رئیس جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه وحدت اسلامی راهبردی فراتر از تاکتیک سیاسی است، اعلام کرد: ایران دست خود را برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک با کشورهای همسایه دراز میکند و هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود. دکتر مسعود پزشکیان در مراسم افتتاحیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، با طرح این پرسش که «آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟»، سه پیشنهاد راهبردی شامل میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض میان کشورهای اسلامی، سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه، و تبدیل جهان اسلام به شبکه همکاریهای واقعی ارائه کرد و خواستار تبدیل ظرفیتهای پراکنده ۲ میلیارد مسلمان به قدرت مشترک شد.
تاریخ انتشار :پنجشنبه ۵ سنبله ۱۴۰۵ ساعت ۱۵:۲۱
کد مطلب : 364055
دکتر پزشکیان در کنفرانس وحدت اسلامی؛
اختلاف فقهی نباید خون مسلمان را مباح کند/ هیچ سرزمین اسلامی سکوی تجاوز به کشور اسلامی دیگر نشود
ایران برای ترتیبات امنیتی مشترک با همسایگان آماده است
خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ تهران: رئیسجمهور ایران صبح امروز پنجشنبه(5 سنبله/شهریور) در آغاز سخنان خود در مراسم افتتاحیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، میلاد پیامبر رحمت و عدالت، حضرت محمد مصطفی (ص) و میلاد امام جعفر صادق (ع) را به مسلمانان جهان تبریک گفت و با گرامیداشت یاد شهیدان، بهویژه رهبر شهید کشور، دانشمندان، دانشآموزان و مردم شهید ایران، خطاب به علما، اندیشمندان و فرهیختگان جهان اسلام اظهار داشت: «امسال در شرایطی متفاوت گرد هم آمدهایم.»
وحدت اسلامی؛ راهبرد امت، نه تاکتیک موقت
دکتر پزشکیان با اشاره به موضوع کنفرانس امسال، اندیشه وحدت اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید را محور سخنان خود قرار داد و گفت: «رهبر شهید، وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک سیاسی و مصلحت موقت، بلکه مسئلهای راهبردی برای عزت، استقلال و آینده امت اسلامی میدانست. ایشان وجود پیامبر اکرم را بزرگترین محور وحدت مسلمانان میشمرد و بارها هشدار میداد که اختلاف طبیعی است، اما تبدیل اختلاف به دشمنی و نزاع، قدرت امت را از میان میبرد.»
رئیسجمهور ایران با اشاره به شهادت رهبر انقلاب اسلامی و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشآموزان و مردم بیگناه ایران در جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید کرد: «بهترین بزرگداشت رهبر شهید این نیست که سخنانش را تکرار کنیم، بلکه باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند و برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر بازگردیم.»
از جمعیت پراکنده تا امتِ صاحبقدرت
دکتر پزشکیان با استناد به آیات قرآن، رسالت پیامبر را «ساختن امت از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت» توصیف کرد و به تجربه مدینه اشاره کرد که در آن مهاجر و انصار برادر شدند، اوس و خزرج در کنار هم قرار گرفتند و پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد. وی تصریح کرد: «مسلمانان مجبور نشدند همه مانند هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند. این شاید مهمترین درس پیامبر برای جهان اسلام امروز باشد.»
وحدت؛ مدیریت اختلاف، نه حذف آن
رئیسجمهور ایران در تبیین معنای وحدت اسلامی، بر تفاوت میان «وحدت» و «یکسانسازی» تأکید کرد و گفت: «شیعه، شیعه میماند و سنی، سنی؛ مذاهب فقهی و کلامی از میان نمیروند و ملتها، دولتها و منافع ملی نیز باقی میمانند. اما یک سؤال وجود دارد؛ آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را به همکاری در حمله به کشور اسلامی دیگر بکشاند؟ آیا رقابت دولتها باید به جایی برسد که امنیت یک ملت مسلمان با ناامنی ملت مسلمان دیگر تأمین شود؟»
وی با استناد به آیه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولا تفرقوا» و سخن پیامبر اکرم (ص) درباره یاری مظلوم و بازداشتن ظالم، خاطرنشان کرد: «وحدت اسلامی به معنای تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست. اگر برادر من مظلوم است، باید یاری شود و اگر ظالم است، برادری اقتضا میکند نگذاریم به ظلم ادامه دهد. امروز به وحدت بر مدار حق، عدالت و مسئولیت متقابل نیاز داریم.»
واقعیتهای جهان اسلام؛ ظرفیتهای عظیم و وزنِ ناکافی
رئیسجمهور ایران با دعوت از حاضران برای فاصله گرفتن از عالم آرمان و نگاه به واقعیت، آمارهای قابلتوجهی از ظرفیتهای جهان اسلام ارائه کرد: بیش از ۲ میلیارد مسلمان معادل ۲۵.۶ درصد جمعیت جهان، ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی، اقتصاد ۹.۲ تریلیون دالری در سال ۲۰۲۴، منابع عظیم انرژی، راههای حیاتی تجارت جهانی و جمعیت جوان.
