د هرې ټولنې ځوانان د هغې ټولنې د راتلونکي اصلي شتمنۍ او جوړونکي دي. د اسلامي ملت کلتوري، علمي، اقتصادي او سیاسي راتلونکی هم تر ډیره حده د ځوان نسل په فکرونو، چلند او انتخابونو پورې اړه لري. که چیرې مسلمان ځوانان د پوهاوي، علمي بصیرت او د خواخوږۍ په روحیه سره روزل شوي وي، نو دوی کولی شي د اسلامي ملت د پرمختګ او یووالي لپاره لاره هواره کړي؛ مګر که دوی په ناپوهۍ، افراطیت، ړانده تعصب، قومي او مذهبي توپیرونو او بې بنسټه دښمنیو کې ښکیل وي، نو په ټولنه کې به توپیرونه او شاته پاتې والی خپور شي.
دخپریدو نیټه :دوشنبه ۹ سنبله ۱۴۰۵ ساعت ۰۹:۲۰
د مطلب کود : 364261
ځوانان او د تعصب له منځه وړل؛ د یو متحد ملت په جوړولو کې د نوي نسل ماموریت
سید موسی یوسفي "سادات"
په اوسني عصر کې د اسلامي نړۍ یو له مهمو ننګونو څخه د تعصبونو شتون دی چې ځینې وختونه خلک له یو بل څخه لرې کوي؛ یوه ننګونه چې له بده مرغه په افغاني ټولنو کې خپل اوج ته رسیدلې ده. تعصب، که دا د سمو ارزښتونو او باورونو سره د شعوري اطاعت معنی ولري، نو اړینه نه ده چې منفي وي. ستونزه هغه وخت پیل کیږي کله چې یو څوک، پرته له کوم منطقي دلیل څخه، یوازې د خپل قومي، مذهبي، ژبني یا ډله ایز تړاو له امله حقیقت ومني او نور یې دښمنان او بې ارزښته ګڼي.
د ساینس، روښانه افکارو، اړیکو او د نړۍ د ښه پوهاوي په کارولو سره، نوی نسل د تعصب له پولو څخه د تیریدو او خبرو اترو، خواخوږۍ او همکارۍ په لور د حرکت کولو لپاره یو ښه فرصت لري. دا حرکت د مذهبي عقایدو پریښودلو معنی نلري؛ بلکه، دا پدې مانا ده چې یو شخص، پداسې حال کې چې خپل هویت او عقیدې ساتي، د نورو حقونو، وقار او انساني ارزښتونو ته هم درناوی کوي.
د اسلامي امت په راتلونکي کې د ځوانانو موقعیت
په هره ټولنه کې، ځوانان د حرکت او بدلون ځواک دی. ځوانان لوړ انرژي، هڅونه، تخلیق او د زده کړې ځواک لري. که چیرې دا وړتیاوې په سمه لاره واچول شي، دوی کولی شي د ټولنې سره د مختلفو ستونزو په لرې کولو کې مرسته وکړي.
اسلامي امت داسې ځوانانو ته هم اړتیا لري چې د ایمان او اخلاقو سربیره، د ښه راتلونکي د جوړولو لپاره پوهه او مهارتونه ولري. نننۍ نړۍ د ساینس او ټیکنالوژۍ نړۍ ده، او ټولنې کولی شي په هغه کې د پام وړ ځای ولري که چیرې د دوی ځوانان په ساینسي، اقتصادي، کلتوري او ټیکنالوژیکي برخو کې فعال وي.
مسلمان ځوانان باید یوازې د نورو خلکو د پوهې او ټیکنالوژۍ مصرف کونکي نه وي؛ دوی باید داسې مرحلې ته هم ورسیږي چې دوی پخپله ساینس، فکر او ټیکنالوژي تولید کړي. پوهنتونونه، علمي مرکزونه، مذهبي ساحې او کلتوري ادارې کولی شي د داسې نسل په روزنه کې مهم رول ولوبوي.
له بلې خوا، ځوانان باید پوه شي چې د اسلامي امت پرمختګ یوازې د مادي وسیلو سره نه ترلاسه کیږي. اخلاق، صداقت، مسؤلیت، عدالت، د خلکو درناوی، او د همکارۍ روحیه هم د ټولنې د پرمختګ بنسټیز بنسټونه دي.
