خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: عبدالسلام جواد آخندزاده، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، با ارائه جزئیات این آمار به طلوع نیوز گفت: «حدود ۷۴ میلیون دالر صادرات و یک میلیارد و ۲۰۴ میلیون دالر واردات بوده است.»
این ارقام نشاندهنده شکاف قابل توجه در تراز تجاری افغانستان با کشورهای آسیای میانه است؛ منطقهای که بهعنوان یکی از بازارهای نوظهور برای کالاهای افغانستانی شناخته میشود.
بر پایه معلومات وزارت صنعت و تجارت، عمدهترین کالاهای صادراتی افغانستان به کشورهای آسیای میانه را محصولات کشاورزی و معدنی تشکیل میدهند. میوه خشک، میوه تازه، سنگ تالک، سبزیجات، نباتات طبی و انواع آبمیوه (جوس) از مهمترین اقلام صادراتی افغانستان به این منطقه به شمار میروند. همچنین محصولاتی مانند کچالو، پیاز و هنگ نیز در سبد صادراتی افغانستان جای دارند.
چالشهای فراروی تاجران افغان
با وجود افزایش سطح تجارت، شماری از تاجران افغان میگویند که هنوز موانع جدی بر سر راه توسعه صادرات کشور وجود دارد. نبود سهولتهای بانکی، چالشهای ترانزیتی و هزینههای بالای انتقال کالا از جمله مشکلاتی است که به گفته فعالان بخش خصوصی، مانع رشد بیشتر صادرات افغانستان به بازارهای منطقهای شده است.
محبوبالله محمدی، یکی از بازرگانان افغان، در این زمینه به طلوع نیوز میگوید: «هر اندازه که محصولات ما در بازارهای آسیای مرکزی بیشتر بازاریابی شود و برنامههای منظم تجارتی ایجاد گردد، به همان اندازه سطح صادرات ما نیز افزایش پیدا میکند.»
کارشناسان اقتصادی نیز بر این باورند که توسعه پیوندهای بازرگانی با کشورهای آسیای میانه میتواند راهبردی مؤثر برای کاهش وابستگی افغانستان به بازارهای محدود سنتی باشد و زمینه دسترسی تولیدات داخلی به بازارهای جدید منطقهای را فراهم سازد.
عبدالغفار نظامی، آگاه اقتصادی، با اشاره به ضرورت تنوعبخشی به شرکای تجاری افغانستان گفت: «بیشتر تکیه افغانستان از نگاه اقتصادی به کشورهای شرقی است که برای افغانستان چندان مفید و مؤثر نبوده؛ بنابراین، بهتر است افغانستان از فرصتهای دیگر نیز استفاده کند.»
به باور تحلیلگران، آسیای میانه با جمعیت رو به رشد و نیاز فزاینده به محصولات کشاورزی و معدنی، میتواند به مقصدی راهبردی برای صادرات افغانستان تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه زیرساختهای لازم برای تسهیل تجارت فراهم و موانع بانکی و ترانزیتی برطرف گردد.
این آمار در حالی منتشر میشود که پیشتر اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان اعلام کرده بود که در هشت ماه گذشته، چندین تفاهمنامه و ۱۳ قرارداد به ارزش بیش از پنج میلیارد دالر میان بخش خصوصی افغانستان و کشورهای منطقه امضا شده و سطح تبادلات تجاری نیز افزایش یافته است. این روند نشاندهنده عزم جدی کابل برای گسترش مناسبات اقتصادی با همسایگان و کشورهای منطقه است.
با این حال، تحلیلگران تأکید میکنند که برای بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای موجود، باید سیاستهای حمایتی از تولیدکنندگان داخلی تقویت شود و موانع ساختاری فراروی تجارت خارجی افغانستان از میان برداشته شود.