با این حال، وی به تناقضهای موجود اشاره کرد: «اقتصاد این ۵۷ کشور با همه بزرگی، تنها ۸.۳ درصد اقتصاد جهانی را تشکیل میدهد. صادرات این کشورها به یکدیگر فقط ۱۹ درصد است و بیش از چهارپنجم صادرات کشورهای اسلامی همچنان به خارج از این مجموعه میرود.»
دکتر پزشکیان با طرح پرسشهایی انتقادی، خواستار تأمل جدی جهان اسلام شد: «چرا کشورهای ما به اقتصادهای دوردست متصلتر از برخی همسایگان مسلمان خود هستند؟ چرا دانشگاههای ما هنوز شبکههای بزرگ مشترک علمی ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام به اندازه کافی برای توسعه جهان اسلام به کار گرفته نمیشود؟ چرا هر بار میان دو کشور مسلمان بحرانی شکل میگیرد، اغلب باید قدرتی خارج از جهان اسلام میانجی صلح باشد؟»
وی با اشاره به جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی در سرزمینهای اسلامی از فلسطین و غزه تا سودان، لبنان و یمن، ریشه مشکل را چنین تشخیص داد: «مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست، بلکه تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است.»
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «ولا تنازعوا فتفشلوا وتذهب ریحکم»، این آیه را فراتر از یک سفارش اخلاقی و در واقع قانونی برای قدرت دانست و تصریح کرد: «جمعیت بدون اتصال، قدرت نیست؛ ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمیکند؛ منابع طبیعی بدون علم و فناوری، استقلال نمیآورد و ۵۷ دولت اگر نتوانند درباره چند منفعت حیاتی مشترک تصمیم بگیرند، لزوماً یک امت قدرتمند نمیسازند.»
روایت صریح از جنگ و دفاع
دکتر پزشکیان در بخشی از سخنان خود با بیان اینکه «امسال از ایرانی سخن میگوید که خود در میان یک جنگ قرار گرفته است»، به تشریح شرایط حمله پرداخت: «در حالی که مسیر گفتوگو میان ایران و آمریکا برای حل اختلافات همچنان جریان داشت، حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد. این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا در همان ماه برای یافتن راهحلی دیپلماتیک از سر گرفته شده بود.»
وی با اشاره به شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی ایران و هدف قرار گرفتن شهرها و زیرساختهای این کشور توسط دشمن آمریکایی صهیونیستی تصریح کرد: «ما آغازگر جنگ نبودیم، اما با قدرت در برابر این تجاوز ایستادیم.»
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «أذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا»، دفاع از کشور را حق هر ملتی دانست و در عین حال تأکید کرد: «دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای همسایه و ملتهای مسلمان نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستوجو کند.»
پیشنهاد ترتیبات امنیتی مشترک با همسایگان
دکتر پزشکیان در ادامه، از آمادگی ایران برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک با کشورهای همسایه خبر داد و گفت: «ایران دست خود را برای ساختن چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز میکند؛ نه از موضع ضعف، بلکه بر پایه تجربه جنگ. ما میدانیم جنگ چیست و میدانیم موشک و بمب وقتی فرود میآید، میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست.»
حمایت از فلسطین؛ تکلیف اسلامی، نه امتیازخواهی
رئیسجمهور ایران با اشاره به بیش از چهار دهه حمایت جمهوری اسلامی ایران از فلسطین، انگیزه این حمایت را چنین تبیین کرد: «نه به این دلیل که فلسطینیان شیعه هستند که نیستند، بلکه به این دلیل که مظلومند. این برای ما معنای پرچمداری اسلام است.»
وی با استناد به وصیت امیرالمؤمنین علی (ع) مبنی بر دشمن ظالم و یاور مظلوم بودن، و نیز روایت پیامبر اکرم (ص) درباره برتری اصلاح ذاتالبین بر نماز و روزه، خاطرنشان کرد: «اسلامی که ما میشناسیم اجازه نمیدهد وقتی مظلومی کمک میخواهد، ابتدا مذهب، دین و باور مظلوم را بپرسیم.»
جاهلیت مدرن و مسئولیت علمای اسلام
دکتر پزشکیان با اشاره به هشدارهای مکرر رهبر شهید درباره بازتولید جاهلیت در جهان مدرن، جلوههای آن را چنین برشمرد: «امروز فناوریای که میتواند انسانها را زنده و درمان کند، برای دقیقتر کشتن به کار گرفته میشود. اطلاعاتی که میتواند ملتها را به یکدیگر نزدیک کند، ممکن است با دروغ، تحقیر و نفرت، ملتها را در برابر یکدیگر قرار دهد. اختلاف مذهبی در چند دقیقه از طریق یک تلفن همراه به میلیونها انسان منتقل میشود.»