تعصب څه شی دی او ولې خطرناک دی؟
په خپل ساده تعریف کې، تعصب د یو فرد، ډلې، قوم، مذهب، ژبې یا فکر سره قوي او غیر منطقي تړاو دی؛ داسې چې یو څوک د حقیقت سره مخ کیدو سره هم د خپلې غلطۍ منلو ته چمتو نه وي.
تعصب کولی شي ډیری بڼې ولري. قومي تعصب ممکن یو څوک د دې لامل شي چې خلک د دوی د قوم پر بنسټ ارزونه وکړي. ژبني تعصب ممکن د یو چا خپله ژبه د نورو ژبو څخه غوره وګڼي. مذهبي تعصب هغه وخت هم خطرناک کیږي کله چې یو څوک د دین د علمي او اخلاقي پوهې پر ځای د نورو مذهبونو پیروان خپل دښمنان ګڼي.
اسلام خلک د پوهې، عدالت او تقوا ته بللي دي. قرآن کریم د سورة الحجرات په ۱۳ آیت کې وايي: "په حقیقت کې، د الله تعالی په نزد ستاسو تر ټولو عزتمند هغه دی چې ستاسو تر ټولو تقوا ولري." دا آیت ښیي چې د انساني ارزښت معیار قومیت، ژبه، شتمني او ټولنیز حیثیت نه دی؛ بلکې تقوا او انساني ارزښت دی.
له همدې امله، ځوان مسلمانان باید د "هویت" او "تعصب" ترمنځ توپیر وکړي. د مذهبي، ملي او کلتوري هویت درلودل ارزښتناک دي؛ مګر د دوی د توپیرونو له امله د نورو سپکاوی نه یوازې د ځواک نښه نه ده، بلکې د فکري او اخلاقي کمزورۍ نښه هم ده.
نوی نسل څنګه کولی شي د تعصب له پولو تیر شي؟
الف) د پوهاوي او مطالعې زیاتوالی
د تعصب سره د مبارزې لپاره یوه له مهمو لارو څخه د پوهاوي زیاتوالی دی. ډیری تعصبونه د ناپوهۍ پایله ده. کله چې یو څوک مسلو ته یوازې له یوې زاویې ګوري، هغه ممکن فکر وکړي چې هغه ټول حقیقت په خپل اختیار کې لري. ځوانان باید د اسلامي ټولنو تاریخ، کلتور، مذهبونه، مختلف نظرونه او ټولنیز شرایط مطالعه کړي. د توپیرونو پیژندل د ټولو نظرونو منلو معنی نلري؛ بلکه، دا یو کس ته د قضاوت کولو دمخه حقیقت ښه پوهیږي.
ب) د دښمنۍ پرځای ډیالوګ
یو له خورا مهمو مهارتونو څخه چې نوی نسل یې باید زده کړي منطقي ډیالوګ دی. د نظرونو توپیرونه طبیعي دي؛ حتی د ساینس پوهانو او مذهبي عالمانو ترمنځ، په مختلفو مسلو کې مختلف نظرونه شتون لري. ستونزه هغه وخت رامینځته کیږي کله چې ساینسي اختلاف په دښمنۍ بدل شي. یو ځوان مسلمان باید وکولی شي د هغه چا سره په درناوي خبرې وکړي چې هغه ورسره موافق نه وي او خپل دلیلونه وړاندې کړي. صحي ډیالوګ د نورو نظرونو ته تسلیمیدل ندي؛ دا د اوریدلو، فکر کولو او د منطق او اخلاقو سره ځواب ویلو معنی لري.
ج) د ټولنیزو رسنیو مسؤلانه کارول
نن ورځنی نسل د بل هر نسل په پرتله معلوماتو ته ډیر لاسرسی لري. ټولنیز رسنۍ کولی شي د زده کړې، اړیکو او د ملتونو د نږدې کولو وسیله وي؛ مګر که په ناسمه توګه وکارول شي، دوی کولی شي تعصب او نفرت هم خپور کړي. د جعلي خبرونو خپرول، د قومونو او مذهبونو سپکاوی، د شخصیتونو سپکاوی، او پاروونکي څرګندونې کولی شي ټولنیز توپیرونه زیات کړي.
