خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ تهران: نشست خبری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی صبح امروز(دوشنبه، 2 سنبله/شهریور) با حضور حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری، دبیرکل این مجمع و جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد. در این نشست، برنامهها، محورها و ابتکارات جدید این دوره از کنفرانس با محوریت «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای(قدسالله الزکیه)» تشریح شد.
نخستین کنفرانس وحدت بدون حضور رهبر شهید
دکتر شهریاری در ابتدای این نشست با اشاره به عنوان چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار داشت: این دوره با عنوان «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای(قدسالله الزکیه)» برگزار میشود. وی با ابراز تأسف عمیق افزود: «باید اذعان کنیم که این نخستین سالی است که کنفرانس وحدت اسلامی را بدون حضور شخصیت بزرگواری همچون امام شهیدمان برگزار میکنیم. این مسئله برای کسانی که در حوزه تقریب و وحدت اسلامی فعالیت کرده و میکنند، موجب تأسف و افسوس عمیقی است؛ افسوسی که تا پایان عمر بر دل و جان ما زخم خواهد نهاد.»
شخصیتی که در هزار سال اخیر ایران نظیر نداشت
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه به تبیین ابعاد شخصیتی رهبر شهید پرداخت و تصریح کرد: «اگر بخواهم خصوصیات ایشان را در یک کلمه خلاصه کنم، باید بگویم ایشان از جذابترین شخصیتهای ایران اسلامی در دستکم هزار سال اخیر بودند.»
وی با اشاره به ترکیب ویژگیهای منحصربهفرد در وجود رهبر شهید گفت: «پس از شهادت سیدالشهدا حضرت امام حسین(ع)، شخصیتی با این میزان جذابیت و برخوردار از مجموعهای از ویژگیهایی که در وجود ایشان جمع شده بود، سراغ نداریم و پس از ائمه اطهار(ع) و پیامبر اکرم(ص) نیز شخصیتی با این ویژگیها نمیتوان یافت.»
زهد و گریز از مسئولیت؛ از اعتراض به رهبری تا پذیرش غمبار مسئولیت
شهریاری با اشاره به زهد رهبر شهید اظهار داشت: «ایشان زاهد و از دنیا گریزان بودند و این ویژگی را میتوان در مقاطع مختلف زندگی ایشان مشاهده کرد.»
وی با اشاره به تصاویر زمان انتخاب ایشان برای تصدی مسئولیت رهبری گفت: «حتماً فیلم مربوط به زمان انتصاب ایشان به رهبری را مشاهده کردهاید؛ در آن تصاویر بهخوبی آثار ناراحتی و غصه بزرگی که از پذیرش این مسئولیت بر چهره و رفتار ایشان نمایان بود، دیده میشود. ایشان در طول آن جلسه چندین بار نسبت به انتخاب خود برای این مسئولیت اعتراض کردند و در نهایت نیز با چهرهای سرشار از غصه و اندوه، این مسئولیت سنگین را پذیرفتند.»
دانش دینی ترکیبی از متن و میدان
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه به دانش دینی رهبر شهید اشاره کرد و گفت: «ایشان در اوج دانش دینی قرار داشتند و دانشهای دینی را میتوان به دو دسته دانشهای مبتنی بر "مغز" و دانشهای مبتنی بر "میدان و صحنه" تقسیم کرد. رهبر شهید از جمله نوادر شخصیتهایی بودند که علم دینی خود را صرفاً مبتنی بر متن نکرده بودند، بلکه دانش ایشان بر صحنه عمل دینی، وقایع دینی و آنچه در میدان دین در طول تاریخ اسلام تحقق یافته بود نیز استوار بود.»
وی افزود: «دانش دینی ایشان ترکیبی از متن و وقایع تاریخی بود و بنده این خصوصیت را در کمتر عالمی سراغ دارم. هر یک از این ویژگیها خود میتواند موضوع یک بحث و نظریهپردازی مستقل باشد.»
شناخت جهان معاصر و پیشبینی روندهای آینده
شهریاری یکی دیگر از ویژگیهای برجسته رهبر شهید را برخورداری از دانش معاصر عنوان کرد و گفت: «ایشان جهان معاصر و شخصیتهای معاصر را بهخوبی میشناختند و روندهای آینده جهان را نیز بهخوبی پیشبینی میکردند.»