وی بر ضرورت مقابله با تکفیر، اهانت به مقدسات و تحریک مذهبی تأکید کرد و گفت: «تکفیر باید از عرصه اختلافهای مذهبی کنار گذاشته شود، اهانت به مقدسات مذاهب دیگر باید خط قرمز ما باشد و تحریک مسلمان علیه مسلمان، با هر انگیزهای که انجام شود، خدمت به دشمنان امت اسلام است.»
سه پیشنهاد مشخص برای آینده جهان اسلام
رئیسجمهور ایران در ادامه، با بیان اینکه «جهان اسلام امروز بیش از قطعنامهای جدید، به چند تعهد روشن و قابل اجرا نیاز دارد»، سه پیشنهاد مشخص ارائه کرد:
نخست: میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض.
دکتر پزشکیان توضیح داد: «کشورهای اسلامی باید متعهد شوند به تمامیت سرزمینی یکدیگر احترام بگذارند، از خاک، آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند، از تجزیه و بیثباتسازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت خود را علیه یکدیگر تعریف نکنند، بلکه با همکاری یکدیگر امنیت منطقه را مدیریت کنند.» وی تصریح کرد: «این حداقل اقتضای عقل جمعی است. اگر نتوانیم میان خود چنین قاعدهای ایجاد کنیم، چگونه میتوانیم از نظمی عادلانه در جهان سخن بگوییم؟»
دوم: سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه.
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «وإن طائفتان من المؤمنین اقتتلوا فأصلحوا بینهما»، بر ضرورت تقویت ظرفیت حل اختلاف در سازمان همکاری اسلامی تأکید کرد و گفت: «این سازمان باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه اینکه فقط پس از کشته شدن هزاران انسان بیانیه صادر کند. کشورهای مورد اعتماد، علما، دیپلماتها و حقوقدانان برجسته جهان اسلام میتوانند ظرفیتی دائمی برای هشدار زودهنگام، میانجیگری و حل اختلاف میان کشورهای اسلامی ایجاد کنند.»
سوم: تبدیل جهان اسلام به شبکه همکاریهای واقعی.
دکتر پزشکیان در تشریح این پیشنهاد گفت: «جوان مسلمان باید بتواند آسانتر در دانشگاههای یک کشور مسلمان دیگر تحصیل کند. دانشمندان ما باید در حوزههای هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی و فناوریهای نو پروژههای مشترک داشته باشند. سرمایه کشورهای اسلامی باید بیشتر به سوی توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند و تجارت درون جهان اسلام که امروز کمتر از یکپنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است، باید بهطور جدی افزایش یابد.»
وحدت باید از درون کشورها آغاز شود
رئیسجمهور ایران در بخش پایانی سخنان خود، نقطه پیوند اندیشه وحدت با حکمرانی را پایبندی عملی به عدالت دانست و با اشاره به تجربه وحدت ملی ایرانیان در ماههای سخت جنگ، گفت: «ایرانیان با وجود همه اختلافهای سیاسی، قومی، مذهبی و اجتماعی، هنگامی که موجودیت و تمامیت سرزمینی کشور را در خطر دیدند، از ایران دفاع کردند. این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ آن فقط وظیفه مردم نیست. حکومت نیز باید سهم خود را با عدالت، شنیدن صدای مردم، مبارزه با فساد و تبعیض و احترام به کرامت همه ایرانیان ادا کند.»
وی تأکید کرد: «شیعه و سنی، فارس، کرد، عرب و بلوچ، زن و مرد، همه باید احساس کنند ایران خانه همه است و قانون از کرامت همگان به یک اندازه حمایت میکند. اگر میخواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم، باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.»
وفاداری به اندیشه وحدت در گرو اراده و عمل مشترک
دکتر پزشکیان در جمعبندی سخنان خود، پرسش اصلی امروز جهان اسلام را توانایی مسلمانان برای تبدیل ظرفیتهای موجود به قدرت مشترک دانست و گفت: «پرسش اصلی این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؛ پرسش این است که آیا میتوانیم اختلافهای خود را مدیریت کنیم، از خون یکدیگر حفاظت کنیم، سرمایه، دانش و بازار خود را به یکدیگر متصل کنیم و پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند، خود درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟»
وی با تأکید بر اینکه «وفاداری به رهبری که عمر خود را برای وحدت، استقلال، مقاومت و عزت جهان اسلام گذاشت، فقط با تکرار سخنان رهبر شهید محقق نمیشود»، خواستار تبدیل اندیشه وحدت به اراده و عمل مشترک شد.