ځوانان باید د هر ډول معلوماتو د خپرولو دمخه د هغه دقت ډاډ ترلاسه کړي. په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي هر خبر اړین ندي چې ریښتیا وي. د رسنیو سواد د نوي نسل لپاره یو له خورا اړینو مهارتونو څخه دی.
د) د اسلامي یووالي روحیه پیاوړې کول
د مذهبي، قومي، ژبني او کلتوري توپیرونو سره سره، اسلامي ملت ډیری شیان په کې مشترک دي. توحید، قرآن، د اسلام پیغمبر (ص)، اخلاقي ارزښتونه، عدالت، او انساني وقار، او ډیری مذهبي اصول د مسلمانانو ترمنځ مشترک دي.
د ساینس، روښانه افکارو، اړیکو او د نړۍ د ښه پوهاوي په کارولو سره، نوی نسل د تعصب له پولو څخه د تیریدو او خبرو اترو، خواخوږۍ او همکارۍ په لور د حرکت کولو لپاره یو ښه فرصت لري. دا حرکت د مذهبي عقایدو پریښودلو معنی نلري؛ بلکه، دا پدې مانا ده چې یو شخص، پداسې حال کې چې خپل هویت او عقیدې ساتي، د نورو حقونو، وقار او انساني ارزښتونو ته هم درناوی کوي.
د اسلامي امت په راتلونکي کې د ځوانانو موقعیت
په هره ټولنه کې، ځوانان د حرکت او بدلون ځواک دی. ځوانان لوړ انرژي، هڅونه، تخلیق او د زده کړې ځواک لري. که چیرې دا وړتیاوې په سمه لاره واچول شي، دوی کولی شي د ټولنې سره د مختلفو ستونزو په لرې کولو کې مرسته وکړي.
اسلامي امت داسې ځوانانو ته هم اړتیا لري چې د ایمان او اخلاقو سربیره، د ښه راتلونکي د جوړولو لپاره پوهه او مهارتونه ولري. نننۍ نړۍ د ساینس او ټیکنالوژۍ نړۍ ده، او ټولنې کولی شي په هغه کې د پام وړ ځای ولري که چیرې د دوی ځوانان په ساینسي، اقتصادي، کلتوري او ټیکنالوژیکي برخو کې فعال وي.
مسلمان ځوانان باید یوازې د نورو خلکو د پوهې او ټیکنالوژۍ مصرف کونکي نه وي؛ دوی باید داسې مرحلې ته هم ورسیږي چې دوی پخپله ساینس، فکر او ټیکنالوژي تولید کړي. پوهنتونونه، علمي مرکزونه، مذهبي ساحې او کلتوري ادارې کولی شي د داسې نسل په روزنه کې مهم رول ولوبوي.
له بلې خوا، ځوانان باید پوه شي چې د اسلامي امت پرمختګ یوازې د مادي وسیلو سره نه ترلاسه کیږي. اخلاق، صداقت، مسؤلیت، عدالت، د خلکو درناوی، او د همکارۍ روحیه هم د ټولنې د پرمختګ بنسټیز بنسټونه دي.
تعصب څه شی دی او ولې خطرناک دی؟
په خپل ساده تعریف کې، تعصب د یو فرد، ډلې، قوم، مذهب، ژبې یا فکر سره قوي او غیر منطقي تړاو دی؛ داسې چې یو څوک د حقیقت سره مخ کیدو سره هم د خپلې غلطۍ منلو ته چمتو نه وي.
تعصب کولی شي ډیری بڼې ولري. قومي تعصب ممکن یو څوک د دې لامل شي چې خلک د دوی د قوم پر بنسټ ارزونه وکړي. ژبني تعصب ممکن د یو چا خپله ژبه د نورو ژبو څخه غوره وګڼي. مذهبي تعصب هغه وخت هم خطرناک کیږي کله چې یو څوک د دین د علمي او اخلاقي پوهې پر ځای د نورو مذهبونو پیروان خپل دښمنان ګڼي.