وی با اشاره به تجربه نهضتهای پیش از انقلاب اسلامی اظهار داشت: «در تاریخ معاصر، پیش از انقلاب شکستهایی داشتیم و حتی نهضتهایی از سوی روحانیون شکل گرفت که در نهایت موفق نشدند. به نظر میرسد یکی از توفیقات حضرت امام و رهبر شهید این بود که دانش معاصر را بهخوبی میشناختند و از تحولات جهان معاصر آگاهی داشتند.»
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره روابط ایران و آمریکا گفت: «ایشان بارها درباره رابطه با آمریکا سخن گفته و مخالفت خود را با برقراری روابط حسنه با آمریکا اعلام کرده بودند، اما بسیاری این باور را نداشتند. این باور ایشان ناشی از مطالعه تاریخی بود.»
وی افزود: «ایشان در عین حال چندین بار اجازه دادند گفتوگو و مذاکره تجربه شود و به دولتهای مستقر و مدیران زمان خود فرصت دادند این موضوع را بیازمایند؛ اما در نهایت تأکید کردند که ایران و آمریکا نمیتوانند رابطه دوستانه داشته باشند.»
حضور در میدان؛ از سفرهای استانی تا توصیه به مدیران
شهریاری با اشاره به حضور رهبر شهید در میدان عمل اظهار داشت: «ایشان تنها شخصیتی نبودند که پشت تریبون یا بالای منبر سخن بگویند، بلکه خودشان به دنبال سخنانشان در میدان عمل حرکت میکردند. این روحیه را ایشان از جوانی داشتند و همواره در میدان و صحنه حضور پیدا میکردند و با مردم ارتباط داشتند.»
وی با اشاره به دوران ریاستجمهوری ایشان گفت: «ایشان در دوران مدیریت و ریاستجمهوری خود سفرهای استانی داشتند و به همه رؤسای جمهور پس از خود نیز توصیه کردند که سفرهای استانی داشته باشند. ایشان معتقد بودند با گزارش نمیتوان مسائل کشور را جمعبندی کرد و مدیران باید خودشان به میدان بروند و مسائل را از نزدیک ببینند.»
پدری برای همه مردم، حتی مخالفان
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی یکی دیگر از ویژگیهای رهبر شهید را پیوند عمیق ایشان با امت عنوان کرد و گفت: «ایشان رهبری نبودند که جدا از امت و فارغ از مردم باشند؛ بلکه توجه ویژهای به ملت ایران و امت اسلامی داشتند و همین پیوند اجتماعی موجب شده بود ایشان رهبری متمایز از دیگران باشند.»
وی افزود: «ایشان برای همه مردم پدری میکردند، نه فقط برای کسانی که طرفدار انقلاب اسلامی بودند؛ بلکه حتی نسبت به مخالفان انقلاب اسلامی نیز نگاه پدرانه داشتند، چراکه خود را پدر ایران میدانستند، نه فقط پدر یک جریان یا گروه خاص.»
شهریاری با اشاره به دیدارهای رهبر شهید با برخی مخالفان جمهوری اسلامی اظهار داشت: «امروز اسناد برخی از این دیدارها در حال انتشار است و مشخص میشود که ایشان با برخی مخالفان خود و مخالفان جمهوری اسلامی جلسه داشته و آنها را دعوت میکردند و از وضعیتشان جویا میشدند.»
تحمل توهین؛ سیرهای برگرفته از پیامبر اکرم(ص)
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی خاطرنشان کرد: «تحمل توهین یکی از ویژگیهایی بود که ما واقعاً در دوران ایشان مشاهده کردیم. چه توهینهایی که به ایشان شد، اما ایشان هیچگاه یک کلمه علیه کسانی که به ایشان توهین کرده، شعار داده یا سخنی گفته بودند، صادر نکردند؛ بلکه حتی برای آنها نیز پدری میکردند و دل میسوزاندند.»
وی این ویژگی را یادآور سیره پیامبر اکرم(ص) دانست و گفت: «انسان در اینجا به یاد پیامبر اعظم محمد مصطفی(ص) میافتد که قرآن کریم درباره ایشان میفرماید: "لَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَفْسَکَ أَلَّا یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ"؛ یعنی پیامبر(ص) آنقدر برای هدایت مردم دلسوزی میکردند که گویی میخواستند خود را از شدت اندوه هلاک کنند.»