رئیسجمهور ایران سخنان خود را با این دعا به پایان برد: «خدایا دلهای مسلمانان را به یکدیگر نزدیک بگردان؛ مردم مظلوم فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و همه مظلومان را یاری بفرما؛ ملت ایران را در برابر تجاوز و تهدید حفظ کن و به ما شجاعت دفاع و حکمت صلح عطا فرما. به ما قدرت بده و اجازه نده قدرت، ما را از عدالت دور کند و امت محمد (ص) را چنان قرار ده که قرآن درباره یاران پیامبر فرمود: أشداء على الکفار رحماء بینهم؛ در برابر تجاوز استوار و در میان خود رحیم و برادر باشیم.»
دبیرکل مجمع تقریب: جنگ علیه ایران، جنگی تمدنی است/ چهره کریه آمریکا برای جهانیان آشکار شده است
حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، در مراسم افتتاحیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی نیز با تبریک اعیاد ولادت پیامبر گرامی اسلام (ص) و امام جعفر صادق (ع) و خیرمقدم به علما و فرهیختگان حاضر، گفت: «عالمان رویدادها را دنبال میکنند اما از بین آنان تنها صاحبان حکمتاند که از چرایی رویدادها پرسش میکنند.»
وی مهمترین رویداد چند ماه اخیر را جنگی دانست که آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخت و با طرح این پرسش که «چرا جنگ رمضان با به شهادت رساندن رهبر ما کلید خورد؟»، افزود: «بیش از ۶ ماه است که این جنگ به ملت ما تحمیل شده چرا که دشمن تحمل قدرت قویتر از خود را ندارد؛ زیرا ایران اسلامی الگویی برای دیگر جوامع اسلامی و تهدیدی برای یکجانبهگرایی آمریکاست.»
دکتر شهریاری انگیزههای این جنگ را چنین برشمرد: «این جنگ علیه کشور ما آغاز شد زیرا ایران نباید انرژی هستهای و منابع موشکی داشته باشد، چون منافع آمریکا تهدید میشود، چون نفت ایران نباید به فروش برسد، چون ایران از فلسطین، غزه، لبنان و یمن حمایت میکند.»
وی ادامه داد: «این جنگ شروع شد چون ایران نباید سرباز و سردار داشته باشد زیرا ایرانیان شجاع و قدرتمندند. ایران نباید دولت قوی داشته باشد و نباید رهبری داشته باشد زیرا رهبری، امت را به مقاومت دعوت میکند. اما آنچه سیاست غرب را فرو ریخت و سیاست آمریکایی را به فروپاشی سوق داد، این پرسش است که چرا مدرسه میناب مورد حمله قرار گرفت؟ مگر کودکان این مدرسه چه خطری برای آنها داشتند؟»
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه «چهره کریه آمریکا و استکبار جهانی لیبرالیسم بدون معنا برای جهانیان آشکار گشته است»، تصریح کرد: «این چهره کریه آمریکایی علیرغم ۴۰ سال فشار حداکثری نتوانست به اهداف خود برسد چون ما توانستیم در سایه رهبری داهیانه رهبر شهیدمان به قدرت اول منطقهای تبدیل شویم و توانستیم با نوآوری جوانانمان صاحب موشکها و سلاحهای پیشرفته شویم.»
وی خاطرنشان کرد: «آمریکا نتوانست به اهداف خود برسد چون ملت و دولت ما جانفدای ایرانند و با میدان و خیابان پیمان خون بستهاند و ما تا آخر ایستادهایم.»
دکتر شهریاری این جنگ را فراتر از منازعهای سرزمینی توصیف کرد و گفت: «این جنگ تنها برای آب و خاک و سرزمین نیست، تنها برای هویت ملی ایرانیان نیز نیست، تنها برای پایداری منطقهای نیست، بلکه یک جنگ تمدنی و نقطه عطف تاریخی است. شهادت یک بزرگمرد تمدنساز است که همچون شهادت حضرت علی (ع) تاریخ را به لرزه درآورد و دماغ باطل را به نابودی کشاند.»
دبیرکل مجمع تقریب در پایان با اشاره به ضرورت وحدت اسلامی در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: «امروز ضرورت وحدت اسلامی در میدان عمل بروز یافته و کشورهای اسلامی با تجربه خود به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا نه تنها امنیتساز نیست بلکه فرصتسوز و امنیتسوز است.»
رونمایی از هشت کتاب تقریبی و برنامههای جانبی کنفرانس
در پایان این مراسم، رئیسجمهور ایران با همراهی دکتر شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، از هشت کتاب تازه این مجمع در حوزه تقریب مذاهب رونمایی کرد.
نسخههای عربی و فارسی «وحدت در منظومه فکری امام شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای»، «مبانی وحدت در اندیشه شهید مطهری»، «مبانی وحدت در اندیشه شهید بهشتی»، «شهید سیدحسن نصرالله»، «نگاهی نو به جریان برائتیها» و «محمد، پیامبر امت واحده» از جمله آثار رونماییشده در این مراسم بود.
