(افغان غږ آژانس (آوا 11 سرطان 1401 ساعت 11:08 https://www.avapress.com/ps/news/255102/ذهني-آرامښت-د-فساد-مخنيوی-او-اقتصادي-نظم-په-اسلامي-ټولنه-کې-نکاح-اسانه-کول -------------------------------------------------- سرليک : ذهني آرامښت، د فساد مخنيوی او اقتصادي نظم، په اسلامي ټولنه کې د نکاح اسانه کول -------------------------------------------------- په داسې حال کې چې د ذوالحجې لومړۍ ورځ د حضرت علي (ع) او فاطمه زهرا (س) د واده له کلیزې سره برابره ده، په بلخ کې دیني عالمان وايي، چې په اسانه واده کول د ذهني سکون، له ذهني اضطراب څخه د خلاصون او د ناروغیو د مخنیوي لامل کېږي. د ځوانانو په ژوند کې فساد او اقتصادي نظم، کورنۍ او ځوانان باید د اسانه واده پر وړاندې خنډونه لرې کړي. متن - منځ : آوا - مزار شریف: حجت الاسلام محمد امین محمودی؛ د بلخ ولایت یوه دیني عالم آوا ته وویل: د حضرت علي (ع) او بي بي فاطمه زهرا (س) شخصیتونه د تاریخ اوج ته رسېدلي او د تاریخ په اوږدو کې د دوی د واده یادونه هم تلپاتې ده او د بشر په تاریخ کې یوه نه هېرېدونکې ورځ ده.   هغه زیاته کړه: نکاح یو قرآنی حکم دی چې ډیرې ګټې لری. د دې الهي حکم لومړۍ ګټه د سولې او رواني امنیت رامنځته کول دي. اضطراب د انسان د ژوند یو له ستونزو څخه دی او دا ستونزه د ځوانۍ په رسیدو سره زیاتیږي.   د هغه په ​​وينا، د اضطراب ريښې معمولاً د تشې او کموالي احساس دي او خلک له دې ډارېږي او دا يو اصل دى. واده څنګه د آرامښت سبب کیږي؟ ښاغلي محمودي ټینګار وکړ: انسان په واده کولو سره ملاتړ پیدا کوي. په ژوند کې همکار او مرسته کوونکی په دې پوهیږي چې ښځه د میړه لپاره ده او میړه د میرمن لپاره. له همدې امله، د انسان د اندیښنې یوه لویه برخه حل کیږي او د همکار درلودل حد ته رسیږي.   د هغه په ​​وينا، د واده دويمه ګټه د فساد مخه نيول دي. اړتیاوې یو نه منل کېدونکی حقیقت دی، چې د حل لپاره یې مناسبه لاره برابرول دي، که اړتیاوې په پام کې ونه نیول شي، بدې اغېزې به یې په ژوند کې احساس شي.   هغه زیاته کړه: که د اړتیا په صورت کې خواړه برابر نه شي، انسان به له لوږې مړ شي. له دغو انساني اړتياوو څخه يو هم جنسي خواهش دی، که د اسلام د لارښوونو له مخې يې پوره نه شي، نو عواقب يې رابرسېره کیږي، چې په هغې کې فسق، فحاشي، فساد او لسګونه نور هغه ګناهونه، چې انساني ټولنه له ګواښ سره مخ کوي. نو که دغه الهي حکم په جدي توګه په پام کې ونیول شي او د اسلامي احکامو تر سیوري لاندې ترسره شي، د فساد یوه برخه به له منځه ولاړه شي او په ټولنه کې به د کومې ستونزې شاهدان نه شو."   هغه وده، نظم او اقتصادي ثبات د واده دریمه ګټه وبلله او ویې ویل: ځوانان له واده مخکې خپل اقتصاد ته کمه پاملرنه کوي. خو له هغه وروسته د مهر او نفقه مسئله راپورته کیږي او د اقتصاد د نظم لامل کیږي. په هر ځای کې چې نظم حاکم وي، د عاید او اقتصاد د ودې او سوکالۍ لامل شوی، چې دا لویه ګټه ده.   