شهادت؛ تکمیلکننده جذابیت شخصیت
شهریاری شهادت رهبر شهید را یکی دیگر از عوامل جذابیت شخصیت ایشان دانست و اظهار داشت: «شهادت ایشان به جذابیت شخصیتشان افزود. اگر شخصیتی با این میزان از جذابیت، بیش از چند دهه در عرصه رهبری و مدیریت اجتماعی ایران اسلامی حضور داشته باشد، مشکلات فراوانی را تحمل کند و با این ویژگیها در نهایت به مرگ طبیعی از دنیا برود، شاید چنین جذابیتی ایجاد نمیشد؛ اما شهادت ایشان این ویژگی را تکمیل کرد.»
وی با اشاره به کیفیت شهادت رهبر شهید گفت: «شهادت ایشان به شکلی بود که انسان را به یاد شهادت حضرت سیدالشهدا(ع) میاندازد؛ هم خود شهادت و هم مختصات آن، از جمله اینکه ایشان به دست چه کسانی و به فرمان چه کسانی به شهادت رسیدند، بر جذابیت این شخصیت افزود.»
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به تأثیر شهادت ایشان بر افکار عمومی تصریح کرد: «دیدیم که نحوه شهادت ایشان حتی موجب بیداری جدیدی در میان کسانی شد که پیش از آن به ایشان توهین کرده بودند و ناگهان ورق گفتمان درباره ایشان تغییر کرد و گفتمان جدیدی شکل گرفت.»
تشییع میلیونی؛ نشانه تعلق رهبر شهید به همه مستضعفان جهان
شهریاری در ادامه با اشاره به تشییع باشکوه رهبر شهید گفت: «در نهایت نیز شاهد تشییع میلیونی و باشکوه ایشان در تهران، قم، مشهد و کربلا بودیم و این حضور گسترده نشان داد که ایشان تنها متعلق به یک ملت یا یک جریان نبودند. رهبری ایشان برای مستضعفان جهان امید ایجاد کرده بود؛ نه فقط برای امت عربی و نه فقط برای امت اسلامی، بلکه برای مستضعفان جهان امید ایجاد شده بود.»
وی افزود: «تشییع میلیونی و باشکوه رهبر شهید و در نهایت آرام گرفتن پیکر ایشان در کنار مرقد شریف امام رضا(ع) نیز به این جذابیت افزوده است. اکنون مرقد ایشان در کنار مرقد امام رئوف ما قرار گرفته و همین امر نیز جذابیت ویژهای ایجاد میکند. من معتقدم ترکیب این جذابیتها موجب میشود امروز خداوند متعال را شاکر باشیم که چنین قضا و قدری را برای چنین فرزانهای مقدر کرده است.»
آغاز وبینارهای هفته وحدت با مشارکت ۱۴۰ سخنران از ۳۰ کشور
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه به تشریح برنامههای چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی پرداخت و اظهار داشت: «در آستانه آغاز چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی هستیم و این کنفرانس پس از برگزاری نشست خبری، برنامههای خود را آغاز خواهد کرد.»
وی افزود: «پس از این نشست، وبینارهای هفته وحدت از بعدازظهر امروز آغاز میشود و در طول هفته وحدت، در دو نوبت صبح و بعدازظهر و در ۱۲ بخش برگزار خواهد شد. این وبینارها از طریق رسانهها، از جمله سایت مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و دیگر سکوهای داخلی و خارجی پخش خواهد شد و نزدیک به ۱۴۰ نفر از حدود ۳۰ کشور جهان در آنها مشارکت خواهند داشت.»
قطعی شدن حضور نزدیک به ۸۰ مهمان خارجی
شهریاری با اشاره به دعوتهای گسترده برای شرکت در کنفرانس اصلی اظهار داشت: «بیش از ۲ هزار دعوتنامه برای شرکت در کنفرانس اصلی ارسال شده و تاکنون حضور نزدیک به ۸۰ نفر از مهمانان خارجی در کنفرانس قطعی شده است.»
