خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ سرویس بینالملل: این توافقنامه روز چهارشنبه، 6 جوزا با حضور مولوی محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع امارت اسلامی افغانستان و سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه به امضا رسید.
هرچند جزئیات رسمی این سند تا لحظه تنظیم این گزارش منتشر نشده، اما انتظار میرود همکاریهای دفاعی و امنیتی دو کشور را به شکل قابل توجهی تقویت کند.
سخنان وزیر دفاع افغانستان
مولوی محمد یعقوب مجاهد در مراسم امضای این توافقنامه، با اشاره به اهمیت تعامل با مسکو گفت: «ما امیدوار هستیم که این تعاملات بیشتر تقویت شود. چهل سال افغانستان درگیر جنگ بود و بیست سال نیز از سوی آمریکا اشغال شد. در نتیجه این اشغال، وضعیت افغانستان بیشتر آسیب دید و پس از پیروزی نیز کشور به دلیل تحریمها با مشکلات اقتصادی و انسانی روبهرو بوده است.»
وزیر دفاع امارت اسلامی در دیدار دوجانبهای که روز چهارشنبه در حاشیه نشست مسکو با شویگو داشت، نیز تأکید کرد: «برای ما تعامل و روابط با روسیه اهمیت ویژه دارد و انتظار داریم این روابط بیش از پیش تقویت، گسترده و همهجانبه شود.»
وی همچنین تصریح کرد که امارت اسلامی در مدت کوتاه پس از بهقدرترسیدن، دستاوردهای مهمی در حوزههای امنیتی، اقتصادی و سیاسی به دست آورده است. به گفته وزیر دفاع افغانستان، «نیروهای امنیتی در بخش نابودی شبکههای فتنهگر نیز دستاوردهای مهمی داشتهاند.»
موضع روسیه
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، در این مراسم با ابراز حمایت از مسیر کنونی افغانستان گفت: «ما علاقهمند هستیم که افغانستان یک کشور متحد، مستقل و صلحآمیز باشد. اقدامهایی را که شما برای مبارزه با تروریزم و جرایم مواد مخدر در خاک افغانستان انجام دادهاید، مورد توجه قرار میدهیم.»
این اظهارات در ادامه سیاست اعلامی مسکو در قبال کابل مطرح میشود. شویگو اوایل ماه جاری میلادی در نشست بیشکک نیز گفته بود که روسیه گفتوگوی مستقیم با امارت اسلامی را آغاز کرده و در تلاش برای ایجاد «شراکت همهجانبه» با حکومت کنونی افغانستان است. وی همچنین از کشورهای منطقه خواسته بود تا تعامل خود با کابل را افزایش دهند.
هشدار مسکو درباره استقرار نیروهای آمریکا و ناتو
در نشست دبیران شوراهای امنیت کشورهای آسیای مرکزی و روسیه که در حاشیه کنفرانس امنیتی مسکو برگزار شد، شویگو بار دیگر بر موضع قاطع مسکو در قبال حضور نظامی غرب در منطقه تأکید کرد و گفت: «با توجه به رویدادهای مرتبط با ایران، ما استقرار زیرساختهای نظامی ایالات متحده و ناتو در افغانستان یا کشورهای همسایه را غیرقابل قبول میدانیم. چنین اقدامهایی چیزی جز خطر و تهدید در پی نخواهد داشت.»
وی همچنین با اشاره به وضعیت امنیتی افغانستان افزود: «وضعیت افغانستان همچنان پیچیده باقی مانده است. تهدید قاچاق مواد مخدر، قاچاق اسلحه و فعالیت گروههای هراسافکن بینالمللی هنوز وجود دارد.»
دبیر شورای امنیت روسیه تأکید کرد که روندهای صلح افغانستان باید بر پایه حقوق بینالملل پیش برده شود و خواستار برگزاری نشستهایی میان نمایندگان ویژه کشورها در امور افغانستان شد.
شایان ذکر است که پیش از این، رئیسجمهور ایالات متحده چندین بار خواستار بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام شده بود؛ موضوعی که با واکنش شدید مقامهای امارت اسلامی مواجه شد.
تلاش مسکو برای میانجیگری میان کابل و اسلامآباد
در ادامه تلاشهای دیپلماتیک روسیه، الکساندر ونددیکتوف، معاون دبیر شورای امنیت روسیه، در دیدار با آزاد سجادخان، معاون مشاور امنیت ملی نخستوزیر پاکستان، از آمادگی مسکو برای کمک به حل اختلافها میان پاکستان و امارت اسلامی افغانستان خبر داد.
ونددیکتوف در این دیدار که در حاشیه نشست امنیتی مسکو صورت گرفت، گفت: «ما خواهان عادیسازی اوضاع در مرز پاکستان و افغانستان هستیم. امیدواریم دو طرف دوباره پشت میز گفتوگو بنشینند و اختلافهایشان را از راه سیاسی و دیپلماتیک حل کنند.»
زمینههای گسترش روابط
روابط افغانستان و روسیه از زمان بازگشت امارت اسلامی به قدرت در سال ۲۰۲۱، بهتدریج رو به گسترش بوده است. در ماه آوریل سال ۲۰۲۵، دادگاه عالی روسیه ممنوعیت طولانیمدت فعالیتهای امارت اسلامی در این کشور را به حالت تعلیق درآورد؛ اقدامی که زمینه را برای گسترش همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی میان دو طرف هموار کرد، و در نهایت، روسیه به اولین و تنها کشوری تاکنون تبدیل شد که حاکمیت امارت اسلامی بر افغانستان را رسما به رسمیت شناخت.
تحلیلگران معتقدند مسکو در سالهای اخیر تلاش کرده است افغانستان را بهعنوان یک شریک مهم منطقهای مطرح سازد؛ بهویژه در شرایطی که روسیه در پی تحولات ژئوپلیتیک اخیر، به دنبال تقویت نفوذ خود در آسیای مرکزی و جنوبی است.