بر اساس این گزارش، در این دوره از کنفرانس برای نخستینبار کنفرانسی علمی پس از کنفرانس اصلی با حضور علمای حوزه علمیه در شهر مقدس قم برگزار خواهد شد. برای این کنفرانس ۳۵۰ مقاله دریافت و در دو مرحله داوری شده است که از میان آنها ۱۰ مقاله بهعنوان آثار برگزیده معرفی خواهد شد.
همچنین برگزاری کنفرانسهای غیرمتمرکز در ولایات/استانهای آذربایجان غربی، کردستان، گلستان، خراسان رضوی و قم ایران با هدف جلب مشارکت حداکثری علما و نخبگان و اجرای برنامههای متعدد در جوار مرقد امام رئوف و مرقد امام شهید در مشهد مقدس، از دیگر برنامههای این دوره از کنفرانس وحدت اسلامی اعلام شده است.
وحدت اسلامی؛ راهبرد امت، نه تاکتیک موقت
دکتر پزشکیان با اشاره به موضوع کنفرانس امسال، اندیشه وحدت اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید را محور سخنان خود قرار داد و گفت: «رهبر شهید، وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک سیاسی و مصلحت موقت، بلکه مسئلهای راهبردی برای عزت، استقلال و آینده امت اسلامی میدانست. ایشان وجود پیامبر اکرم را بزرگترین محور وحدت مسلمانان میشمرد و بارها هشدار میداد که اختلاف طبیعی است، اما تبدیل اختلاف به دشمنی و نزاع، قدرت امت را از میان میبرد.»
رئیسجمهور ایران با اشاره به شهادت رهبر انقلاب اسلامی و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشآموزان و مردم بیگناه ایران در جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید کرد: «بهترین بزرگداشت رهبر شهید این نیست که سخنانش را تکرار کنیم، بلکه باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند و برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر بازگردیم.»
از جمعیت پراکنده تا امتِ صاحبقدرت
دکتر پزشکیان با استناد به آیات قرآن، رسالت پیامبر را «ساختن امت از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت» توصیف کرد و به تجربه مدینه اشاره کرد که در آن مهاجر و انصار برادر شدند، اوس و خزرج در کنار هم قرار گرفتند و پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد. وی تصریح کرد: «مسلمانان مجبور نشدند همه مانند هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند. این شاید مهمترین درس پیامبر برای جهان اسلام امروز باشد.»
وحدت؛ مدیریت اختلاف، نه حذف آن
رئیسجمهور ایران در تبیین معنای وحدت اسلامی، بر تفاوت میان «وحدت» و «یکسانسازی» تأکید کرد و گفت: «شیعه، شیعه میماند و سنی، سنی؛ مذاهب فقهی و کلامی از میان نمیروند و ملتها، دولتها و منافع ملی نیز باقی میمانند. اما یک سؤال وجود دارد؛ آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را به همکاری در حمله به کشور اسلامی دیگر بکشاند؟ آیا رقابت دولتها باید به جایی برسد که امنیت یک ملت مسلمان با ناامنی ملت مسلمان دیگر تأمین شود؟»
وی با استناد به آیه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولا تفرقوا» و سخن پیامبر اکرم (ص) درباره یاری مظلوم و بازداشتن ظالم، خاطرنشان کرد: «وحدت اسلامی به معنای تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست. اگر برادر من مظلوم است، باید یاری شود و اگر ظالم است، برادری اقتضا میکند نگذاریم به ظلم ادامه دهد. امروز به وحدت بر مدار حق، عدالت و مسئولیت متقابل نیاز داریم.»
واقعیتهای جهان اسلام؛ ظرفیتهای عظیم و وزنِ ناکافی
رئیسجمهور ایران با دعوت از حاضران برای فاصله گرفتن از عالم آرمان و نگاه به واقعیت، آمارهای قابلتوجهی از ظرفیتهای جهان اسلام ارائه کرد: بیش از ۲ میلیارد مسلمان معادل ۲۵.۶ درصد جمعیت جهان، ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی، اقتصاد ۹.۲ تریلیون دالری در سال ۲۰۲۴، منابع عظیم انرژی، راههای حیاتی تجارت جهانی و جمعیت جوان.
با این حال، وی به تناقضهای موجود اشاره کرد: «اقتصاد این ۵۷ کشور با همه بزرگی، تنها ۸.۳ درصد اقتصاد جهانی را تشکیل میدهد. صادرات این کشورها به یکدیگر فقط ۱۹ درصد است و بیش از چهارپنجم صادرات کشورهای اسلامی همچنان به خارج از این مجموعه میرود.»
دکتر پزشکیان با طرح پرسشهایی انتقادی، خواستار تأمل جدی جهان اسلام شد: «چرا کشورهای ما به اقتصادهای دوردست متصلتر از برخی همسایگان مسلمان خود هستند؟ چرا دانشگاههای ما هنوز شبکههای بزرگ مشترک علمی ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام به اندازه کافی برای توسعه جهان اسلام به کار گرفته نمیشود؟ چرا هر بار میان دو کشور مسلمان بحرانی شکل میگیرد، اغلب باید قدرتی خارج از جهان اسلام میانجی صلح باشد؟»
وی با اشاره به جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی در سرزمینهای اسلامی از فلسطین و غزه تا سودان، لبنان و یمن، ریشه مشکل را چنین تشخیص داد: «مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست، بلکه تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است.»