وی با اشاره به مشکلات موجود در مسیر سفر مهمانان خارجی به ایران گفت: «علیرغم مشکلاتی که در مسیر سفر مهمانان خارجی به داخل کشور وجود دارد، انشاءالله این مهمانان در کنفرانس حضور پیدا خواهند کرد.»
ابتکار جدید: برگزاری غیرمتمرکز کنفرانس در چهار ولایت ایران
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی از برگزاری غیرمتمرکز چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی در چهار ولایت ایران خبر داد و گفت: «برای نخستین بار، در کنار کنفرانس تهران، چهار کنفرانس توزیعیافته و غیرمتمرکز در چهار استان قومی کشور برگزار خواهد شد. استانهای آذربایجان غربی، کردستان، گلستان و خراسان رضوی میزبان این برنامهها خواهند بود و کنفرانس وحدت امسال تنها محدود به تهران نخواهد بود، بلکه با همکاری استانداریها و همکاران استانی در این چهار استان نیز برگزار میشود.»
حضور ۱۰ انسانرسانه بینالمللی
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی همچنین از حضور ۱۰ انسانرسانه بینالمللی در چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی خبر داد و گفت: «این افراد که دارای دنبالکنندگان گسترده و میلیونی هستند، دعوت ما را پذیرفتهاند و در کنفرانس حضور خواهند داشت. حضور این انسانرسانهها موجب خواهد شد گفتمان تقریب و وحدت اسلامی در سطح جهانی و در میان مخاطبان میلیونی گسترش پیدا کند.»
برنامه افتتاحیه با حضور رئیسجمهور ایران و رونمایی از هشت کتاب
شهریاری درباره برنامه افتتاحیه چهلمین کنفرانس اظهار داشت: «کنفرانس به صورت حضوری و وبیناری برگزار میشود و بخش حضوری آن از پنجشنبه پنجم شهریورماه(سنبله) آغاز خواهد شد. مراسم افتتاحیه با حضور مهمانان داخلی و خارجی و سخنرانی رئیسجمهور برگزار میشود و پس از آن دو پنل در نوبت صبح و بعدازظهر برگزار خواهد شد که مهمانان خارجی و برخی مهمانان داخلی در آنها سخنرانی خواهند کرد.»
وی افزود: «در سالن اجلاس، پیام مراجع عظام از قم نیز پخش خواهد شد و پس از مراسم افتتاحیه، از هشت عنوان کتاب که طی سال گذشته توسط پژوهشگاه مطالعات تقریبی تدوین و منتشر شده است، رونمایی خواهد شد.»
نشست علمی قم؛ ابتکاری برای توسعه گفتمان تقریب در حوزه علمیه
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی یکی دیگر از ابتکارات چهلمین کنفرانس وحدت را برگزاری نشست علمی در شهر مقدس قم عنوان کرد و گفت: «برای نخستین بار، یک نشست اختصاصی علمی در شهر مقدس قم و با حضور رئیس حوزه علمیه قم، حضرت آیتالله اعرافی و دیگر بزرگان حوزه برگزار خواهد شد. این اقدام با هدف توسعه گفتمان وحدت اسلامی و تقریب در حوزه علمیه قم انجام میشود و این نشست از حمایت علمی و پژوهشی نیز برخوردار است.»
دریافت ۳۲۰ مقاله از مجموع ۳۴۰ مقاله ارسالی
شهریاری با اشاره به استقبال پژوهشگران از فراخوان علمی کنفرانس اظهار داشت: «تاکنون ۳۲۰ مقاله از مجموع ۳۴۰ مقاله ارائهشده به کنفرانس دریافت شده و هر مقاله توسط دو ارزیاب بررسی خواهد شد. حدود ۷۰۰ خوانش علمی برای ارزیابی مقالات انجام خواهد شد و در نهایت ۱۰ مقاله به عنوان مقالات برگزیده انتخاب میشوند.»
وی افزود: «علاوه بر انتشار خلاصه مقالات، اصل مقالات نیز پس از کنفرانس منتشر خواهد شد و ۱۰ مقاله برتر در روز شنبه هفتم شهریورماه در نشست علمی قم ارائه و به صاحبان آنها جوایزی اهدا خواهد شد.»