ښاغلي محمودي وویل: د پورتنیو شیانو سربیره نکاح ډیرې ګټې لري لکه د نیم ایمان تکمیل، د انسان د نسل وده او د نکاح په سیوري کې ارتباط.   د عمر او واده معیارونه هغه زیاته کړه: قرآن او نور اسلامی منابع د واده لپاره کوم خاص عمر نه دی ټاکلی. بلکه، دا د معیارونو څخه تیر شوی دی. د بېلګې په توګه: بلوغ ته رسېدل او ودې ته چي دا د واده نښې دي او د ځوانۍ پيل هم پکې شامل دی.   د واده د ګټو په اړه بله خبره دا ده چې د واده شوي سړي یو رکعت لمونځ د مجردانو له اویا رکعتونو څخه غوره دی.   دغه ديني عالم وويل چې د اسلام له نظره د بالغ او جسمي ودې تر څنګ فکري وده هم د ځوانۍ د واده لپاره يو معيار ګڼل کېږي. مانا دا چې ځوان د مادي اسانتیاوو او د ژوند د رازونو او لګښتونو د ساتنې توان ولري. له همدې امله، دا د هلکانو او نجونو لپاره ښه ده چې بلوغ ته ورسیږي. د دې معیار ترلاسه کول له شخص څخه بل ته توپیر لري، څوک مخکې له دې ودې ته رسیږي او څوک وروسته.   په افغاني ټولنه کې د ځوانانو د ودونو پر وړاندې خنډونه 1. غربت ښاغلي محمودي د خپلو خبرو په دوام په افغاني ټولنه کې د ځوانانو د ودونو پر وړاندې د خنډونو په اړه وویل: د ځوانانو د ودونو پر وړاندې لومړی خنډ فقر، بې وزلي او اقتصادي ستونزې دي. واده معمولا له اقتصادي مسايلو سره تړاو لري چې په اوسنيو شرايطو کې ورته اړتيا ليدل کېږي، چې ځينې يې د اړتياوو پر بنسټ وي او ځينې يې د دود پر بنسټ وي. د اړتیاوو پوره کول او د ځوانانو د عاید او اقتصاد نشتوالی په اړیکو کې د خنډ او په واده کې د ځنډ لامل ګرځي.   هغه زیاته کړه: د دې ستونزې د حل لپاره باید د حقیقي مادي اړتیاوو او له غیر ضروري تقلید څخه ترلاسه شوي اړتیاو ترمنځ توپیر وشي. د عیش او عشرت اړتیاوې باید یوې خوا ته واچول شي.   دغه دیني عالم ټینګار وکړ: د حقیقي اړتیاوو په پام کې نیولو سره، ځوانان او کورنۍ باید خپلې هیلې ټيټې کړي. دا اړینه نه ده چې یو څوک د ژوند په پیل کې ټولې اړتیاوې ولري.   هغه دا هم وویل چې په خدای (ج) باور کول په واده کې رغنده مسئله ده. که موږ هر څه د خپلو محاسبو پر بنسټ پرمخ یوسو، موږ به هیڅ ځای ته ونه رسیږو، او که موږ د یو ځوان د ژوند لګښت د هغه د ژوند له پیل څخه محاسبه کړو، نو موږ به یو لوی احصایه ترلاسه کړو چې حساب یې نشو کولای.   2. دوامدارې زده کړې ښاغلي محمودي زیاته کړه: زده کړه ډېر لوړ مقام لري؛ مګر د زده کړې دوام د واده لپاره د خنډ په توګه معرفي کیږي. یو سړی په اوه کلنۍ کې ښوونځي ته داخلیږي، دولس کاله وخت نیسي چې په ۱۹ کلنۍ کې له مکتب څخه فارغ شي، ښايي په درې یا څلورو کلونو کې پوهنتون ته ولاړ شي او فارغ شي، د ۲۴ نه تر ۲۵ کلونو پورې به وي. . که د یو څه وخت لپاره د مناسب کار په لټه کې شي، د واده دا عادي عمر به تېر شي او ودونه به له ډیرو ځنډونو سره مخ شي، چې دا به ځوان د ژوند د ستونزي سره مخ کړي.   