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «ولا تنازعوا فتفشلوا وتذهب ریحکم»، این آیه را فراتر از یک سفارش اخلاقی و در واقع قانونی برای قدرت دانست و تصریح کرد: «جمعیت بدون اتصال، قدرت نیست؛ ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمیکند؛ منابع طبیعی بدون علم و فناوری، استقلال نمیآورد و ۵۷ دولت اگر نتوانند درباره چند منفعت حیاتی مشترک تصمیم بگیرند، لزوماً یک امت قدرتمند نمیسازند.»
روایت صریح از جنگ و دفاع
دکتر پزشکیان در بخشی از سخنان خود با بیان اینکه «امسال از ایرانی سخن میگوید که خود در میان یک جنگ قرار گرفته است»، به تشریح شرایط حمله پرداخت: «در حالی که مسیر گفتوگو میان ایران و آمریکا برای حل اختلافات همچنان جریان داشت، حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد. این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا در همان ماه برای یافتن راهحلی دیپلماتیک از سر گرفته شده بود.»
وی با اشاره به شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی ایران و هدف قرار گرفتن شهرها و زیرساختهای این کشور توسط دشمن آمریکایی صهیونیستی تصریح کرد: «ما آغازگر جنگ نبودیم، اما با قدرت در برابر این تجاوز ایستادیم.»
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «أذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا»، دفاع از کشور را حق هر ملتی دانست و در عین حال تأکید کرد: «دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای همسایه و ملتهای مسلمان نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستوجو کند.»
پیشنهاد ترتیبات امنیتی مشترک با همسایگان
دکتر پزشکیان در ادامه، از آمادگی ایران برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک با کشورهای همسایه خبر داد و گفت: «ایران دست خود را برای ساختن چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز میکند؛ نه از موضع ضعف، بلکه بر پایه تجربه جنگ. ما میدانیم جنگ چیست و میدانیم موشک و بمب وقتی فرود میآید، میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست.»
حمایت از فلسطین؛ تکلیف اسلامی، نه امتیازخواهی
رئیسجمهور ایران با اشاره به بیش از چهار دهه حمایت جمهوری اسلامی ایران از فلسطین، انگیزه این حمایت را چنین تبیین کرد: «نه به این دلیل که فلسطینیان شیعه هستند که نیستند، بلکه به این دلیل که مظلومند. این برای ما معنای پرچمداری اسلام است.»
وی با استناد به وصیت امیرالمؤمنین علی (ع) مبنی بر دشمن ظالم و یاور مظلوم بودن، و نیز روایت پیامبر اکرم (ص) درباره برتری اصلاح ذاتالبین بر نماز و روزه، خاطرنشان کرد: «اسلامی که ما میشناسیم اجازه نمیدهد وقتی مظلومی کمک میخواهد، ابتدا مذهب، دین و باور مظلوم را بپرسیم.»
جاهلیت مدرن و مسئولیت علمای اسلام
دکتر پزشکیان با اشاره به هشدارهای مکرر رهبر شهید درباره بازتولید جاهلیت در جهان مدرن، جلوههای آن را چنین برشمرد: «امروز فناوریای که میتواند انسانها را زنده و درمان کند، برای دقیقتر کشتن به کار گرفته میشود. اطلاعاتی که میتواند ملتها را به یکدیگر نزدیک کند، ممکن است با دروغ، تحقیر و نفرت، ملتها را در برابر یکدیگر قرار دهد. اختلاف مذهبی در چند دقیقه از طریق یک تلفن همراه به میلیونها انسان منتقل میشود.»
وی بر ضرورت مقابله با تکفیر، اهانت به مقدسات و تحریک مذهبی تأکید کرد و گفت: «تکفیر باید از عرصه اختلافهای مذهبی کنار گذاشته شود، اهانت به مقدسات مذاهب دیگر باید خط قرمز ما باشد و تحریک مسلمان علیه مسلمان، با هر انگیزهای که انجام شود، خدمت به دشمنان امت اسلام است.»
سه پیشنهاد مشخص برای آینده جهان اسلام
رئیسجمهور ایران در ادامه، با بیان اینکه «جهان اسلام امروز بیش از قطعنامهای جدید، به چند تعهد روشن و قابل اجرا نیاز دارد»، سه پیشنهاد مشخص ارائه کرد:
نخست: میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض.