تجدید عهد با رهبر شهید در کنار مرقد مطهر رضوی
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه برنامههای کنفرانس گفت: «عصر شنبه مهمانان خارجی عازم شهر مقدس مشهد خواهند شد تا ضمن زیارت مرقد مطهر امام رضا(ع)، با حضور در کنار مرقد رهبر شهید با ایشان تجدید عهد و پیمان کنند.»
وی با ابراز تأسف از نبود رهبر شهید در این دوره از کنفرانس افزود: «ما در سالهای گذشته همواره در هفدهم ربیع الاول به محضر امام شهید میرسیدیم و ایشان برای مهمانان خارجی سخنرانی میکردند؛ اما صد افسوس که امسال این امکان وجود ندارد. به همین دلیل، برنامهای طراحی شد تا مهمانان خارجی در کنار مرقد ایشان با امام شهید تجدید عهد و پیمان کنند.»
اختتامیه در مشهد با حضور ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از بزرگان جهان اسلام
شهریاری ادامه داد: «صبح یکشنبه مراسم اختتامیه چهلمین کنفرانس در مشهد مقدس برگزار خواهد شد و تولیت محترم آستان قدس رضوی در این مراسم سخنرانی خواهد کرد. حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از بزرگان جهان اسلام، عمدتاً علمای اهل سنت و شیعه از مناطق، استانهای پیرامونی و مناطق قومی، در این برنامه حضور خواهند داشت و سخنرانانی از کشورهای مختلف نیز در مراسم اختتامیه سخنرانی خواهند کرد.»
وی خاطرنشان کرد: «تلاش میکنیم تمامی مهمانان خارجی فرصت چند دقیقهای برای سخنرانی داشته باشند و این مهمانان، متناسب با برنامه، در نشستها و میدانهای مختلف کنفرانس حضور پیدا خواهند کرد. در پایان نیز جلسه شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با حضور اعضای محترم شورا در محضر تولیت آستان قدس رضوی برگزار خواهد شد.»
۹ محور اصلی کنفرانس با محوریت اندیشه رهبر شهید
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پایان با اشاره به محور اصلی چهلمین کنفرانس اظهار داشت: «موضوع اصلی کنفرانس امسال "وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید" است و این موضوع بیش از یک ماه است که در سایت کنفرانس اعلام شده است. جالب است بدانید طی همین مدت ۳۶۰ مقاله به دبیرخانه کنفرانس رسیده است و اگر امکان تمدید دریافت مقالات برای دو هفته دیگر وجود داشت، احتمالاً تعداد مقالات از ۴۰۰ مقاله نیز عبور میکرد و رکورد جدیدی در دریافت مقالات به ثبت میرسید.»
وی محورهای اصلی چهلمین کنفرانس را چنین برشمرد:
«مفهوم وحدت اسلامی و تمدن نوین اسلامی در آموزهها، اندیشه و عمل امام شهید»،
«نقش مشترکات اسلامی در شکلگیری و تقویت هویت امت واحد اسلامی از دیدگاه امام شهید»،
«هویت امت اسلامی و چالشهای اتحاد امت در دوران معاصر در اندیشه امام شهید»،
«جایگاه علمای اسلام و نهادهای دینی در استمرار هویت و اتحاد اسلامی در اندیشه امام شهید»،
«نقش اتحاد امت اسلامی در تقویت اقتصاد مقاومتی و همکاریهای اقتصادی در اندیشه امام شهید»،
«آموزههای امام شهید در تضمین صلح و امنیت پایدار و اقتدار و عزت امت اسلامی در مواجهه با تحولات منطقهای و بینالمللی»،
«سیاست و حکمرانی در امت اسلامی و آموزههای امام شهید و گفتمان وحدت اسلامی»،
«جنگ و سیره پیامبر اکرم(ص) و موازنه میان مقاومت و مصالحه از دیدگاه امام شهید»،
و «مسئله قدس شریف، فلسطین، لبنان و محور مقاومت در اندیشه امام شهید».
شهریاری در پایان با اشاره به گستردگی محورهای فرهنگی و علمی کنفرانس گفت: «موضوعات و محورهای فرعی این دوره نیز در سایت کنفرانس منتشر شده و پژوهشگران میتوانند جزئیات آن را مشاهده کنند.»