی نزدیک به توافق هستیم.»
 
یادداشت تفاهم ۱۴ بندی؛ نقشه راه پایان جنگ
بقائی در تشریح ساختار پیشنهادی ایران برای دستیابی به توافق گفت: «بنای ما بر این بوده که ابتدا یک یادداشت تفاهم مشتمل بر ۱۴ بند را تفاهم کنیم. در این یادداشت تفاهم، مهمترین موضوعاتی که لازمه خاتمه جنگ تحمیلی است و مواردی که برای ما اهمیت اساسی دارد، گنجانده شود.»
وی با اشاره به جدول زمانی پیشنهادی افزود: «ظرف یک مدت زمان ۳۰ تا ۶۰ روزه درباره جزئیات موضوعات گفتگو شود و نهایتاً به توافقی دست پیدا کنیم. ما در مرحله نهایی‌سازی این یادداشت تفاهم هستیم.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران تأکید کرد که موضوعات مورد بحث در این مرحله کاملاً بر پایان جنگ متمرکز است: «موضوع پایان یافتن تعرضات دریایی آمریکا و موضوعات مرتبط با آزاد شدن اموال بلوکه‌شده ایران در این یادداشت تفاهم پرداخته می‌شود.»
 
اولویت اصلی: پایان جنگ در همه جبهه‌ها
بقائی با اشاره به اولویت‌بندی ایران در مذاکرات گفت: «درباره جزئیات موضوع هسته‌ای در این مرحله صحبت نمی‌کنیم. ما می‌دانیم که موضوع هسته‌ای ما بهانه بوده برای دو جنگ تجاوزکارانه علیه ملت ایران. در عین حال ما در حین مذاکرات هسته‌ای مورد هجمه غیرقانونی قرار گرفتیم.»
وی با بیان اینکه «خردمندانه تصمیم گرفتیم که در این مرحله اولویت را روی موضوعی که فوریت دارد بگذاریم»، تصریح کرد: «این اولویت، خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها به شمول لبنان است. اینکه در مراحل بعدی در ۳۰ یا ۶۰ روز ما در مورد هسته‌ای یا سایر موضوعاتی که تفاهم می‌کنیم صحبت کنیم، بحث مجزایی است. در این مرحله همه تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.»
 
مطالبه صریح ایران برای رفع همه تحریم‌ها
سخنگوی تیم مذاکره‌کننده ایران در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تحریم‌ها پرداخت و گفت: «تحریم‌ها یکی از موضوعات مورد بحث در هر گفتگویی با طرف آمریکاست. این تحریم‌ها هم غیرقانونی و هم ضد بشری است.»
بقائی با اشاره به اینکه در این مرحله درباره جزئیات رفع تحریم‌ها صحبت نمی‌شود، تأکید کرد: «صراحتاً مطالبه ایران برای رفع همه تحریم‌ها در متن مطرح شده است. این یک مطالبه ثابت ما در هر تعاملی با طرف مقابل است و این هم در بازه زمانی بعدی بعد از اینکه یادداشت تفاهم نهایی شود، باید جزئیاتش مورد رایزنی قرار بگیرد.»
وی همچنین به موضوع آزادسازی منابع بلوکه‌شده ایران اشاره کرد و آن را یکی از اولویت‌های فوری دانست: «در همین رابطه بحث آزادسازی منابع بلوکه‌شده ایران مطرح است. این یکی از موضوعاتی است که در همین ابتدای امر مدنظر باشد و به این موضوع رسیدگی شود. لذا هم موضوع هسته‌ای در این یادداشت تفاهم ۱۴ بندی درج می‌شود و هم موضوع آزادسازی منابع بلوکه‌شده ایران.»
 
تنگه هرمز؛ سازوکاری میان ایران و عمان
بقائی در واکنش به گمانه‌زنی‌ها درباره تنگه هرمز موضع قاطعی اتخاذ کرد و گفت: «تنگه هرمز به آمریکا ربطی ندارد. بین ما و عمان به عنوان کشورهای ساحلی باید سازوکاری تعریف شود. ما با سازمان‌های ذی‌صلاح در گفتگو هستیم و نسبت به اهمیت این آبراه برای جامعه بین‌المللی آگاهیم.»
سخنگوی وزارت خارجه و تیم مذاکره‌کننده ایران با اشاره به عوامل ناامنی در این آبراه راهبردی تصریح کرد: «جامعه بین‌المللی می‌داند که ناامنی ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی است. آنها درک می‌کنند که اقدام مسئولانه ایران و عمان برای ایجاد سازوکاری جهت تردد ایمن کشتی‌ها از این آبراه، به نفع جامعه بین‌المللی است.»
وی تأکید کرد: «کاری که ما انجام می‌دهیم در راستای حفظ منافع ملی ایران و عمان به عنوان کشورهای ساحلی است و هم با هدف اطمینان از تردد ایمن کشتی‌رانی. از این منظر انتظار داریم همه کشورهایی که برای تجارت آزاد و ایمنی دریانوردی اهمیت قائل هستند، این وضعیت را درک کنند.»
بقائی در پایان با اشاره به اینکه موضوع تنگه هرمز یکی از مباحث یادداشت تفاهم ۱۴ بندی است، گفت: «ولی مهمتر از آن، پایان دادن به دزدی دریایی آمریکاست. این برای همه کشورها مهم است، به خاطر اینکه باعث تشدید ناامنی شده و هم برای ما مهم است که مورد هدف ایذایی آمریکا بودیم. ما کار خودمان را با عمان از این حیث ادامه خواهیم داد.»
 
حضور هیئت قطری در تهران
وی در عین حال در مورد حضور هیئت قطری در تهران، همزمان با حضور هیئت پاکستانی گفت: میانجی ما در مفهوم دقیق کلمه رسما همان پاکستان است. طرف‌های دیگری هم هستند که تلاش می‌کنند کمک کنند. ما از آنها تشکر می‌کنیم. قطر یکی از این کشورها است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران با بیان اینکه کشورهای منطقه به دنبال کاهش تنش هستند، خاطرنشان کرد: کشورهای منطقه شاهد بودند که تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌تواند چه آثاری داشته‌باشد.
با این وجود، وی تصریح کرد: حضور هیئت قطری هم برای کمک به حل‌فصل برخی بندهای تفاهم بود.
 
گزارش الجزیره به نقل از مقام ایرانی: به تفاهمنامه رسیدیم و منتظر پاسخ آمریکا هستیم
در همین حال، شبکه الجزیره قطر به نقل یک مقام ایرانی گزارش داده در مورد یک تفاهمنامه با میانجی پاکستانی به توافق رسیدند. این تفاهمنامه شامل پایان جنگ، رفع محاصره، بازگشایی تنگه هرمز و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه جنگی است.
بر اساس این گزارش، این تفاهمنامه شامل مسائل هسته‌ای نمی‌شود زیرا پیچیده هستند و به زمان کافی برای مذاکره نیاز دارند. ۳۰ روز پس از توافق، می‌توان در را برای مذاکرات هسته‌ای باز کرد.
این گزارش افزوده است: قرار بود فرمانده ارتش پاکستان تفاهمنامه را در تهران اعلام کند، اما او برای هماهنگی با واشنگتن آنجا را ترک کرد.
الجزیره خاطرنشان کرده که قطر نقش کلیدی در تهیه تفاهمنامه داشت و بین میانجی‌ها و واشنگتن ارتباط وجود داشت.
بر اساس این گزارش، ایران نمی‌تواند امتیازات بیشتری از آنچه در تفاهمنامه قید شده، ارائه دهد.