دکتر پزشکیان توضیح داد: «کشورهای اسلامی باید متعهد شوند به تمامیت سرزمینی یکدیگر احترام بگذارند، از خاک، آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند، از تجزیه و بیثباتسازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت خود را علیه یکدیگر تعریف نکنند، بلکه با همکاری یکدیگر امنیت منطقه را مدیریت کنند.» وی تصریح کرد: «این حداقل اقتضای عقل جمعی است. اگر نتوانیم میان خود چنین قاعدهای ایجاد کنیم، چگونه میتوانیم از نظمی عادلانه در جهان سخن بگوییم؟»
دوم: سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه.
رئیسجمهور ایران با استناد به آیه «وإن طائفتان من المؤمنین اقتتلوا فأصلحوا بینهما»، بر ضرورت تقویت ظرفیت حل اختلاف در سازمان همکاری اسلامی تأکید کرد و گفت: «این سازمان باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه اینکه فقط پس از کشته شدن هزاران انسان بیانیه صادر کند. کشورهای مورد اعتماد، علما، دیپلماتها و حقوقدانان برجسته جهان اسلام میتوانند ظرفیتی دائمی برای هشدار زودهنگام، میانجیگری و حل اختلاف میان کشورهای اسلامی ایجاد کنند.»
سوم: تبدیل جهان اسلام به شبکه همکاریهای واقعی.
دکتر پزشکیان در تشریح این پیشنهاد گفت: «جوان مسلمان باید بتواند آسانتر در دانشگاههای یک کشور مسلمان دیگر تحصیل کند. دانشمندان ما باید در حوزههای هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی و فناوریهای نو پروژههای مشترک داشته باشند. سرمایه کشورهای اسلامی باید بیشتر به سوی توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند و تجارت درون جهان اسلام که امروز کمتر از یکپنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است، باید بهطور جدی افزایش یابد.»
وحدت باید از درون کشورها آغاز شود
رئیسجمهور ایران در بخش پایانی سخنان خود، نقطه پیوند اندیشه وحدت با حکمرانی را پایبندی عملی به عدالت دانست و با اشاره به تجربه وحدت ملی ایرانیان در ماههای سخت جنگ، گفت: «ایرانیان با وجود همه اختلافهای سیاسی، قومی، مذهبی و اجتماعی، هنگامی که موجودیت و تمامیت سرزمینی کشور را در خطر دیدند، از ایران دفاع کردند. این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ آن فقط وظیفه مردم نیست. حکومت نیز باید سهم خود را با عدالت، شنیدن صدای مردم، مبارزه با فساد و تبعیض و احترام به کرامت همه ایرانیان ادا کند.»
وی تأکید کرد: «شیعه و سنی، فارس، کرد، عرب و بلوچ، زن و مرد، همه باید احساس کنند ایران خانه همه است و قانون از کرامت همگان به یک اندازه حمایت میکند. اگر میخواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم، باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.»
وفاداری به اندیشه وحدت در گرو اراده و عمل مشترک
دکتر پزشکیان در جمعبندی سخنان خود، پرسش اصلی امروز جهان اسلام را توانایی مسلمانان برای تبدیل ظرفیتهای موجود به قدرت مشترک دانست و گفت: «پرسش اصلی این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؛ پرسش این است که آیا میتوانیم اختلافهای خود را مدیریت کنیم، از خون یکدیگر حفاظت کنیم، سرمایه، دانش و بازار خود را به یکدیگر متصل کنیم و پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند، خود درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟»
وی با تأکید بر اینکه «وفاداری به رهبری که عمر خود را برای وحدت، استقلال، مقاومت و عزت جهان اسلام گذاشت، فقط با تکرار سخنان رهبر شهید محقق نمیشود»، خواستار تبدیل اندیشه وحدت به اراده و عمل مشترک شد.
رئیسجمهور ایران سخنان خود را با این دعا به پایان برد: «خدایا دلهای مسلمانان را به یکدیگر نزدیک بگردان؛ مردم مظلوم فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و همه مظلومان را یاری بفرما؛ ملت ایران را در برابر تجاوز و تهدید حفظ کن و به ما شجاعت دفاع و حکمت صلح عطا فرما. به ما قدرت بده و اجازه نده قدرت، ما را از عدالت دور کند و امت محمد (ص) را چنان قرار ده که قرآن درباره یاران پیامبر فرمود: أشداء على الکفار رحماء بینهم؛ در برابر تجاوز استوار و در میان خود رحیم و برادر باشیم.»
دبیرکل مجمع تقریب: جنگ علیه ایران، جنگی تمدنی است/ چهره کریه آمریکا برای جهانیان آشکار شده است
حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، در مراسم افتتاحیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی نیز با تبریک اعیاد ولادت پیامبر گرامی اسلام (ص) و امام جعفر صادق (ع) و خیرمقدم به علما و فرهیختگان حاضر، گفت: «عالمان رویدادها را دنبال میکنند اما از بین آنان تنها صاحبان حکمتاند که از چرایی رویدادها پرسش میکنند.»
