از جنوب لبنان تا غزه؛ کارنامه سه‌دهه‌ای شهید سید حسن نصرالله در محور مقاومت

خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ سرویس بین‌الملل: سید حسن نصرالله در ۳۱ اگست ۱۹۶۰ (۹ سنبله ۱۳۳۹) در روستای «البازوریه» در حومه فقیرنشین صور در جنوب لبنان به دنیا آمد. او فرزند ارشد خانواده بود و پدرش به شغل سبزی و میوه‌فروشی اشتغال داشت. خانواده‌اش در پی فشارهای اقتصادی به حاشیه بیروت، محله کرنتینا، مهاجرت کردند. نصرالله در نوجوانی به جنبش امل پیوست و برای تحصیلات حوزوی به نجف رفت و در آنجا با سید عباس موسوی آشنا شد.
سید حسن نصرالله در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱ خورشیدی) و همزمان با حمله رژیم صهیونیستی به لبنان به حزب‌الله پیوست و در تأسیس این جنبش مشارکت کرد و مسئولیت تشکیل نخستین هسته‌های نظامی آن را بر عهده گرفت. او در سال ۱۹۸۷ (۱۳۶۶ خورشیدی) به ریاست کمیته اجرایی حزب‌الله انتخاب شد و در شورای تصمیم‌گیری این جنبش نیز حضور یافت. پس از ترور شهید سید عباس موسوی، دبیرکل وقت این جنبش، در سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱ خورشیدی)، رهبری حزب‌الله را برعهده گرفت.
در دوره رهبری او، حزب‌الله به یکی از بازیگران اصلی عرصه سیاسی و نظامی لبنان تبدیل شد و فعالیت‌های مقاومت علیه حضور نظامی رژیم صهیونیستی در جنوب این کشور گسترش یافت.
یکی از رویدادهای مهم زندگی شهید نصرالله، شهادت فرزندش «هادی» در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶ خورشیدی) در جریان درگیری با نیروهای رژیم صهیونیستی بود. هادی نصرالله در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۸ خورشیدی) متولد شد و در ۱۵ سالگی با موافقت پدرش تحصیل را رها کرد و به مقاومت پیوست. او مانند دیگر نیروها مراحل گزینش و بررسی‌های امنیتی را طی کرد. در یکی از مراحل گزینش، وقتی مسئول حفاظت اطلاعات از او خواست مشخصاتش را بنویسد، هادی گفت که فرزند سید حسن نصرالله است، اما پاسخ شنید: «مهم نیست؛ اطلاعات شخصی‌ات را بنویس.» سید حسن نصرالله نیز تأکید کرد که ضوابط مقاومت برای همه یکسان است.
عملیات جبل الرفیع در ۲۲ سنبله ۱۳۷۶ (۱۲ سپتامبر ۱۹۹۷) در ارتفاعات «جبل الرفیع» در منطقه اقلیم‌التفاح انجام شد. گروه چهار نفره‌ای از رزمندگان حزب‌الله به مواضع ارتش اسرائیل حمله کردند و چهار نظامی اسرائیلی کشته شدند. اما در بازگشت، حملات سنگین ارتش اسرائیل مسیر عقب‌نشینی را دشوار کرد. سه رزمنده به شهادت رسیدند و پیکرهایشان به دست نیروهای اسرائیلی افتاد. مدتی بعد مشخص شد یکی از این شهدا سید محمدهادی نصرالله بوده است. پیکر هادی در سال ۱۹۹۸ (۱۳۷۷ خورشیدی) در جریان مبادله اسرا بازگردانده شد.
 
آزادی جنوب لبنان؛ نقطه عطف رهبری نصرالله
در سال ۲۰۰۰ (۱۳۷۹ خورشیدی)، نیروهای رژیم صهیونیستی پس از سال‌ها اشغال بخش‌هایی از جنوب لبنان، از این مناطق عقب‌نشینی کردند؛ رویدادی که به یکی از مهم‌ترین نقاط عطف دوران رهبری سید حسن نصرالله تبدیل شد.
حزب‌الله این عقب‌نشینی را نتیجه مقاومت مسلحانه دانست و شهید نصرالله نیز در سخنرانی‌های خود بر نقش مقاومت در پایان دادن به اشغالگری تأکید کرد.
این تحول جایگاه حزب‌الله را در معادلات داخلی لبنان و همچنین در میان گروه‌های مقاومت منطقه تقویت کرد و رویکرد نصرالله نسبت به تقابل با رژیم صهیونیستی را بیش از پیش تثبیت کرد.
 
جنگ ۲۰۰۶ و تداوم تقابل با رژیم صهیونیستی
در جولای ۲۰۰۶ (سرطان ۱۳۸۵ خورشیدی)، پس از عملیات حزب‌الله و اسارت دو نظامی صهیونیست، رژیم صهیونیستی جنگ گسترده‌ای را علیه لبنان آغاز کرد.
این جنگ که ۳۳ روز ادامه یافت، بخش‌هایی از زیرساخت‌های لبنان را هدف قرار داد و تلفات و خسارات گسترده‌ای بر جای گذاشت.
حزب‌الله در جریان این جنگ به مقاومت در برابر ارتش رژیم صهیونیستی ادامه داد و شهید سید حسن نصرالله به یکی از چهره‌های اصلی جنگ تبدیل شد.
پس از پایان جنگ نیز تقابل حزب‌الله و رژیم صهیونیستی ادامه یافت و مسئله بازدارندگی و توان نظامی مقاومت به یکی از موضوعات اصلی معادلات امنیتی منطقه تبدیل شد.
 