اسلام خلک د پوهې، عدالت او تقوا ته بللي دي. قرآن کریم د سورة الحجرات په ۱۳ آیت کې وايي: "په حقیقت کې، د الله تعالی په نزد ستاسو تر ټولو عزتمند هغه دی چې ستاسو تر ټولو تقوا ولري." دا آیت ښیي چې د انساني ارزښت معیار قومیت، ژبه، شتمني او ټولنیز حیثیت نه دی؛ بلکې تقوا او انساني ارزښت دی.
له همدې امله، ځوان مسلمانان باید د "هویت" او "تعصب" ترمنځ توپیر وکړي. د مذهبي، ملي او کلتوري هویت درلودل ارزښتناک دي؛ مګر د دوی د توپیرونو له امله د نورو سپکاوی نه یوازې د ځواک نښه نه ده، بلکې د فکري او اخلاقي کمزورۍ نښه هم ده.
نوی نسل څنګه کولی شي د تعصب له پولو تیر شي؟
الف) د پوهاوي او مطالعې زیاتوالی
د تعصب سره د مبارزې لپاره یوه له مهمو لارو څخه د پوهاوي زیاتوالی دی. ډیری تعصبونه د ناپوهۍ پایله ده. کله چې یو څوک مسلو ته یوازې له یوې زاویې ګوري، هغه ممکن فکر وکړي چې هغه ټول حقیقت په خپل اختیار کې لري. ځوانان باید د اسلامي ټولنو تاریخ، کلتور، مذهبونه، مختلف نظرونه او ټولنیز شرایط مطالعه کړي. د توپیرونو پیژندل د ټولو نظرونو منلو معنی نلري؛ بلکه، دا یو کس ته د قضاوت کولو دمخه حقیقت ښه پوهیږي.
ب) د دښمنۍ پرځای ډیالوګ
یو له خورا مهمو مهارتونو څخه چې نوی نسل یې باید زده کړي منطقي ډیالوګ دی. د نظرونو توپیرونه طبیعي دي؛ حتی د ساینس پوهانو او مذهبي عالمانو ترمنځ، په مختلفو مسلو کې مختلف نظرونه شتون لري. ستونزه هغه وخت رامینځته کیږي کله چې ساینسي اختلاف په دښمنۍ بدل شي. یو ځوان مسلمان باید وکولی شي د هغه چا سره په درناوي خبرې وکړي چې هغه ورسره موافق نه وي او خپل دلیلونه وړاندې کړي. صحي ډیالوګ د نورو نظرونو ته تسلیمیدل ندي؛ دا د اوریدلو، فکر کولو او د منطق او اخلاقو سره ځواب ویلو معنی لري.
ج) د ټولنیزو رسنیو مسؤلانه کارول
نن ورځنی نسل د بل هر نسل په پرتله معلوماتو ته ډیر لاسرسی لري. ټولنیز رسنۍ کولی شي د زده کړې، اړیکو او د ملتونو د نږدې کولو وسیله وي؛ مګر که په ناسمه توګه وکارول شي، دوی کولی شي تعصب او نفرت هم خپور کړي. د جعلي خبرونو خپرول، د قومونو او مذهبونو سپکاوی، د شخصیتونو سپکاوی، او پاروونکي څرګندونې کولی شي ټولنیز توپیرونه زیات کړي.
ځوانان باید د هر ډول معلوماتو د خپرولو دمخه د هغه دقت ډاډ ترلاسه کړي. په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي هر خبر اړین ندي چې ریښتیا وي. د رسنیو سواد د نوي نسل لپاره یو له خورا اړینو مهارتونو څخه دی.
د) د اسلامي یووالي روحیه پیاوړې کول
د مذهبي، قومي، ژبني او کلتوري توپیرونو سره سره، اسلامي ملت ډیری شیان په کې مشترک دي. توحید، قرآن، د اسلام پیغمبر (ص)، اخلاقي ارزښتونه، عدالت، او انساني وقار، او ډیری مذهبي اصول د مسلمانانو ترمنځ مشترک دي.
avapress.net/vdch-knxz23n-id.yjt2.html
ډیری لیدل شوي