هغه وويل، د حل لاره دا ده چې زده کړه د واده او د ژوند د پلانونو مخه ونه نيسي او انسان په قناعت سره زده کړه وکړي او د کور جوړونې په وخت کې د ژوند د هيلو او غوښتنو  کمې کړي.   3. د زړو وروڼو درلودل ښاغلي محمودي په کور کې د زړو وروڼو او خویندو شتون د واده پر وړاندې درېیم خنډ وباله او ویې ویل: ځینې ځوانان له دې امله واده نه کوي چې لوی وروڼه او خویندې لري. نو د حل لاره دا ده چې کورنۍ دې خپل ژوند اداره کړي او دې ته نه پرېږدي چې په یوه کورنۍ کې دوه یا درې ځوانان د واده عمر ته ورسیږي.   د هغه په ​​وينا، که چېرې په دې برخه کې څو وروڼه او خويندې د واده کولو وړ وي، دا کار د شرعي احکامو خلاف نه دى او د عادي رواجونو خلاف کار دى او بايد خنډ ونه ګڼل شي. که د کوچنیانو لپاره یو مناسب ملګری چمتو شي، دوی ته باید د واده اجازه ورکړل شي.   4. د والدینو غیر ضروري شفقت او سختي دغه ديني عالم وويل چې کله کله د مور او پلار عذر او سختي د واده مخه نيسي. اسلام مور او پلار ته لوړ مقام ورکړی دی. حتی د ځوانې نجلۍ سره د واده کولو په صورت کې، د پلار رضايت د واده لپاره شرط ګڼل کیږي؛ خو باید داسې ځای ته ونه رسیږي چې له دې مقام څخه ناوړه ګټه پورته شي او د ناسمو معیارونو په ټاکلو سره د ځوان د واده مخه ونیول شي. لکه، ظاهر، ټولنیز وضعیت او حتی ښاري او کلیوالي کیدل، چې د دې ناسمو معیارونو په وړاندې خنډونه او د ځوانو ودونو د ځنډولو او فسخ کولو لامل وګرځي.   هغه زیاته کړه: موږ والدینو ته وایو چې ستاسو سختي د شفقت له امله ده؛ خو خواخوږي په واده کې له جنون، زیاتیو او ځنډ سره پوله لري، چې یو الهی او قرآني روایت دی. موږ له ځوانانو څخه غوښتنه کوو چې د خپلو والدینو سره په درناوي سره ودریږي که چیرې دوی له داسې پیښو سره مخ شي او د دې وړتیا ولري چې خپل ژوند تنظیم کړي.   سید ابراهیم مرتضوي؛ په بلخ کې د ديني مسايلو يوه کارپوه هم آوا ته وويل: واده د انسان د نسل د زياتوالي لامل ګرځي او د دې ترڅنګ انسان له ګناه څخه ساتي او ژوند يې منظموي.   د هغه په ​​وينا، هغه څوک چې واده نه کوي، د واده شوي کس په نسبت برياليتوب نه لري. خو هرڅومره ژر چې یو سړی واده وکړي، د انسان ژوند به په ښه توګه تیریږي، او دا هماغه څه دي چې د اسلام پیغمبر (ص) ټینګار کوي.   ښاغلي مرتضوي ټینګار وکړ، چې په ځواني کي واده نه کول انسان په ګناه اخته کوي او د کورنۍ بنسټ ته زیان رسوي او جدي ټولنیزې ستونزې رامنځته کوي، نو ځکه باید په ځواني کې واده وکړي. هغه وويل، د حضرت علي (ع) او فاطمه زهرا (س) واده په ساده بڼه يو معنوي اقدام و، چې زموږ د ټولنې د ځوانانو لپاره يوه بېلګه ده، چې په کې نه عيش او نه عشرت شته.   د ديني چارو دغه کارپوه وويل: په نکاح کې تر ټولو غوره خبره دا ده چې يو شان وي او هم د ايمان او کورنۍ له لحاظه هماهنګي وي، د جوړې په ژوند کې مينه، عاطفه او نيږدېوالی وي.   هغه زياته کړه، چې د نجلۍ د کورنۍ سختي، درانه لګښتونه چې د ناپوهۍ پايله ده، زموږ په ټولنه کې د ځوانانو د ودونو پر وړاندې خنډ ګرځېدلي او بايد مخه يې ونيول شي.