گسترش حمایت از مقاومت فلسطین
با گذشت زمان، فعالیت‌های شهید نصرالله تنها به جغرافیای لبنان محدود نماند و حمایت از گروه‌های مقاومت فلسطینی نیز به بخش مهمی از مواضع او تبدیل شد.
او بارها بر حمایت از مقاومت فلسطین و ضرورت مقابله با اشغالگری رژیم صهیونیستی تأکید کرد و حزب‌الله نیز روابط خود را با گروه‌های فلسطینی حفظ و تقویت کرد.
پس از آغاز جنگ غزه، اعلام کرد که جبهه لبنان در حمایت از فلسطینیان و در ارتباط با تحولات غزه فعال خواهد بود.
 
از «طوفان الاقصی» تا جبهه لبنان
پس از عملیات «طوفان الاقصی» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ میزان ۱۴۰۲ خورشیدی) و آغاز حملات گسترده رژیم صهیونیستی به نوار غزه، حزب‌الله از طریق مرز لبنان و فلسطین اشغالی وارد درگیری‌های روزانه با نیروهای صهیونیستی شد.
بر اساس اظهارات شیخ نعیم قاسم، دبیرکل فعلی حزب‌الله، خبر عملیات طوفان‌الاقصی نیم ساعت پس از آغاز آن به سید حسن نصرالله رسید. حزب‌الله و سایر جبهه‌های مقاومت از پیش از عملیات مطلع نبودند. با این حال، نصرالله بلافاصله شورای رهبری حزب‌الله را تشکیل داد و بر ضرورت ورود به میدان تأکید کرد. تصمیم گرفته شد که در یک «نبرد پشتیبانی» شرکت شود، نه یک جنگ فراگیر، زیرا جنگ همه‌جانبه مقدماتی نیاز داشت که در دسترس نبود. هدف از این حمایت، کاهش رنج غزه و اعمال فشار بر اسرائیل برای سوق دادن آن به سمت راه‌حل بود. حزب‌الله از ۸ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۶ میزان ۱۴۰۲) وارد نبرد پشتیبانی شد و جبهه لبنان را فعال کرد.
شهید نصرالله اعلام کرده بود که هدف از این اقدامات، حمایت از مقاومت فلسطین و اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی است.
در طول ماه‌های بعد، حملات متقابل میان حزب‌الله و ارتش رژیم صهیونیستی ادامه یافت و مناطق مختلفی در جنوب لبنان و شمال سرزمین‌های اشغالی هدف قرار گرفت.
شهید نصرالله در مواضع خود تأکید داشت که جبهه لبنان تا زمانی که حملات رژیم صهیونیستی علیه غزه ادامه داشته باشد، فعال خواهد ماند.
 
شهادت در ضاحیه جنوبی بیروت
در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، برابر با ۶ میزان ۱۴۰۳، رژیم صهیونیستی حمله گسترده‌ای را به ضاحیه جنوبی بیروت انجام داد که هدف اصلی آن مقر مرکزی حزب‌الله اعلام شد.
این حمله چند ساختمان مسکونی را ویران کرد و در ابتدا وضعیت سید حسن نصرالله مشخص نبود. یک روز بعد، حزب‌الله رسماً شهادت دبیرکل خود را تأیید کرد.
با تأیید شهادت سید حسن نصرالله، دوره بیش از سه‌دهه‌ای رهبری او بر حزب‌الله پایان یافت؛ دوره‌ای که با تحولات مهمی از جمله خروج رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان، جنگ ۲۰۰۶، تحولات سوریه و گسترش درگیری‌های مرتبط با مقاومت فلسطین همراه بود.
گروه‌های فلسطینی از جمله حماس، شهادت سید حسن نصرالله را محکوم کردند و آن را در چارچوب تقابل گسترده‌تر با رژیم صهیونیستی دانستند.
گردان‌های شهید عزالدین القسام (شاخه نظامی حماس) با انتشار پیامی تأکید کرد که «غزه کسانی را که از آن پشتیبانی کردند فراموش نخواهد کرد» و جمله‌ای از نصرالله را منتشر کرد: «ما از هشتم اکتبر وارد نبرد متفاوتی شدیم و جبهه پشتیبانی از عملیات طوفان‌الاقصی را باز کردیم، زیرا آن را نبرد امت می‌دانیم.»
جنبش جهاد اسلامی فلسطین نیز شهادت دبیرکل حزب‌الله را تسلیت گفت. جبهه مردمی برای آزادی فلسطین اعلام کرد تأثیر شهید نصرالله تنها به لبنان محدود نبود و او به یکی از نمادهای مقاومت در منطقه تبدیل شده بود و از گروه‌های مقاومت فلسطین حمایت لجستیکی، نظامی و تسلیحاتی می‌کرد.
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای نصرالله را «الگویی از رهبری که حضور سیاسی را با پایبندی به گزینه مقاومت درآمیخت» توصیف کرد و تأکید کرد که «فلسطین همچنان قبله‌نمای درگیری باقی خواهد ماند.»
حماس اعلام کرد که شهادت رهبران مقاومت موجب پایان مسیر مقاومت نخواهد شد و بر ادامه مقابله با رژیم صهیونیستی تأکید کرد.