په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) په یوه نوي راپور کې ویلي چې په افغانستان کې د لسیزو وسله والو شخړو قربانیان لاهم له ژورو فزیکي، رواني، ټولنیزو او اقتصادي پایلو سره مخ دي، او ډیری یې عدالت او کافي ملاتړ ته لاسرسی نلري. د راپور له مخې، له ۲۰۰۸ څخه تر ۲۰۱۹ پورې په افغانستان کې د جګړې په جریان کې له ۴۰۰۰۰ څخه زیاتو ملکي وګړو خپل ژوند له لاسه ورکړی.
دخپریدو نیټه :چهارشنبه ۱۱ سنبله ۱۴۰۵ ساعت ۰۸:۳۴
د مطلب کود : 364419
افغان غږ خبری آژانس-کابل: د راپور له مخې، له ۲۰۰۸ څخه تر ۲۴ اسد ۱۴۰۰ پورې له ۴۰۰۰۰ څخه زیات ملکي وګړي وژل شوي او ۷۷۰۰۰ ټپیان شوي دي، او د قربانیانو د حقونو د تحقق او د مجرمینو د حساب ورکولو هڅې له ګڼو خنډونو سره مخ شوي دي.
دا راپور د ۱۹۵ قربانیانو او د هغوی د کورنیو غړو، ۲۳ غیر دولتي موسسو او د اسلامي امارت د ۲۳ چارواکو سره د مرکو پر بنسټ جوړ شوی دی.
د راپور له مخې، د مرکه شویو کسانو ۹۵ سلنه د رواني یا احساساتي صدمې او ۵۸ سلنه د فزیکي صدمې، اوږدمهاله درد یا معلولیت راپور ورکړی؛ پداسې حال کې چې ۵۵ سلنه د عدالت ته د لاسرسي یا د خسارې ترلاسه کولو لپاره هیڅ اقدام نه دی کړی، او ۶۴ سلنه هغو کسانو چې د مرستې ترلاسه کولو هڅه یې کړې وه د اداري خنډونو او د ځواب نشتوالي شکایت کړی.
قربانیانو تاوان، عدالت ته لاسرسی، او د تکرار سرغړونو مخنیوی د دوی ترټولو مهمې غوښتنې په توګه پیژندلي.
راپور، چې په عمده توګه د ۲۰۰۱ کال څخه د اګست په ۱۵، ۲۰۲۱ کې د اسلامي امارت د واک بیا ټینګیدو پورې د شخړې دوره څیړي، د ۱۹۵ قربانیانو او د هغوی د کورنیو غړو سره د مرکو پراساس دی.
د یوناما د ماموریت سرپرست مشرې جورجټ ګګنون وویل چې د شخړې له امله رامینځته شوي رواني صدمې ژوروالی لاهم په افغان ټولنه کې احساس کیږي او د قربانیانو اړتیاوو ته رسیدګي باید د ترسره شوي زیان په منلو او د هغوی د حقونو او غوښتنو په پام کې نیولو سره ترسره شي.
د راپور له مخې، مالي تاوان (۸۱ سلنه)، عدالت ته لاسرسی (۴۸ سلنه) او د سرغړونو د تکرار مخنیوی (۴۷ سلنه) د قربانیانو له مهمو غوښتنو څخه وو. همدارنګه، ۵۵ سلنه قربانیانو عدالت ته د لاسرسي، خسارې ترلاسه کولو یا جبران لپاره هیڅ اقدام نه دی کړی، او د هغو کسانو په منځ کې چې اقدام یې کړی، ۶۴ سلنه وویل چې د دوی هڅې ګټورې نه دي.
یوناما د جګړې له ټولو خواوو څخه غوښتنه کړې چې د حساب ورکولو لپاره د هڅو ملاتړ وکړي او همدارنګه یې له چارواکو څخه غوښتنه کړې چې د قربانیانو د حقونو او خوندیتوب ترلاسه کولو لپاره جامع پروګرامونه پلي کړي. سازمان د قربانیانو د اړتیاوو او لومړیتوبونو پر بنسټ افغانستان ته د بشري مرستو د زیاتوالي غوښتنه هم کړې ده.
avapress.net/vdccs0q1o2bqe08.5ja2.html
ډیری لیدل شوي