وی مهمترین رویداد چند ماه اخیر را جنگی دانست که آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخت و با طرح این پرسش که «چرا جنگ رمضان با به شهادت رساندن رهبر ما کلید خورد؟»، افزود: «بیش از ۶ ماه است که این جنگ به ملت ما تحمیل شده چرا که دشمن تحمل قدرت قویتر از خود را ندارد؛ زیرا ایران اسلامی الگویی برای دیگر جوامع اسلامی و تهدیدی برای یکجانبهگرایی آمریکاست.»
دکتر شهریاری انگیزههای این جنگ را چنین برشمرد: «این جنگ علیه کشور ما آغاز شد زیرا ایران نباید انرژی هستهای و منابع موشکی داشته باشد، چون منافع آمریکا تهدید میشود، چون نفت ایران نباید به فروش برسد، چون ایران از فلسطین، غزه، لبنان و یمن حمایت میکند.»
وی ادامه داد: «این جنگ شروع شد چون ایران نباید سرباز و سردار داشته باشد زیرا ایرانیان شجاع و قدرتمندند. ایران نباید دولت قوی داشته باشد و نباید رهبری داشته باشد زیرا رهبری، امت را به مقاومت دعوت میکند. اما آنچه سیاست غرب را فرو ریخت و سیاست آمریکایی را به فروپاشی سوق داد، این پرسش است که چرا مدرسه میناب مورد حمله قرار گرفت؟ مگر کودکان این مدرسه چه خطری برای آنها داشتند؟»
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه «چهره کریه آمریکا و استکبار جهانی لیبرالیسم بدون معنا برای جهانیان آشکار گشته است»، تصریح کرد: «این چهره کریه آمریکایی علیرغم ۴۰ سال فشار حداکثری نتوانست به اهداف خود برسد چون ما توانستیم در سایه رهبری داهیانه رهبر شهیدمان به قدرت اول منطقهای تبدیل شویم و توانستیم با نوآوری جوانانمان صاحب موشکها و سلاحهای پیشرفته شویم.»
وی خاطرنشان کرد: «آمریکا نتوانست به اهداف خود برسد چون ملت و دولت ما جانفدای ایرانند و با میدان و خیابان پیمان خون بستهاند و ما تا آخر ایستادهایم.»
دکتر شهریاری این جنگ را فراتر از منازعهای سرزمینی توصیف کرد و گفت: «این جنگ تنها برای آب و خاک و سرزمین نیست، تنها برای هویت ملی ایرانیان نیز نیست، تنها برای پایداری منطقهای نیست، بلکه یک جنگ تمدنی و نقطه عطف تاریخی است. شهادت یک بزرگمرد تمدنساز است که همچون شهادت حضرت علی (ع) تاریخ را به لرزه درآورد و دماغ باطل را به نابودی کشاند.»
دبیرکل مجمع تقریب در پایان با اشاره به ضرورت وحدت اسلامی در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: «امروز ضرورت وحدت اسلامی در میدان عمل بروز یافته و کشورهای اسلامی با تجربه خود به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا نه تنها امنیتساز نیست بلکه فرصتسوز و امنیتسوز است.»
رونمایی از هشت کتاب تقریبی و برنامههای جانبی کنفرانس
در پایان این مراسم، رئیسجمهور ایران با همراهی دکتر شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، از هشت کتاب تازه این مجمع در حوزه تقریب مذاهب رونمایی کرد.
نسخههای عربی و فارسی «وحدت در منظومه فکری امام شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای»، «مبانی وحدت در اندیشه شهید مطهری»، «مبانی وحدت در اندیشه شهید بهشتی»، «شهید سیدحسن نصرالله»، «نگاهی نو به جریان برائتیها» و «محمد، پیامبر امت واحده» از جمله آثار رونماییشده در این مراسم بود.
بر اساس این گزارش، در این دوره از کنفرانس برای نخستینبار کنفرانسی علمی پس از کنفرانس اصلی با حضور علمای حوزه علمیه در شهر مقدس قم برگزار خواهد شد. برای این کنفرانس ۳۵۰ مقاله دریافت و در دو مرحله داوری شده است که از میان آنها ۱۰ مقاله بهعنوان آثار برگزیده معرفی خواهد شد.
همچنین برگزاری کنفرانسهای غیرمتمرکز در ولایات/استانهای آذربایجان غربی، کردستان، گلستان، خراسان رضوی و قم ایران با هدف جلب مشارکت حداکثری علما و نخبگان و اجرای برنامههای متعدد در جوار مرقد امام رئوف و مرقد امام شهید در مشهد مقدس، از دیگر برنامههای این دوره از کنفرانس وحدت اسلامی اعلام شده است.
avapress.net/vdcamynem49niw1.k5k4.html
تگ ها
پربازدیدترین
مطالب مرتبط
[۲۵ قوس ۱۳۹۵] 
[۲۵ قوس ۱۳۹۵] 
[۲۲ قوس ۱۳۹۵] 
[۱۰ میزان ۱۴۰۲] 
[۵ میزان ۱۴۰۲] 
